भाषा/साहित्य

नेपाल । साहित्यकार रामविनयलाई यस वर्षको हृदयचन्द्र स्मृति सम्मान प्रदान गरिएको छ । हृदयचन्द्रसिंह प्रधानको १११ अ‍ौँ जन्मजयन्तीका अवसरमा साहित्य सदन नेपालको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा सो सम्मान उहाँलाई प्रदान गरिएको हो । साढे छ दशक लामो साहित्य साधना गरी कविता, निबन्ध र कथा सिर्जना तथा साहित्य सन्ध्याजस्तो संस्थामा लामो समय अध्यक्ष रहेर नेतृत्व गर्दै साहित्यको माध्यमबाट समाज परिवर्तनमा गर्नुभएको योगदानको कदर गर्दै उहाँलाई सो सम्मान प्रदान गरिएको आयोजकको भनाइ छ । संस्थाका अध्यक्ष प्राडा हेमनाथ पौडेलको अध्यक्षतामा भएको उक्त सम्मान समारोहमा साहित्यकार विनयलाई प्रमुख अतिथि वरिष्ठ साहित्यकार पूर्व कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीले सम्मानपत्र, प्राडा दयाराम श्रेष्ठले दोसल्ला, वरिष्ठ साहित्यकार कोशराज न्यौपानेले माला लगाएर सम्मान गर्नुभयो । नगद ५० हजार राशिको सो सम्मानपछि पूर्वमन्त्री एवं साहित्यकार ...

नेपाल । साहित्यकला डटकम प्रतिष्ठानले विभिन्न क्षेत्रका सर्जकलाई सम्मान एवं पुरस्कार प्रदान गरेको छ । प्रतिष्ठानद्वारा सोमबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति किरण मानन्धर, गोविन्दराज भट्टराई, प्रतिष्ठानका अध्यक्ष मोमिला जोशीले संयुक्त रूपमा सम्मानित एवं पुरस्कृत गर्नुभएको हो । सो अवसरमा ‘अब देउराली रुन्छ’ लगायतका विभिन्न साहित्य सिर्जना गर्नुभएका प्रा। मनबहादुर मुखियालाई एक लाख एक हजार रुपियाँ राशिसहित राष्ट्रिय कलाश्री सम्मान प्रदान गरिएको हो । साहित्यकार एसपी कोइरालाले साहित्यकार प्रा. मुखियालाई प्रदान गरिएको सम्मान रकम सौजन्यका रूपमा प्रदान गर्नुभएको हो । यसै गरी राष्ट्रिय कलाश्री पुरस्कार स्रष्टा एवं गोरखापत्र दैनिकका पूर्वप्रधान सम्पादक श्रीओम श्रेष्ठ, ‘रोदन’ लाई एक लाख रुपियाँ र स–सिद्धि राष्ट्रिय कला युवा पुरस्कार निमेष निखिललाई ७५ हजार र...

नेपाल । चार पोखरेली सर्जकको संयुक्त मुक्तक संग्रह ‘दामली अक्षर’ सार्वजनिक भएको छ । शब्दालय पोखराले आयोजना गरेको कार्यक्रममा ईश्वरमणि अधिकारी, जीवनसागर भण्डारी, दीपक समीप र लक्ष्मण थापाको कृति लोकार्पण गरिएको हो । चार सर्जकका जीवनसाथीहरू मैयाँ थापा, रीता अधिकारी, शर्मिला श्रेष्ठ र मञ्जु अधिकारी भण्डारीले कृति सार्वजनिक गर्नुभएको हो । सबै मुक्तककारका ४०–४० गरी १६० मुक्तक रहेको कृतिको मूल्य ३३३ रुपियाँ छ । कार्यक्रममा साहित्यकार सरुभक्तले संयुक्त सङ्ग्रहको प्रकाशनले युवापुस्तामा नयाँ ऊर्जा थपिने बताउनुभयो । “यस्ता सङ्ग्रहले नेपाली मुक्तकको विकासमा नयाँ प्रेरणा थप्छन्, मुक्तकलाई थप लोकप्रिय बनाउँछन्,” उहाँले भन्नुभयो ।...

नेपाल । स्रष्टा तथा समाजसेवी सहायक रथी इन्जिनियर ‘यज्ञविक्रम राणा स्मृति ग्रन्थ’ लोकार्पण भएको छ । यज्ञविक्रम राणा वाङ्मय प्रतिष्ठानद्वारा सर्जक यज्ञविक्रम राणाको १४ औँ स्मृति दिवस र १०२ औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा शनिबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा प्राडा वासुदेव त्रिपाठी, डा. प्रेमसिंह बस्न्यात, शशिविक्रम राणा, प्राडा दयाराम श्रेष्ठलगायतले संयुक्त रूपमा लोकार्पण गर्नुभएको हो । यज्ञविक्रम राणाकी छोरी गीता बस्न्यातले पिताले जागिरे जीवन सँगसँगै सिर्जना, समाजसेवा, परिवारको मूली भएर निर्वाह गर्नुभएको भूमिकाका कारण बुवाप्रति समर्पित पुस्तक प्रकाशन गर्न परिवारलाई हौसला मिलेको बताउनुभयो । उहाँले उहाँहरूको कृतित्व, व्यक्तित्वको सुगन्ध घरको हरेक कुनामा मगमगाइरहेको विचार व्यक्त गर्नुभयो । प्राडा वासुदेव त्रिपाठीले हरेक सिर्जनशील व्यक्तित्व उहाँहरूले छोडेर गएको कृतिकै कारण अमर रहने बताउनुभयो । पुस्तक...

नेपाल । साहित्यकार तारा खत्री रोकायाको दोस्रो कृति प्रकाशित भएको छ । एक वर्षको अवधिमा उहाँको यो कृति प्रकाशित भएको हो । आफूले एक वर्षयता लेखिएका कविताको सङ्ग्रहका रूपमा ‘जितको उज्यालो’ दोस्रो साहित्यिक कृतिका रूपमा प्रकाशन गर्न सफल भएको साहित्यकार खत्रीले बताउनुभयो । उक्त कवितासङ्ग्रहमा दुई सय कविता रहेका छन् । प्रकाशित कवितासङ्ग्रहमा कविताका विषयवस्तु भने आफ्नै जीवनमा भोगेको भोगाइलाई बनाइएको उहाँले बताउनुभयो । कवितासङ्ग्रह बिक्रीबाट आउने रकम पूर्णतारा फाउन्डेसनमार्फत गरिब तथा जेहेनदार विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री सहयोग गरिने छ । ...

नेपाल । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) का केन्द्रीय अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेको कविता संग्रह ‘विम्ब’ विमोचन गरिएको छ। प्राडा सनतकुमार वस्ती, रामबाबु सुवेदी, अश्विनी कोइराला र राजकुमार श्रेष्ठले संयुक्त रूपमा उक्त कृति बिमोचन गर्नु भएको हो । अमेरिकाबाट लेखक सर्वज्ञ वाग्लेले पठाउनुभएको सन्देश अश्विनी कोइरालाले वाचन गरेर सुनाउनुभएको थियो । विदेशी भूमिमा समय र परिस्थितिका चुनौतीबीच पनि निरन्तर लेखनमा समर्पित रहँदै प्रकाशित ‘विम्ब’ केवल पुस्तक मात्र नभई संघर्षको प्रतिबिम्ब भएको उहाँको भनाइ छ । पारिवारिक शोकका कारण कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसकेकोमा उहाँले क्षमायाचनासमेत गर्नुभएको थियो । वाग्लेका यसअघि ‘जुवाघर’, ‘साँढे’ (हास्यव्यंग्य निबन्ध संग्रह), ‘क्यासिनो’, ‘युधिष्ठिर’ (कथासंग्रह), ‘पुनर्वास’ (उपन्यास( र ‘नेता बन छोरा नेता बन’ लगायत कृतिहरू प्रकाशित भइसकेका छन् । ‘विम्ब’ उहाँको ...

-लक्ष्मण आचार्य- महोदय ! तपाईंले याद गर्नुभएको छ एउटा कुरा ? देख्नुभएको छ ? सत्ता वरिपरि भुनभुनाइरहेका झिँगा ? झिँगा आफूलाई कत्ति फोहोरी छु भन्दैन ऊ त हरहमेसा भन्छ, भनिरहन्छ म फूलबारीमा पो बसेको हुँ भर्खर भर्खर नयाँ अवतार लिएर धर्तीमा खसेको हुँ आज पनि झिँगा झण्डा बोकेर उडिरहेछ घोषणापत्रमा बसिरहेछ टेलिभिजनको स्क्रिनमा भुनभुन गर्दै छ फेसबुक, इस्टा र टिकटकका डिपफेकहरूमा आफ्नो उडान भरिरहेछ एउटा झिँगा मन्त्रीजीको कानमा बस्छ र भुनभुन गर्दै सत्ताको सुराक गर्छ अर्को नेताको नाकैमा टाँसिन्छ र कमिसनमा आँखा लगाउँछ ठेक्का, कमिसन र सहमति योजना, बजेट अनि कार्यविधि जताततै झिँगा भुनभुन गरिरहेकै छ स्पष्ट छ झिँगाको धर्म जता जतै फोहोरी मिटिङ गर्दै हिँड्छ र राम्रो अब्बल कुराहरूलाई पनि कुहाउँछ महादेवले बोकेको मृत सतिदेवीको शरीरमा झै अ‍ौँसा पार्छ प्राय: अङ्ग अङ्ग पतनको खेती...

-आर. आर. चौलागाईं- यहाँहरूले दुःख नदिएको भए म यत्तिको बलियो हुँदैनथेँ । यहाँहरूले मलाई कहिले बाढीमा बगाउनु भो कहिले आगोमा जलाउनु भो कहिले फाँसीमा झुन्ड्याउनु भो कहिले खुकुरीले छप्काउनु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले भीरबाट धकेल्नु भो कहिले सिस्नुघारीमा फ्याँक्नु भो कहिले विष खुवाउनु भो कहिले बन्दूकले हान्नु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले खाल्डोमा पुर्नु भो कहिले सर्पले टोकाउनु भो कहिले हात्तीले कुल्चाउनु भो कहिले ग्याँस च्याम्बरमा हाल्नु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले बगरमा घिसार्नु भो कहिले घाममा सुकाउनु भो कहिले करेन्ट लगाउनु भो कहिले बमले उडाउनु भो तर म मरिनँ । म अहिले अजम्मरी भएको छु यहाँहरूले अब मार्न सक्नुहुन्न मलाई मलाई मार्न नसकेकोमा यहाँहरूलाई भोक लागेको छैन निन्द्रा लागेको छैन यहाँहरूलाई भोक निन्द्रा केही पनि लागेको छैन...

नेपाल । डा. वामदेव सिग्देलद्वारा लिखित उपन्यास ‘कमला’ लोकार्पण गरिएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा डा. तुलसी भट्टराई, पद्मावती सिंह, भागीरथी श्रेष्ठलगायत साहित्यकारले उपन्यास सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा डा. भट्टराईले उपन्यासको विविध पक्षमाथि चर्चा गर्दै नेपाल र अमेरिका दुवै देशको यथार्थ चित्रण गर्नु सक्नु उपन्यासकारको सबल पक्ष भएको बताए । समाजशास्त्री सम्झना वाग्ले भट्टराईले उपन्यासको चर्चा गरिन् । उपन्यासकार डा. सिग्देलले लेखकीय धारणा राखे । उपन्यास सुन्दर स्वदेश पब्लिकेशनले प्रकाशन गरेको हो ।...

नेपाल । साहित्यकार विमला ढुंगाना निरौलाको कथाकृति ‘प्रेमाश्रु’ एक कार्यक्रमबीच लोकार्पण भएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि साहित्यकार श्रीओम ‘रोदन’, प्राडा यज्ञश्वर निरौला, प्रमोद प्रधान, वसन्त वित्यासी थापालगायतले कृति सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा डा निरौलाले कृतिमाथि समालोचकीय टिप्पणी गरे भने साहित्यकार प्रधानले कृतिमाथि चर्चा गरे । प्रमुख अतिथि ‘रोदन’ले आफू कथाकार विमलाको लेखनीसँग परिचित रहेको बताउँदै पछिल्लो समय साधनाबिना नै धेरै व्यक्ति लेखनमा आउने गरेको चर्चा गर्दै कथाकार निरौला सानैदेखि यो क्षेत्रमा लागेर कृतिहरू पाठकमाझ ल्याएको उल्लेख गरे । कृतिकार ढुंगानाले आफूले बालसाहित्यमा अलिक धेरै कलम चलाएको प्रसंग उल्लेख गर्दै सार्वजनिक कथाकृतिले पाठकको मन जित्ने विश्वास व्यक्त गरिन् । सर्जक कृष्ण भुसालले ‘प्रेमाश्रु’का धेरै कथामा प्रेमलाई प्राथमिकता दिइएको उल्लेख गरे ।...