भाषा/साहित्य

-धनराज गिरी- --- " यार सुखौरीकान्त अयोध्या,तिमी यहाँ ?" वीरेन्द्र कलेज भरतपुरमा सात बर्षअघि बिछोड भएको रुमपार्टनर देखेर, लाहानराज सिन्धुलीय,यी दुई अङ्ग्रेजी र नेपालीका उपप्राधापक, उही आयोगबाट सफल,यसपालि। " आहा,यार मज्जा आयो,तिमी पनि?" " हो त, म पनि,प्रेमसागर साथीले मिलाए,आइयो। " सुखौरी अतरियाको, सिन्धुलीय सिराहाको। क्वाटर पाए। छिमेकी बने। एक्लै,एक्लै। एक महिना बित्यो। दुई मित्र नै पहिला अति रमाइला,तर यतिखेर भित्र भित्र केहीले सताएजस्तो। विदा आज,शनिवार। सौराहा गए। हल्का पिए। रापतीको किनारमा। " हामीले आपसमा केही लुकाएजस्तो लाग्यो यार!" सुखौरी। लागेछ। " केही छ र तिमीसित त्यस्तो ?" लाहानराज। " भनेर के हुन्छ? " उसको मनले सोच्यो। एक बोतल बियर थपे। " यार,बिहे भएन र?" सुखौरी। उदास ऊ पनि। अनि किस्सा सुनायो सिन्धुलीयले। " यार,मेरी एक प्रेमिका थिई,बाअमाले अर्कै खोजेका, मैले भन्न भ्याइन। जबर्जस्ती...

नेपाल । बुढ्यौली साहित्य समाज सिराहाको आयोजनामा बन्दीपुरमा फागुन १४ गते एकै दिन दुई समयमा दुइटा कार्यक्रमहरू सम्पन्न भएका छन् । बिहान विद्यालय तहका विद्यार्थीहरूका लागि यात्रा संस्मरणलेखन कार्यशाला भएको थियो भने दिउँसो रचना वाचन कार्यक्रम भएको थियो । यात्रा संस्मरणको सहजीकरण यात्रा संस्मरणकार रमेशमोहन अधिकारीले गर्नुभएको थियो । दिउँसोको कार्यक्रम बुसास सिराहाका अध्यक्ष गणेशकुमार अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको थियो भने प्रमुख आतिथ्य कर्जन्हा नगरप्रमुख भोला पोखरेलको रहेको थियो । यात्रा संस्मरणतर्फ उत्कृष्ट स्थान सगुन काफ्लेले प्राप्त गरेकी थिइन् भने कवितातर्फ प्रेषिका खतिवडा, सगुन काफ्ले तथा मानवी अधिकारीले प्राप्त गरेका थिए । कार्यक्रममा रचना वाचन गर्ने प्रौढहरूमा रामचन्द्र पौडेल, प्रेम घिमिरे, नारद काफ्ले, जमुनाप्रसाद पन्जियार, देवी घिमिरेलगायत थिए । सचिव प्रचण्ड कटुवालले उद्घोषण गरेको सो...

नेपाल । नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषा व्याकरणका मूर्धन्य विद्वान् चूडामणि गौतमको ८१ वर्षको उमेरमा सोमबार मेडिसिटी अस्पतालमा निधन भएको छ । उहाँ मिर्गौला रोगबाट पीडित हुनुहुन्थ्यो । विसं २००० साल असोज १ गते तेह्रथुममा जन्मनुभएका गौतम ग्रामर गुरुका रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो । नेपाली र अङ्ग्रेजी व्याकरणका सिद्धहस्त उहाँका दर्जनौँ पुस्तक प्रकाशित छन् । नेपाली व्याकरण तथा रचना, विद्यालय नेपाली शब्दकोश, अक्षरको उच्चारण गर्ने यसरी, बृहत्तर नेपाली शब्दकोश, शुद्ध नेपाली लेख्ने यसरी, हायर लेभल इङ्ग्लिस ग्रामर, कम्पोजिसन एन्ड प्रोनाउन्सेसन, राम्रो अङ्गे्रजी बोलचाल अभ्यासलगायत नेपाली र अङ्ग्रेजी व्याकरणसम्बन्धी पुस्तक निकै चर्चित छन् । गौतमका एक श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी हुनुहुन्छ । उहाँको सोमबार नै पशुपति आर्यघाटमा अत्येष्टि गरिएको छ ।...

नेपाल । कालिभक्त–कृष्णा पन्त स्मृति प्रतिष्ठान नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय लोकसाहित्य पुरस्कार यसवर्ष बागलुङका साहित्यकार प्रेम छोटालाई प्रदान गर्ने भएको छ । पुरस्कारको राशी एक लाख एक हजार रुपियाँ छ । नेपालको लोकवार्ता र संस्कृतिको क्षेत्रमा अध्ययन, अनुसन्धान गर्ने, कृतिहरू प्रकाशन गर्ने, लोकवार्ता र संस्कृतिको प्रचार–प्रसार र विकासमा योगदान पुर्‍याएको भन्दै पूर्व प्राज्ञसमेत रहनुभएका छोटालाई पुरस्कृत गर्ने निर्णय गरिएको प्रतिष्ठानका अध्यक्ष प्राडा। पार्थिवेश्वरप्रसाद तिमिल्सिनाले जानकारी दिनुभयो । यस्तै सञ्चारमाध्यम र साहित्यमार्फत योगदान पुर्‍याएको भन्दै ओमबहादुर भण्डारीलाई १० हजार, पर्वतको फलेवास नगरपालिकास्थित शारदा माविका छात्रा सोनिया पौडेल, लिमिठाना माविका सुस्मा सुनार र फलेवास–६ का अनिता नेपालीलाई जनही आठ हजार रुपियाँसहित पुरस्कृत गर्ने निर्णय भएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । प्रतिष्ठान...

नेपाल । बुकवर्म फाउण्डेशनको आयोजनामा यही फागुन १५ गतेदेखि १८ गतेसम्म पोखरामा एनसेल फाउण्डेशन ‘नेपाल लिटरेचर फेस्टिभल २०२५’ हुने भएको छ । यस वर्ष फागुन १५ देखि १८ सम्म बाह्रौँ संस्करणको एनसेल फाउण्डेशन नेपाल लिटरेचर फेस्टिभल २०२५ आयोजना गर्न लागिएको फेस्टिभलका निर्देशक अजित बरालले जानकारी दिए । सन् २०११ देखि नेपाल लिटरेचर फेस्टिभल आयोजना हुन थालेपछि नेपालमा वार्षिक रूपमा दर्जनौँ साहित्यिक महोत्सव हुन थालेको बताउँदै उनले स्कुल, कलेजदेखि स्थानीय तहमा साहित्यिक महोत्सव हुन थालेको बताए । यही फागुनमा मात्र नेपालमा ७ वटा साहित्यिक महोत्सव हुने जानकारी उनले दिए । एनसेलकी इन्टेरिम मार्केटिङ, कम्युनिकेसन एण्ड सस्टेनेबिलिटी डाइरेक्टर विशाखालक्ष्मी खड्काले सञ्चार र प्रविधिबाहेक कला र साहित्यका माध्यमबाट सबैलाई जोड्न कम्पनीको व्यावसायिक सामाजिक जिम्मेवारीअन्तर्गत एनसेल फाउन्डेसनमार्फत यस उत्सवसँग आब...

-Sarbagya Wagle- Some called it dark Many called it black All despised it, Countless belittled it, And ignored Its tender body and soul With cruel indifference. But no one saw The radiant pearl within Africa. From faraway lands, Stretching my curious eyes, I march toward Africa, Immersed in the sweet imagination Of a dreamlike realm. To kiss those sleek, black cheeks, To feel the soothing breeze That cools the body, And to revel in the ever-changing, Diverse air that plays along, To cuddle in its warm embrace. I’ve filled my heart With the longing To swim in the serene ocean streams Flowing incessantly From its fertile bosom. The birds and animals Roaming Africa’s proud lands, The plants growing steadfast On its unyielding chest, Invite me, With a sym...

हेटौंडा (नेपाल) । मकवानपुरको अग्रणी साहित्यिक संस्था झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरको आयोजनामा बकैया–कला साहित्य महोत्सव–२०८१ हुने भएको छ । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरको ३१३ औं साहित्य शृङ्खला एवम् ३२ औं वार्षिक उत्सवका अवसरमा बकैया–कला साहित्य महोत्सव–२०८१ हुन लागेको शनिबार झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरको सचिव मसान उपासकले पत्रकार सम्मेलन मार्फत जानकारी दिनुभएको छ । आगामी फागुन १६–१७ गते बकैया–५ कर्मप्राप्ति माविमा हुने महोत्सवमा पुरस्कार समर्पण, चित्रकला प्रदर्शनी, पत्रिका विमोचन, विभिन्न जातजातिका नृत्यहरू, बकैयाको काव्य महक, समकालीन गजल मुक्तक उत्सव, पालिका अध्यक्षलाई १० प्रश्न, समकालीन काव्य उत्सव, सम्मानित स्रष्टाको रचना वाचन र नवसर्जक रचना वाचन हुने आयोजकले जानकारी दिएको छ । कर्मप्राप्ति मावि बकैया–५ मकवानपुरको सहकार्यमा हुने उक्त महोत्सवको प्रायोजक बकैया गाउँपालिका रहेको आयो...

नेपाल । २५ औँ अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवसका उपलक्ष्यमा नेपाल भाषाका पाँच जना वरिष्ठ साहित्यकारलाई शनिबार सम्मान गरिएको हो । काठमाडौँ महानगरपालिका–२२ को आयोजनामा भएको स्रष्टा सम्मान र कवितावाचन कार्यक्रममा वरिष्ठ समालोचक पुष्प चित्रकार, कथाकार सुवर्णकेशरी चित्रकार, कवि नवीन चित्रकार, कथाकार तथ गीतकार निरञ्जनरत्न शाक्य र कवि श्रीराम श्रेष्ठ सम्मानित हुनुभयो । भाषा आयोगका अध्यक्ष डा. गोपाल ठाकुर, भाषा आयोगका सदस्य सुरेश मानन्धर र वडा नं. २२ का अध्यक्ष चिनीकाजी महर्जनले सम्मानित सबैलाई दोसल्ला ओढाई सम्मानपत्र हस्तान्तरण गर्नुभयो । भाषा आयोगका अध्यक्ष ठाकुरले बागमती प्रदेशमा नेपाल भाषा र तामाङ भाषा लागु गर्दा देश अझ अगाडि बढेको बताउनुभयो । “काठमाडौँ महानगरपालिकाले नेपाल भाषा र तामाङ भाषा मात्र हैन, अन्य मातृभाषा पनि लागु गर्न पहल गर्नु पर्छ । भाषा आयोगले पनि अन्य प्रदेशमा पनि अन्य भाषा लागु...

नेपाल । साहित्यकार मोती शोभा श्रेष्ठद्वारा लिखित चारवटा कृति लोकार्पण गरिएको छ । ती कृतिमा नेपाली भाषामा ‘अल्झिएका धागाहरु’ कथा संग्रह, ‘फूलबारी’ लघुउपन्यास, नेपाल भाषामा ‘घुटु चियाया’ कथा संग्रह तथा अंग्रेजी भाषामा ‘नेचर’ को लघु उपन्यास लोकार्पण गरिएको हो । कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री तथा साहित्यकार शंकर प्रसाद कोइराला, वरिष्ठ साहित्यकार तथा जनमत प्रकाशनका अध्यक्ष मोहन दुवाल, कथाकार भागीरथी श्रेष्ठ लोचन तारा तुलाधर, साहित्यकारहरु शैलेन्द्र साकार, लक्ष्मी माली, जलेश्वरी श्रेष्ठ शाक्य सुरेन रमेश तुफान, ज्ञानेन्द्र विवशलगायत अन्य साहित्यकार र साहित्य प्रेमीहरुको उपस्थिति थियो। कार्यक्रममा साहित्यकारहरु शंकर कोइराला, मोहन दुवाल, लोचन तारा तुलाधरले लोकार्पण गरिएका पुस्तकहरुबारे आ–आफ्नो मन्तव्य राख्नुभएको थियो । त्यस्तै अन्य साहित्यकार तथा कविहरुबाट मन्तव्य एवम् कविता वाचनसमेत गरिएको थियो। साहि...