क्यालिफोर्नियामा रसायन चुहावटः दशौँ हजार मानिसहरूलाई आफ्नो घर छोड्न आदेश

नेपाल । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित लस एन्जलसको दक्षिणपूर्वमा रहेको ओरेन्ज काउन्टीको गार्डेन ग्रोभ क्षेत्रमा एउटा रासायनिक ट्याङ्की चुहावट हुन थालेपछि दशौँ हजार मानिसहरूलाई आफ्नो घर छोड्न आदेश दिइएको छ।

उक्त ट्याङ्कीमा २६ हजार लिटर ‘मिथाइल मेथाक्रिलेट’ नामक रसायन रहेको छ, जुन प्लास्टिक बनाउन प्रयोग हुने अत्यन्त अस्थिर र ज्वलनशील तरल पदार्थ हो। अग्निनियन्त्रकहरूले स्थिति निकै गम्भीर रहेको चेतावनी दिएका छन्।

ट्याङ्कीमा निरन्तर चुहावट भइरहेमा त्यस क्षेत्रको पार्किङ स्थलमा उक्त खराब रसायनहरू छरिने वा हावामा उड्ने सम्भावना रहन्छ। यसले गर्दा वरपर रहेका अन्य इन्धन वा रसायनका ट्याङ्कीहरूलाई समेत असर गरी थप संकट निम्त्याउन सक्ने जोखिम बढेको छ।

गार्डेन ग्रोभ प्रहरी प्रमुख अमिर एल–फर्राका अनुसार निकासी आदेश जारी गरिएपछि करिब ४० हजार मानिसहरू प्रभावित भएका छन्, यद्यपि हजारौँ नागरिकले भने आफ्नो घर छोड्न अस्वीकार गरेका छन्।

सम्भावित विष्फोट रोक्नका लागि स्थानीय सुरक्षाकर्मी तथा अग्निनियन्त्रकहरूले ट्याङ्कीलाई चिसो पार्ने प्रयास गरिरहेका छन्। स्थानीय टेलिभिजनले खिचेको हवाई फुटेजमा ट्याङ्कीमा निरन्तर पानी छर्किरहेको देखाइएको छ भने हालसम्म ट्याङ्की चिसो पार्ने यो प्रयास सफल भइरहेको बताइएको छ। रसायनको तापक्रम हाल ६१ डिग्रीमा झरेको छ। यो तापक्रम ५० डिग्रीमा झरेपछि मात्र अवस्था पूर्ण रूपमा सहज भएको मानिने भएकाले ट्याङ्कीलाई चिसो बनाउने कामलाई निरन्तरता दिइएको छ।

स्वास्थ्य अधिकारी रेजिना चिन्सियो क्वाङले ट्याङ्की वरपरको प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक विशेष सावधानी अपनाइरहेको जानकारी दिएकी छन्। उनले सम्भावित विष्फोट वा रसायनको गन्ध थाहा पाउने जो कोहीलाई पनि ढिलाइ नगरी तुरुन्तै सम्बन्धित अधिकारीहरूलाई सचेत गराउन अपिल गरेकी छन्। शुक्रबारसम्म यस घटनाका कारण कोही पनि व्यक्ति प्रभावित वा घाइते भएको रिपोर्ट भने आएको छैन। चुहावट हुनुको वास्तविक कारण पनि अहिलेसम्म पत्ता लाग्न सकेको छैन।

अधिकारीहरूले रासायनिक फैलावटबाट हुन सक्ने थप क्षति रोक्नका लागि आवश्यक पूर्वतयारी गरिरहेका छन्। रसायन हावा र समुद्रमा समाहित हुने नदीहरूमा पुग्नबाट रोक्नका लागि सडक तथा नदी किनारहरूमा रोकथाम अवरोधहरू (ब्यारियर) कायम राख्ने काम तीव्र पारिएको छ। अमेरिकी वातावरणीय संरक्षण एजेन्सीका अनुसार ‘मिथाइल मेथाक्रिलेट’ मानव स्वास्थ्यका लागि हानिकारक छ। यसले मानिसको छाला, आँखा र श्लेष्म झिल्ली (म्युकस मेम्ब्रेन) मा गम्भीर जलन पैदा गर्नुका साथै अल्पकालीन र दीर्घकालीन रूपमा श्वासप्रश्वासमा गम्भीर समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।