भाषा/साहित्य

नेपाल । शैली साहित्य समाजले बडा दशैँको शुभकामना तथा रचना वाचन कार्यक्रमको आयोजन गरेको छ । जेनजी प्रदर्शनका क्रममा निधन हुनुभएका सम्पूर्ण नेपालीहरूप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै घाइतेको शीघ्र स्वास्थ्य लाभ कामनासहित समाजले शनिबार यस कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि मधुपर्क साहित्यिक मासिकका नि. सम्पादक त्रिभुवनचन्द्र वाग्लेले लेखन कार्यलाई निरन्तरता दिन लेखक तथा सर्जकहरूले धार्मिककालदेखि आजसम्म योगदान दिएको बताउनुभयो । रचना वाचन कार्यक्रमले नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिमा पुर्‍याएको योगदानको इतिहास लेखिनुपर्छ भन्दै प्रमुख अतिथि वाग्लेले नेपाली साहित्यको इतिहास लेख्दा विभिन्न संस्थाहरूद्वारा आयोजित रचना वाचन कार्यक्रमलाई उपेक्षा गरियो भने सो इतिहास पूर्ण नहुने विचार व्यक्त गर्नुभयो । कार्यक्रममा शैली साहित्य समाजका अध्यक्ष मञ्जुश्री प्रधानले साहित्यले समाजल...

नेपाल । पत्रकार एवं लेखक नेत्र पन्थीको कृति लेफ्ट–राइटः सत्ता र शक्तिको ‘अ’राजनीतिको अङ्ग्रेजी संस्करण प्रकाशनमा आएको छ। दुई वर्षअघि प्रकाशित नेपाली संस्करणलाई परिमार्जन र पुनर्लेखन गरेर तयार गरिएको अङ्ग्रेजी संस्करण दसैँको अवसर पारेर प्रकाशनमा आएको हो । पुस्तकमा प्रमुख दलका शीर्ष नेताले सत्ता र शक्ति प्राप्तिका लागि मूल्य(मान्यता, विधान र संविधानलाई बेवास्ता गरेर चालेका कदमको विस्तृत विवेचना गरिएको छ। पन्थीका अनुसार नयाँ संविधान जारी भएपश्चात् पनि नेताको सत्ताप्रतिको भोक नघटेको तथ्यलाई पुस्तकमा पढ्न सकिन्छ । पुस्तकले नेपालको भूराजनीतिक प्रभावलाई विशेष रूपमा उठान गरेको छ। प्रकाशक इन्डिगो इन्कका अनुसार पुस्तकले कहिले दायाँ त कहिले बायाँ मोडिने राजनीतिक नेतृत्वको चरित्र र त्यसका दुर्भाग्यपूर्ण परिणामलाई प्रस्ट्याउने प्रयास गरेको छ। नैतिक र अनैतिकको सीमारेखा मेटिँदै गएको नेपाली राजनीतिक...

नेपाल । साहित्यकार सीमा आभासको पहिलो उपन्यास ‘महायुग’ शुक्रबार सार्वजनिक गरिएको छ । सो उपन्यासमा एक नारीको आत्मजागृतिको कथालाई एक पिँढीदेखि अर्को पिँढीसम्मका चार पुस्तामा चित्राङ्कन गरिएको जनाइएको छ । पुस्तकबारे लेखिका आभासले भन्नुभयो, “हाम्रो समाजले आफू अनुकूलको बन्धनभित्र स्त्रीलाई राख्ने गरेको छ तर स्त्रीभित्र जुन दबिएको स्त्री–शक्ति छ, त्यसलाई जागृत गराई बाँच्न चाहेको परिकल्पनामा मैले उपन्यास लेखेकी हुँ । स्त्रीको चेतनाअनुरुप नै यस उपन्यासमा एक महायुगको निर्माण गरेकी छु ।” बुकहिल सो पुस्तक प्रकाशन गरेको हो । “एक जिम्मेवार प्रकाशन संस्था भएकाले अहिलेको जेनजी पुस्ताले समेत नेपाली साहित्य पढून् भन्ने उद्देश्यले यो उपन्यास सार्वजनिक गरिएको हो । पुस्तक अवश्य पनि पाठकप्रिय बन्नेछ”, बुकहिलका अध्यक्ष भूपेन्द्र खड्काले भन्नुभयो । कथा र कवितामा कलम चलाइरहहनुभएकी विद्रोही चेतलाई आफ्नो लेखनमा ...

-लक्ष्मण आचार्य- अब कोर्नुछ समयको क्यानभासमा एउटा सुन्दर चित्र तिनै धुँवाका मुस्लोहरूबाट उतार्नु छ एउटा बेलगाम घोडाको तस्बिर भर्खरै सम्पन्न भएको छ एउटा अश्वमेध यज्ञ अब उत्सव मनाऊँ कि शोक ? यतिखेर शङ्का जगाऊँ कि भोक ? बडो दुविधा भइरहेछ उठ्नुछ तिनै खरानीहरूको रासबाट माथि तिनै खरानीको रास थुपारेर मलको रूपमा उपयोग गर्दै समयको गमलामा हुर्काउनु छ कैयन् समृद्धिका सुन्दर फूलहरू र सच्याउनु पर्नेछ अनगिन्ती भूलहरू ... । -चन्द्रपुर, रौतहट ।...

-सुदीपभद्र खनाल- म आफूमात्र मान्छे हूँ अरू हुन् काठका मुढा म हिरा मोति हूँ सारा अरू बेकामका कुडा म मात्रै हूँ महाज्ञानी पटमूर्ख सबै अरू म स्वयम्भू अरू सारा गोरूका बछडाहरू म बोले वेदको वाक्य अरू बोले फजूल हो अरू पत्कर हुन् सारा म मात्रै एक फूल हो मेरो दृष्टि महादृष्टि अरूको दृष्टि बेतुक अरू बेठिक हुन् सारा म मात्रै सर्वथा ठिक अरू बेकुफ हुन् सारा अल्पज्ञानी म पण्डित म मात्रै फूलको माला मान सन्मान मण्डित म नै हूँ राज्य साम्राज्य विश्व ब्रम्हाण्ड सभ्यतै अरू हुन् भुसुना साना जो छन् संसारमा सबै नभए म धरा हुन्न हुन्न आकाश यो पनि धानेको छु सबै मैले जे छ संसार जीवनी म नै ब्रह्म म नै माली म नै शाश्वत ईश्वर मभन्दा गुणवान् उम्दा सृष्टिमै को छ खै नर दूधले हूँ म न्वाएको मै सुगन्ध सुपुष्पको म नै घाम म नै पानी म नै प्राणत्व सृष्टिको जड चेतन वा सारा दृष्यादृष्य चराचर केही अर्को ...

-लालगोपाल सुवेदी- चोरी भएको थियो दूध रातो रगत मन पर्दैनथ्यो त्यसलाई बग्यो तात्तातो रातो रगत सडकमै रगत त्यसको दूधजस्तै निख्खुर सेतो चिनौं हामी को हो त्यो ? र् याल त निकाल्छन् सबैले जिब्रोबाट भोकले पनि हुन सक्छ लोभले पनि हुन सक्छ त्यसले त पसिनै निकाल्यो जिब्रोबाट चिनौं हामी त्यो को हो ? भन्थे कसै कसैले साडी लगाएर भाग्यो रे त्यो टाउकोबाटै जन्मे सन्तान त्यसका राति राति अन्धमुष्ट अन्धकारमा खान्छ त्यसले निरीह अबोध जनको रगत अक्सर निदाएकै बेला खान्छ चिनौं हामी त्यो को हो ? भरमार सपना बाँड्छ त्यसले भयङ्कर फ्रायडवादी हो त्यो गर्छ नौटङ्की नाटक कल्पित भ्रम न हो नाटक भ्रम हो सपना आफैमा चुँडाल्छ पुच्छर वाल्ल पारेर दर्शकलाई भागि पो हाल्छ कहाँकहाँ ? चिनौं हामी त्यो को हो ? पाँचतारे होटलमा चौरासी ब्यन्जन खायो विदेशी ब्राण्डको शताब्दी पुरानो रक्सीमा नुहायो गुची चस्मा ल...

-आरसी रिजाल- रमेशकी आमा सरु सिकिस्त बिरामी ।छोरा गर्भमै हुँदै पतिको देहावसान भएको। बिचरीले छोरा हुर्काउन र पढाउन गरेको कस्ट सुनाउने हो भने आँखा नरसाउने कोहि हुदैनन् होला। तैपनि अन्तिम अवस्थासम्म छोरा बिदेशबाट आइपुगेन। मृत्यु शैयामा रहेकी सरुलाई छिमेकीहरु -- छोरालाई संझने होइन भगवानको नाम लिनुस् भन्दैछ्न् ।यस्ता कुरा उनको कानमा पटक्कै छिरेको छैन्। जिबनभर उनले कहिल्यै झुठो बोलिनन् ।बाँचुन्जेल उनले ईश्वरसंग सधै छोराको भलाइ बाहेक अरु केहि प्राथना गरिनन्। मृत्युपछि यदि साँच्चै भगवानको दर्शन पाइयो भने उनले भन्नुपर्ने एउटा वाक्य मनमनै संझिरहेछिन् --" हे भगवान मेरो छोराले आमाप्रति गर्नुपर्ने कर्तव्य पूरा गरेको छ।त्यसले जिबनमा कहिल्यै दुख भोग्न नपरोस् ।" यसरी छोराको सुखको लागि ईश्वरसंग झुठो बल्न तयार छिन्। धर्मराजले सरूलाई सोधे -- मृत्युशैयामा पुगेर तिमिले किन झुठो बोल्यौ ? छोराको कारण किन स्वर्...

-घनश्याम न्यौपाने ‘परिश्रमी’- पतनकाे गर्तमा लुकेर भ्रष्टाचारीहरू अझै दम्भ ओकल्दै छन् र पराेक्षतः सामाजिक सञ्जालका मैदानहरूमा छरिँदै छन् भाषाका माध्यमबाट जाे विषालु सर्प हुन्, सत्तालाेलुपताकाे नाङ्गो चाहना अझै जीवित छ र त बर्बराउँदै छन् यसरी " हाम्रो समर्थन छ हामी सच्चिनेछौँ हामी त्यही बाटोमा हिँड्छौँ किशाेरहरू! युवाहरू!! जुन तिमीहरूले प्रशस्त गरेका छौ", तानाशाहका आततायी पिछलग्गुहरू कुनै पनि बेला उठ्ने दाउ पर्खिँदै छन् , भ्रष्टाचारीका आतङ्ककारी अन्धा समर्थकहरू मौका खाेज्दै छन् अनुकूल, सामन्तवादका परम भक्तहरू आशातीत अवसरकाे पर्खाइमा छन् , सतर्क हुनू अत्याचार, भ्रष्टाचार, अनि.. शाेषण-दमनको अँध्यारो भत्काउन जुर्मुराउँदै जुरुक्क उठेका देशभक्त / राष्ट्रवादी तिमीहरू अर्थात् किशोरहरू! युवाहरू !! तिमीहरूकाे सतर्क अनुगमनको अविच्चिन्न निरन्तरता ...

-रमेशचन्द्र घिमिरे- कोही भन्छन् गोरे मलाई कोही भन्छन् राते गोरे, राते जे भए’नि खाते हुँ म खाते कन्टेनरमा खानेकुरा नियालेर खोज्छु थोत्रा प्लास्टिक छन् कि छैनन् सडकसित सोध्छु दुखियाको कर्मै यस्तो छैन भनी साध्ये खाते हुँ म खाते हजुर खाते हुँ म खाते अरू साथी स्कुल जान्छन् काँधमा झोला बोकी मैले भने बोरा मात्रै बोक्नु पर्ने हो कि ? सडकदेखि सडकसम्म गर्दै आते–जाते हिँड्ने मान्छे अरू होइन खाते हुँ म खाते । -लमजुङ ।...