भाषा/साहित्य

नेपाल । साहित्यकार नारायण ढकालको छैटौँ उपन्यास ‘जगज्जननी उसकी आमाको नाम होइन’ सार्वजनिक भएको छ । पब्लिकेसन नेपालयको कालिकास्थानस्थित आरशालामा शनिबार पुस्तक लोकार्पण गरिएको हो । ढकालले नातिनी रीति ढकाल र नाति रिवाज ढकाललाई पुस्तक उपहार दिएसँगै पुस्तक सार्वजनिक गरिएको थियो । लोकार्पण कार्यक्रममा ढकालले आफ्नो पाँच दशक लामो साहित्य यात्राको अनुभव सुनाए । बसमा, शौचालयमा, कलेजमा, घरमा लुकीलुकी पुस्तक पढ्ने बानीले बिस्तारै आफूभित्रको लेखक जाग्दै गएको ढकालले बताए । विद्यार्थी आन्दोलन, शिक्षक आन्दोलन, जेल यात्रा, पत्रकारिता, सांसद, हङ्ग्री जेनरेसन, यस्ता विविध घटना र मोडहरूको अस्थिर जीवन नै आफ्नो साहित्यिक खुराक बनेको ढकालले बताए । ढकालका छ उपन्यास, सात कथा संग्रह, तीन निबन्ध संग्रह, दुई बालकथा संग्रह, एक कविता संग्रह प्रकाशित छन् । पछिल्लो दुई सय ८६ पृष्ठको पुस्तकको मूल्य छ सय ७५ रुपैयाँ रहेक...

नेपाल । कवि तारा खत्री रोकायाको कविता कृति ‘जितको उज्यालो’ को विमोचन गरिएको छ । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति भूपाल राई, निबन्धकार युवराज नयाँघरे, कृतिकार तारा खत्री, बम बानियाँलगायतले कृतिको विमोचन गर्नुभएको हो । कुलपति राईले कविताको सिर्जनात्मक गति सधैँ उच्च हुने हुनाले कवि तारालाई सचेत भएर काव्यकर्ममा लाग्न सुझाव दिनुभयो । कृतिबारे आफ्नो समीक्षात्मक विचार राख्दै निबन्धकार नयाँघरेले कविले स्वतन्त्र विचारसहितका यी कविताले समकालीन नेपाली समाजको चिरफार गरेको बताउनुभयो । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका सदस्यसचिव डा. धनप्रसाद सुवेदी, सन्ध्या पहाडीलगायतले कवि ताराको समग्र साहित्यिक योगदानमाथि चर्चा गर्नुभएको थियो ।...

-आर. आर. चौलागाईं- क्रान्तिकारी भाषण गरेरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन क्रान्तिकारी गीत गाएरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन । क्रान्तिकारी हुन त काम पनि त्यस्तै हुनुपर्छ क्रान्तिकारी हुन त परिणाम पनि त्यस्तै हुनुपर्छ क्रान्तिकारी कविता लेखेरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन क्रान्तिकारी चिन्ह बोकेरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन । क्रान्तिकारी हुन त विकृतिसँग लड्ने साहस हुनुपर्छ क्रान्तिकारी हुन त नयाँ नेपाल बनाउने आँट हुनुपर्छ क्रान्तिकारी बाजा बजाएरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन क्रान्तिकारी रङ लगाएरमात्रै क्रान्तिकारी भइँदैन । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-सुदीपभद्र खनाल- कोही भन्छन् अब त अति भो फाल सारा पुराना कोही भन्छन् पृतिकर नयाँ नै सबै हुन्न जान आआफ्नै नै मति विमति छन् एकता छैन गान पार्टी भन्दा हरतरहले देश हो माथि जान बोक्छन् पार्टी जनहृदयका बोल आस्था विचार हिँड्छन् बोकी जिरह मतका भेद आवेग धार जोड्ने सारा हृदय जनको शक्ति हो संविधान पार्टीभन्दा हरतरहले देश हो माथि जान हुन्छन् पार्टी मुलुक छभने देशमा हुन्छ पार्टी पार्टीभित्रै भन त ल कहाँ जन्मियो देश साथी पार्टी आस्था तर मुलुक हो आत्म साझा महान पार्टीभन्दा हरतरहले देश हो माथि जान पार्टी यौटा वनकुसुम हो देश हो फूलवारी पार्टी पाटी मुलुक घर हो दिव्य साझा छहारी उठ्दा हाम्रो मुलुक जनको शैलझैँ उठ्छ सान पार्टीभन्दा हरतरहले देश हो माथि जान हुन्नौ हामी मुलुक नरहे हुन्न हाम्रो विधान पार्टी मात्रै यदि भनिरहे डुब्छ साम्राज्य जान होउन् पार्टी तर मुलुकको राखियोस् उच्च मान प...

नेपाल (मकवानपुर) । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरको ३३ औं वार्षिकोत्सव तथा ३२४ औँ साहित्य शृङ्खलाको अवसरमा आयोजित ७ औँ बकैया कला–साहित्य महोत्सव २०८२ फागुन ५ र ६ गते महेन्द्र मावि (प्राविधिक शिक्षालय) मा सम्पन्न भएको छ । झरना साहित्यिक परिवारकी अध्यक्ष गायत्री रुपाखेतीको सभाध्यक्षतामा सम्पन्न दुई दिवसीय उक्त कार्यक्रमको पहिलो दिन बकैया गाउँपालिका उपाध्यक्ष भक्तबहादुर खत्रीको प्रमुख आतिथ्यमा भएको थियो । महोत्सवको पहिलो दिन विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थी शिक्षक र साहित्यनुरागीहरूसहित ३०० जनाको उपस्थितिमा अन्तर विद्यालय कविता र चित्रकला प्रतियोगिता भएको थियो । यसैगरी डा. अर्पण पराजुलीद्वारा सकारात्मक सोच अभिवृद्धि सन्दर्भमा सहजीकरण गरिएको थियो । यसै क्रममा विद्यार्थीहरूद्वारा जातिगत नृत्यहरू प्रस्तुत गरिएको थियो । कविता प्रतियोगितामा १९ जना सहभागी भएकोमा प्रभात माविकी रितु विक, महेन्द्र माव...

नेपाल । नइ एकेडेमीले नेपाली भाषा साहित्यको पठनपाठन तथा अनुसन्धानका साथै ‘नेपाल–भारत विश्वविद्यालय प्राध्यापक सम्मेलन’ को उचाइ अभिवृद्धिमा योगदान पुर्याउने भारतका नौ जना प्राध्यापकलाई ‘नइ प्रज्ञा पुरस्कार’ प्रदान गर्ने घोषणा गरेको छ । पुरस्कारको राशि जनही ५० हजार रुपैयाँ रहेको छ । सदस्यसचिव नरेन्द्रराज प्रसाईद्वारा जारी विज्ञप्ति अनुसार भारतीय प्राध्यापकहरू प्राडा कविता लामा, प्राडा कृष्णराज घतानी, डा टेकबहादुर छेत्री, प्राडा दिवाकर प्रधान, डा दैवकीदेवी तिम्सिना, प्राडा पुष्प शर्मा, डा राजकुमार क्षेत्री र प्राडा सञ्जय राई तथा डा अरुणा राई (संयुक्त) लाई नइ प्रज्ञा पुरस्कार प्रदान गरिने छ । नइ एकेडेमीका कुलपति इन्दिरा प्रसाईको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले उक्त पुरस्कारको निर्णय गरेको हो ।...

नेपाल । साहित्यकार रामविनयलाई यस वर्षको हृदयचन्द्र स्मृति सम्मान प्रदान गरिएको छ । हृदयचन्द्रसिंह प्रधानको १११ अ‍ौँ जन्मजयन्तीका अवसरमा साहित्य सदन नेपालको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा सो सम्मान उहाँलाई प्रदान गरिएको हो । साढे छ दशक लामो साहित्य साधना गरी कविता, निबन्ध र कथा सिर्जना तथा साहित्य सन्ध्याजस्तो संस्थामा लामो समय अध्यक्ष रहेर नेतृत्व गर्दै साहित्यको माध्यमबाट समाज परिवर्तनमा गर्नुभएको योगदानको कदर गर्दै उहाँलाई सो सम्मान प्रदान गरिएको आयोजकको भनाइ छ । संस्थाका अध्यक्ष प्राडा हेमनाथ पौडेलको अध्यक्षतामा भएको उक्त सम्मान समारोहमा साहित्यकार विनयलाई प्रमुख अतिथि वरिष्ठ साहित्यकार पूर्व कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीले सम्मानपत्र, प्राडा दयाराम श्रेष्ठले दोसल्ला, वरिष्ठ साहित्यकार कोशराज न्यौपानेले माला लगाएर सम्मान गर्नुभयो । नगद ५० हजार राशिको सो सम्मानपछि पूर्वमन्त्री एवं साहित्यकार ...

नेपाल । साहित्यकला डटकम प्रतिष्ठानले विभिन्न क्षेत्रका सर्जकलाई सम्मान एवं पुरस्कार प्रदान गरेको छ । प्रतिष्ठानद्वारा सोमबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति किरण मानन्धर, गोविन्दराज भट्टराई, प्रतिष्ठानका अध्यक्ष मोमिला जोशीले संयुक्त रूपमा सम्मानित एवं पुरस्कृत गर्नुभएको हो । सो अवसरमा ‘अब देउराली रुन्छ’ लगायतका विभिन्न साहित्य सिर्जना गर्नुभएका प्रा। मनबहादुर मुखियालाई एक लाख एक हजार रुपियाँ राशिसहित राष्ट्रिय कलाश्री सम्मान प्रदान गरिएको हो । साहित्यकार एसपी कोइरालाले साहित्यकार प्रा. मुखियालाई प्रदान गरिएको सम्मान रकम सौजन्यका रूपमा प्रदान गर्नुभएको हो । यसै गरी राष्ट्रिय कलाश्री पुरस्कार स्रष्टा एवं गोरखापत्र दैनिकका पूर्वप्रधान सम्पादक श्रीओम श्रेष्ठ, ‘रोदन’ लाई एक लाख रुपियाँ र स–सिद्धि राष्ट्रिय कला युवा पुरस्कार निमेष निखिललाई ७५ हजार र...

नेपाल । चार पोखरेली सर्जकको संयुक्त मुक्तक संग्रह ‘दामली अक्षर’ सार्वजनिक भएको छ । शब्दालय पोखराले आयोजना गरेको कार्यक्रममा ईश्वरमणि अधिकारी, जीवनसागर भण्डारी, दीपक समीप र लक्ष्मण थापाको कृति लोकार्पण गरिएको हो । चार सर्जकका जीवनसाथीहरू मैयाँ थापा, रीता अधिकारी, शर्मिला श्रेष्ठ र मञ्जु अधिकारी भण्डारीले कृति सार्वजनिक गर्नुभएको हो । सबै मुक्तककारका ४०–४० गरी १६० मुक्तक रहेको कृतिको मूल्य ३३३ रुपियाँ छ । कार्यक्रममा साहित्यकार सरुभक्तले संयुक्त सङ्ग्रहको प्रकाशनले युवापुस्तामा नयाँ ऊर्जा थपिने बताउनुभयो । “यस्ता सङ्ग्रहले नेपाली मुक्तकको विकासमा नयाँ प्रेरणा थप्छन्, मुक्तकलाई थप लोकप्रिय बनाउँछन्,” उहाँले भन्नुभयो ।...

नेपाल । स्रष्टा तथा समाजसेवी सहायक रथी इन्जिनियर ‘यज्ञविक्रम राणा स्मृति ग्रन्थ’ लोकार्पण भएको छ । यज्ञविक्रम राणा वाङ्मय प्रतिष्ठानद्वारा सर्जक यज्ञविक्रम राणाको १४ औँ स्मृति दिवस र १०२ औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा शनिबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा प्राडा वासुदेव त्रिपाठी, डा. प्रेमसिंह बस्न्यात, शशिविक्रम राणा, प्राडा दयाराम श्रेष्ठलगायतले संयुक्त रूपमा लोकार्पण गर्नुभएको हो । यज्ञविक्रम राणाकी छोरी गीता बस्न्यातले पिताले जागिरे जीवन सँगसँगै सिर्जना, समाजसेवा, परिवारको मूली भएर निर्वाह गर्नुभएको भूमिकाका कारण बुवाप्रति समर्पित पुस्तक प्रकाशन गर्न परिवारलाई हौसला मिलेको बताउनुभयो । उहाँले उहाँहरूको कृतित्व, व्यक्तित्वको सुगन्ध घरको हरेक कुनामा मगमगाइरहेको विचार व्यक्त गर्नुभयो । प्राडा वासुदेव त्रिपाठीले हरेक सिर्जनशील व्यक्तित्व उहाँहरूले छोडेर गएको कृतिकै कारण अमर रहने बताउनुभयो । पुस्तक...