भाषा/साहित्य

नेपाल । आँधीखोला गाउँपालिका– ६ फापरथुम स्याङ्जामा साहित्यिक तथा वैचारिक गोष्ठी र पुस्तक विमोचन गरिएको छ । आनन्दआश्रम ज्ञान केन्द्रले ३५ औँ अध्यायमा संस्थाका सदस्य हिमलाल पुरीद्वारा रचित कवितासंग्रह ‘आक्रोश’को विमोचन गरिएको हो । पुस्तकको वरिष्ठल साहित्यकार विश्वप्रेम अधिकारीले गर्नु भएको हो । आनन्दआश्रममा गरिने साहित्यिक गतिविधिले ग्रामीण क्षेत्रमा साहित्यिक जागरण ल्याएको अधिकारीले बताउनुभयो । पुस्तकको समीक्षा अग्रज कवि चिन्तु गिरीले गर्नुभएको थियो । यस्तै कार्यक्रममा पण्डित आनन्दमणि टुल्की नन्दकला स्मृति प्रतिष्ठानले प्रदान गर्ने उत्कृष्ट छात्रा र छात्र पुरस्कारको लागि विद्यार्थीहरूका बीचमा आँधीखोला शीर्षकमा कविता लेखन तथा वाचन गरिएको थियो । मूल्याङ्कनमा पूर्णामृत भवानी मावि वालिङ्की छात्रा स्मारिका अर्याल र प्रद्युम्नपनेरु मावि रङ्गेठाँटीका छात्र सम्पन्न पोखरेल उत्कृष्ट ठहरिनु भएको थियो...

नेपाल । उपन्यासकार नगेन्द्र न्यौपानेको उपन्यास ‘दरबारको कानुन’ लोकार्पण गरिएको छ । काठमाडौँमा शुक्रबार एक कार्यक्रमबिच साहित्यकार प्राध्यापक पुरुषोत्तम दाहालको अध्यक्षता र प्राडा शैलेन्दुप्रकाश नेपालको प्रमुख आतिथ्यमा उक्त उपन्यासको लोकार्पण गरिएको हो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि शैलेन्दुप्रकाश नेपालले नमिता–सुमिता काण्डको विषयमा आफूले धेरै पहिले कविता लेखेको स्मरण गर्दै दुई लाइन कविता सुनाउनुभएको थियो भने अहिले उक्त काण्डलाई प्लट बनाएर उपन्यास नै बजारमा आउनु चानचुने कुरा नभएको बताउनुभयो । कार्यक्रमका सभापति साहित्यकार प्राध्यापक पुरुषोत्तम दाहालले आफू पत्रकारिता पेसामा भएका कारण उक्त घटनाका विषयमा आफूले तात्कालीन समयमा धेरै नै समाचार प्रकाशित गरेको कुरा स्मरण गर्नुभयो । प्रा। दाहालले शक्तिको आडमा अहिले पनि त्यस्ता घटना भइरहेको कुरा जानकारी गराउँदै त्यस्ता घटनाका उदाहरणसमेत प्रस्तुत गर्नुभ...

-लालगोपाल सुवेदी- हिँडिएछ जिन्दगीमा बाटाहरू धेरै गाँसिएर जिन्दगीमा नाताहरू धेरै आफ्ना पनि पराइ भए पराई पनि आफ्ना भोगिएछ मिलन अनि फाटाहरू धेरै जो जो भेट्छु पिठै साट्न खोज्छन् चामलसंग बढेका छन् भित्री मनका बाठाहरू धेरै कति साथी मीठो बोल्छन् तर गर्छन् घात नूनखुर्सानी दल्छन् घाउमा खाटा भए धेरै चुँडाइदिए खुसी मेरा मानभाउ खोसे आगो झोसे कोमल मनमा घाटा भयो धेरै । -अमेरिका ।...

-सुदीपभद्र खनाल- सच्चा नेता कुसमय हुँदा अड्छ नेतृत्व लिन्छ जस्तै आउन् उचनिच सदा राष्ट्र सम्झी खटिन्छ जस्को श्रद्दासँग हृदयले लोक सम्मान गर्छन् मर्दा लाखौँ जन युगयुगौँ सम्झिई फूल छर्छन् नेता त्यो जो कलह र व्यथा दु:ख अन्याय मेट्छ खोजी राम्रोपन विषमता बीच एकत्व जोड्छ आमा सम्झी मुलुक; रणमा मातृभू नीम्ति मर्छन् जस्को सारा जनहृदयले उच्च सम्मान गर्छन् नेता हो जो युगसँग स्वयम् साउती मार्न सक्छ हाँसी हाँसी जन र मुलुकी जीतमा हार्न सक्छ जस्ले कालो कुपथ कटुता भीड सारा समाल्छन् ल्याई नौलो समय धरतीमा नयाँ दीप बाल्छन् नेता त्यो जो जसँग छ युवा साथ बूढो र बाल हाल्छन् जस्ले जग नियमको कूट खेलेर चाल उम्दा नेता सुझबुझ गरी पाइला दूर चाल्छन् ल्याई धर्तीभर मनुजता प्रेम भातृत्व पाल्छन् नेता राम्रो उदय नभए उठ्न सक्दैन देश राम्रो यौटै मुलुक नभए सभ्यता के विशेष राम्रो नेता प्रखर छ भने राष...

-आर. आर. चौलागाईं- कुराले मात्र राम्रो हुँदैन मान्छे कामले पनि राम्रो हुनुपर्छ अनुहारले मात्र राम्रो हुँदैन मान्छे व्यवहारले पनि राम्रो हुनुपर्छ । हेर्दा कति सुन्दर हुन्छ प्लास्टिकको फूल तर त्यसमा वासना हुँदैन हेर्दा कति गज्जब देखिन्छ ढुङ्गाको मान्छे तर त्यसमा चेतना हुँदैन । हेर्दा कति कलात्मक हुन्छ सिसाको घर तर त्यसमा तागत हुँदैन हेर्दा कति सुनौलो देखिन्छ चित्रको तारा तर त्यसमा चमक हुँदैन । हेर्दा कति छङछङ हुन्छ सिनेमाको नदी तर त्यसमा पानी हुँदैन हेर्दा कति विशाल देखिन्छ कागजको पहाड तर त्यसमा खानी हुँदैन । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-आरसी रिजाल- धेरैपछि मर्निङवाकमा सायमी बुढासंग भेटभयो। हामी सानो चिया पसलमा छिर्‍यौँ ।कुराको सुरुवात उनैले गरे -- सुन्नुस् रिजाल दाइ,हामि सरदर आयुमा पुग्नलाग्यौं। सन्तान आआफ्नो व्यबहारमा लागिहाले। पोहर चारदिन गृहलक्ष्मी बिमारीहुँदा भान्साको कामले आच्छुआच्छु पार्यो। त्यहिबेलादेखी साथीहरूलाई म जस्तो डिपिडेन्ट नहुनुस, श्रीमतिको काममा मज्जाले सघाउनुस्, पछि एक्लो हुँदा आफैलाई सहज हुन्छ । नत्र मन रुँदा पनि ङिच्च हाँसे झैं गर्नुपर्छ भन्दै आएको छु। यसपालि त झण्डै २० दिन पुर्ख्यौली घरमा एक्लै स्वयंपाक्यभै बिताएर आएँ। मैले -- लक्ष्मीले कसरी एक्लै जान दिइन् त ? भने। सायमीले -- बल्लतल्ल मनाएँ। हेर लक्ष्मी हामी दुबैलाई दैवले एक्कैचोटि उठाउने हैन।आखिर जो बाँच्छ त्यसले एक्लो हुँदाको न्यास्रोपन महसुस गर्नैपर्छ। ऎलेदेखी बेलाबेलामा छुट्टै बस्ने अभ्यास गर्दैजाँदा भबिस्यमा अपठ्यारो महसुस हुँदैन भनी सम्झाएँ...

नेपाल । नेपाल स्रष्टा समाजको १९ औँ स्थापना दिवसको अवसर पारेर समाजले दुई साहित्यकारलाई सम्मानित गरेको छ । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि प्राडा अभि सुवेदीले छन्दकवि प्रह्लाद पोखरेललाई ‘सुभद्रा–विश्वराज स्रष्टा सम्मान’ प्रदान गर्नुभयो । पोखरेललाई सम्मानका साथ नगद राशि २१ हजार १११ रुपियाँसमेत प्रदान गरिएको थियो । प्रमुख अतिथि डा। सुवेदीले युवा साहित्यकार अनिता पन्थीलाई ‘प्रसिद्ध कँडेल युवा स्रष्टा सम्मान’ प्रदान गर्नुभयो । उहाँलाई सम्मानका साथ नगद राशि १५ हजार एक सय रुपियाँसमेत प्रदान गरिएको थियो । सो कार्यक्रममा कथाकार जीवनाथ पोखरेलको कथाकृति ‘फेसबुकको करामत’ र कवि अम्बु बिहानीको मुक्तककृति ‘अतृप्त रहरहरू’ पनि सार्वजनिक गरियो । कार्यक्रममा समाजका अध्यक्ष श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’ सहित संरक्षक पवन आलोक, कवि पोखरेल, पन्थी, सम्मानका संस्थापकहरू विधान आचार्य, डा. चेतना...

नेपाल । फेसबुकको करामत कथा सङ्ग्रह र अतृप्त रहर मुक्तक सङ्ग्रह सार्वजनिक भएका छन् । नेपाल स्रष्टा समाजको आयोजनामा प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित कार्यक्रममा जीवनाथ पोखरेलको ‘फेसबुकको करामत’ कथा सङ्ग्रह र अम्बु बिहानीको ‘अतृप्त रहर’ मुक्तक सङ्ग्रह सार्वजनिक भएको हो। प्राडा। अभि सुवेदीको प्रमुख आतिथ्यमा आयोजित कार्यक्रममा संयुक्त रूपमा पुस्तक सार्वजनिक गर्नु भएको हो। लेखकद्वयसँगै प्रमुख अतिथि सुवेदी, साहित्यकार भागीरथी श्रेष्ठ, पवन आलोक, श्रीओम श्रेष्ठ, विधान आचार्य, मधु पाठक, हिरण्यकुमारी पाठकलगायतले पुस्तक एकसाथ सार्वजनिक गर्नु भएको हो। साहित्यकार श्रीओम श्रेष्ठको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा साहित्यकार प्रह्लाद पोखरेल र अनिता पन्थी सम्मानित हुनुभयो।...

नेपाल । लीलाध्वज थापा साहित्य प्रतिष्ठानले ‘लीलाध्वज थापा त्रैमासिक स्रष्टा सम्मान तथा पुरस्कार’ साहित्यकार नरनाथ लुइँटेललाई प्रदान गर्ने घोषणा गरेको छ । विभिन्न साहित्यिक संस्थामा संलग्न साहित्यकार तथा व्यंग्यकार लुइँटेलका हास्यव्यंग्यसहित गीतिकाव्य, शोककाव्य तथा अरू पुस्तक प्रकाशित छ । उक्त सम्मान तथा पुरस्कारका साथ नगद राशि १० हजार रुपैयाँ प्रदान गरिने प्रतिष्ठानका अध्यक्ष विजयध्वज थापाले जानकारी दिए ।...

नेपाल । संस्कृतिविद् गणेशराम लाछीका चार कृति सार्वजनिक भएको छ । मध्यपुर थिमि नगरपालिकाका मेयर सुरेन्द्र श्रेष्ठ, नेपाल भाषा एकेडेमीका कुलपति मल्ल के सुन्दर, भाषा आयोगका सदस्य सुरेश किरण मानन्धरले मध्यपुर थिमिमा शनिबार संयुक्त रूपमा लाछीका चार कृति ‘सिक्किम यात्राका सेरोफेरो’, ‘अमूर्त सम्पदाभित्र’, ‘हेंग्वाः जूम्ह मनू’ र कय्ता तंम्ह नेवाः’ सार्वजनिक गर्नुभयो । नेपालीमा लिखित ‘सिक्किम यात्राका सेरोफेरो’ र ‘अमूर्त सम्पदाभित्र’ गैरआख्यान कृति हुन् भने नेपाल भाषामा लिखित हेंग्वाः जूम्ह मनू (खाक भइसकेको मान्छे) उपन्यास र कय्ता तंम्ह नेवाः (लङ्गौटी हराएको नेवार) प्रहसन सङ्ग्रह हो । कार्यक्रममा दबुली नेपालले नेपाली भाषामा लेख्ने नेवार समुदायका चार लेखकलाई तेजकृष्ण–नानीमाया लुमना हना (स्मृति सम्मान) प्रदान गर्यो । संस्कृतिविद् लाछीले आफ्ना पिता र माताको स्मृतिमा स्थापना गरेको उक्त सम्मान कास्कीका...