३ माघ २०८२, शनिबार

भाषा/साहित्य

पार्वती पुडासैनीको कवितासंग्रह ‘छेपारो समय’ सार्वजनिक

पार्वती पुडासैनीको कवितासंग्रह ‘छेपारो समय’ सार्वजनिक

नेपाल । कवि पार्वती पुडासैनीको कवितासंग्रह ‘छेपारो समय’ हालै सार्वजनिक गरिएको छ । विगत ३० वर्षदेखि नेपाली साहित्यका कविता, कथा, निबन्धलगायत विधामा उनले कलम चलाउँदै आएकी छन् । भुँडीपुराण प्रकाशनद्वारा प्रकाशित उनको कृतिमा ७५ कविता समेटिएको छ । कृतिभित्रका कवितामा मानवीय मूल्य–मान्यतामा देखिएको विचलन, राजनीतिक गतिहीनता, मानवीय संवेदनाको ह्रास, स्वार्थका कारण सत्यताको पहिचालगायत विषयवस्तु प्रस्तुत छ । साहित्यकार डा. हेम भण्डारीले कविताकृतिबारे भनेका छन्, “कवि पार्वती पुडासैनीका कविता कोमल अनुभूतिका सरस अभिव्यक्तिमा अघि बढेका छन् । उनी मनका कविता लिएर प्रस्तुत भएकी छिन् । शब्दहरूको सजावट, लयको संयोजन र कविताको अस्तित्व निर्माणलगायत पक्षमा उनको सचेतना मजबुत भएको छ ।” साहित्यकार डा. दामोदर पुडासैनीले छोटो संरचनामा व्यापक अर्थ दिन सक्ने क्षमता पार्वतीका कवितामा रहेको उल्लेख गरेका छन् ।...
अनुसन्धानकर्ता बद्रीप्रसाद ढकालका दुई समालोचनात्मक कृति सार्वजनिक

अनुसन्धानकर्ता बद्रीप्रसाद ढकालका दुई समालोचनात्मक कृति सार्वजनिक

नेपाल । साहित्यकार तथा अनुसन्धानकर्ता बद्रीप्रसाद ढकालद्वारा लिखित दुई समालोचनात्मक कृति ‘आधुनिक नेपाली कथामा मिथक’ र ‘साहित्यमा संस्कृति’ एकसाथ सार्वजनिक गरिएको छ । आइतबार बागबजारमा प्राडा सुरेन्द्र केसी, डा शैलेन्दुप्रकाश नेपाल, केशव पराजुली, ढकाल लगायतले कृतिको सडक विमोचन गरे । विमोचन उप्रान्त डा। केसी र डा। नेपालले दुई राम्रा पुस्तक आएको बताए । सार्वजनिक दुवै कृति अनुसन्धान विमर्श नेपालले प्रकाशनमा ल्याएको हो ।...
तामाङ भाषालाई गुगल अनुवादमा लैजाने तयारी

तामाङ भाषालाई गुगल अनुवादमा लैजाने तयारी

नेपाल । तामाङ भाषालाई गुगल अनुवादमा लैजाने तयारीसहित समुदायस्तरमा सुझाव सङ्कलन कार्य सुरु भएको छ । तामाङ राष्ट्रिय पुस्तकालयका अध्यक्ष भाषाविद् अमृत योन्जन तामाङले नेपालमा बसोबास गर्ने करिब १४ लाख आदिवासी तामाङ समुदायले बोल्ने तामाङ भाषालाई गुगल अनुवाद सेवामा समावेश गर्ने लक्ष्यसहित थप काम भइरहेको जानकारी दिनुभएको छ । काठमाडौँ विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा तामाङ राष्ट्रिय पुस्तकालयले तामाङ भाषालाई गुगल अनुवाद सेवामा समावेश गराउने तयारी गरिरहेको र हाल टिएमटी डट आइएलपिआरएल डट इडियु डट एनपी वेबसाइटमार्फत समुदायस्तरमा पुगेर सुझाव सङ्कलन गर्ने काम भइरहेको बताउनुभयो । अध्यक्ष योन्जनले गुगलमा अनुवादको प्रयोजनले एक लाख तामाङ शब्द राख्ने लक्ष्यमध्ये करिब २३ हजार शब्द गुगलमा राख्न सफल भएको र सो वेबसाइटमार्फत प्रयोगकर्ताले शब्द अनुवादका लागि उपयुक्त हुने शब्द छनोट गर्न र सुझाव दिने सेवा उपलब्ध गराइ...
एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष तथा लेखक जीवा लामिछानेलाई सम्मानित

एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष तथा लेखक जीवा लामिछानेलाई सम्मानित

नेपाल । नियात्रासङ्ग्रह ‘अक्षत अन्टार्कटिका’का लागि सारस्वत रत्न पुरस्कार – २०८१ बाट एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष तथा लेखक जीवा लामिछानेलाई सम्मानित हुनुभएको छ । रत्ननगर वाङ्गमय प्रतिष्ठानले आफ्नो दोस्रो स्थापना दिवसका अवसरमा लेखक लामिछानेलाई सो सम्मान गरेको हो । प्रतिष्ठानका अध्यक्ष रामबाबु घिमिरे र रत्ननगर नगरपालिकाका उपप्रमुख यादव पाठकले संयुक्त रुपमा लामिछानेलाई सो सम्मान गर्नुभएको हो । सम्मानको राशी ३० हजार रुपियाँ नगद, प्रशंसा पत्र र दोसल्ला रहेको छ । सो अवसरमा १४२औँ लेखनाथ जयन्तीको सन्दर्भमा काव्यिक विवेचनासँगसँगै कृति विमोचन पनि गरिएको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै लेखक लामिछानेले कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको कृतिमा ‘व्यङ्ग्य, विद्रोह, चिन्ता र दर्शन’ पाइने बताउनुभयो । प्रतिष्ठानले आफूलाई सम्मानित गरेकोमा उहाँले आभार पनि प्रकट गर्नुभयो । उहाँले सम्मानित भएको राशीमा दुई लाख थप गरी वाल्मीकि...
झसापको ३२२औँ शृङ्खलाः ‘बदामसँग कविता’ कार्यक्रम सम्पन्न

झसापको ३२२औँ शृङ्खलाः ‘बदामसँग कविता’ कार्यक्रम सम्पन्न

-नीलहरि ढुङ्गेल (मकवानपुर, नेपाल) । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरले पुष महिनाको नियमित मासिक कार्यक्रम पुस २७ गते मकवानपुरको ऐतिहासिक स्थल ढुङ्गेगढीमा “बदामसँग कविता” कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । परिवारकी अध्यक्ष गायत्री रुपाखेतीको सभाध्यक्षता र महाकाव्यकार मुना अर्यालको प्रमुख आतिथ्य रहेको थियो । उक्त कार्यक्रममा रमेशमोहन अधिकारी, घनश्याम घिमिरे, जनार्दन खनाल, सुवास खनाल, राजकुमार लामिछाने, डिबी वर्तौला, भावना सापकोटा, किसन पौडेल, राजुराम राउत, ओमभक्त भण्डारी, सानु खनाल, सरिता दहाल, लक्ष्मी कँडेल, रजनी पौडेल, अनु रोक्का, मधुकुमार ढुङ्गाना, नवराज न्यौपानेलगायत साहित्यकारहरूले रचना वाचन गरेका थिए । हेटौडादेखि २० किमि पूर्वपट्टि भएको यस कार्यक्रममा ढुङ्गेगढीको प्राकृतिक छटामा रमाउन र बदाम अनि सुन्तलाका साथै साहित्यिक रसपान गर्न मकवानपुरका विभिन्न साहित्यिक संस्थाहरूका प्रमुख, पदाधिकारी तथ...
दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठानद्वारा चार सर्जक सम्मानित

दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठानद्वारा चार सर्जक सम्मानित

नेपाल । दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठान, नेपालले चार सर्जकलाई सम्मान एवं पुरस्कार प्रदान गरेको छ । शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकार महेश्वर शर्माले साहित्यकार तथा साहित्यिक पत्रकार रोचक घिमिरेलाई ५१ हजार १११ रुपैयाँ नगद राशिसहित ‘चूडामणि भाषाव्याकरण–कोश पुरस्कार’ प्रदान गरे । यस्तै, प्राडा लक्ष्मणप्रसाद गौतमलाई २५ हजार रुपैयाँसहित ‘कुमार–सरस्वती साहित्य पुरस्कार’, आख्यानकार मधुवन पौडेललाई २५ हजारसहित ‘शंकर कोइराला आख्यान पुरस्कार’ र साहित्यकार एवं रंगकर्मी किशोर पहाडीलाई ५५ हजार ५५५ सहित ‘रामप्रसाद पन्त वाङ्मय पुरस्कार’ प्रदान गरियो । कार्यक्रममा दायित्व पत्रिकाको १५६औँ अंकको लोकार्पण पनि गरिएको थियो ।...
रासाको कथाकृति ‘कहर वृत्त’ लोकार्पण

रासाको कथाकृति ‘कहर वृत्त’ लोकार्पण

नेपाल । कवि कथाकार रासाको नवीन कथाकृति ‘कहर वृत्त’ एक कार्यक्रमबीच लोकार्पण गरिएको छ । शनिबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकारहरू शैलेन्द्र साकार, नारायण तिवारी, राजव, श्यामल, अविनाश श्रेष्ठ, रासालगायतले कृति सार्वजनिक गरे । साहित्यकार साकारले कथाकार रासाको काव्यकारिताको चर्चा गर्दै उनको कथाकृति पढ्न उत्सुक रहेको बताए । कार्यक्रममा समालोचक डा। भरतकुमार भट्टराईले कृतिको चिरफार गर्दै रासाले छोटाछोटा कथामा नवीन विषयवस्तु उठाएको चर्चा गरे । कवि कथाकारहरू श्यामल, राजव, किशोर पहाडी, नारायण तिवारीले उनको कथाकारिताको प्रशंसा गरे । कथाकार रासाले आफूले कल्पनामा आधारित यथार्थ कथा लेख्न खोजेको बताए । आफ्ना कथामा कविता पनि होस् भन्ने चाहेको उनले उल्लेख गरे ।...
कविता: सेतो रङको कमिज

कविता: सेतो रङको कमिज

-आर. आर. चौलागाईं- हिजो उसको सेतो रङको कमिजमा अलिकति फोहर लागेको थियो मैले इसारा गरेँ उसलाई र फोहर सफा गर भनेँ ऊ मसँग रिसायो तर फोहर सफा गरेन अहिले उसको कमिजभरि फोहर लागेको छ र कमिजमा अलिकति पनि सेतो रङ बाँकी छैन अब त्यो कमिजलाई फालेर नयाँ कमिज सिलाउनुबाहेक ऊसँग अरू कुनै उपाय बाँकी छैन यदि उसले त्यसो गरेन भने कमिज पुरै फाट्छ अनि ऊ नाङ्गै हुने छ । -हेटौंडा मकवानपुर । ...
लघुकथा: वीरगति

लघुकथा: वीरगति

-आरसी रिजाल- छोराले घरभन्दा ४/५ कान्लो माथिदेखी " आमाआमा "भन्दै चिच्याएको सुनेर सुपार्नी बुढी आत्तिएर -- के भयो बाबू ? भन्दै आगनमा निस्किन्। छोरा -- आमा मलाई बिदेश जाने चिठ्ठा पर्‍यो । सुपार्नी बुढी -- कति रुपैयाँको बाबू ? छोरा -- कतिकति हजारौं ,लाखौं ! आमा अब इट्टाको गारो भएको घरमा तपाइँलाई राखौला।म पनि लाठे भैहालेँ।अब ४/५ बर्षपछि बुहारी पनि भित्र्याउला। तपाईंका दुखका खड्गो कटे आमा भन्दै खुट्टामा बारम्बार ढोक्याढोक्यै गर्‍यो । गाउँलेहरू " गर्भे टुहुराको दिन फिर्छ " भन्थे हो रैछ भनी गफ गर्नथाले । गोर्खाली त्यसमाथि हट्टाकट्टा गोराको फौजमा छनौट भयो। बेलाबेला युद्धभूमि गइरहेकै हो।यसपटक पनि अग्रपंक्तिमै थियो। तर "आमा" भनेर ढल्यो रे! सुपार्नी बुढी उबेलाँ गाउँको घरनबिराइ हाँस्दै " छोराले जागीर पायो " भन्दै हिँडेकी थिइन् । हिँड्न त ऎले पनि हिँडेकी छिन । तर विक्षिप्तभै झाँक्रो फिझाएर कराउँदै...
छविरमण सिलवालको नयाँ नियात्राकृति ‘अमेरिकाको घाम’ लोकार्पित

छविरमण सिलवालको नयाँ नियात्राकृति ‘अमेरिकाको घाम’ लोकार्पित

नेपाल । कवि नियात्राकार तथा समीक्षक छविरमण सिलवालको नयाँ नियात्राकृति ‘अमेरिकाको घाम’ लोकार्पित भएको छ । काठमाडौंमा बुधबार नियात्राकार सिलवालका साथै साहित्यकारहरू श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, सुमन सौरभ, केशव पराजुली, नन्दु उप्रेती, मधु पाठक र प्रदीप सापकोटाले कृति सार्वजनिक गरे । साहित्यकार ‘रोदन’ले सिलवालले पाठकलाई आफूसँगै अमेरिकाको यात्रा गराउन सक्षम भएको उल्लेख गरे । प्रकाशन संस्था भुँडीपुराणका सञ्चालक पराजुलीले कृति मीठासपूर्ण भएकोले पाठकको माया पाउनेमा विश्वस्त रहेको बताए । करिब १० कृति प्रकाशित गरिसकेका सिलवालको यो दोस्रो नियात्रा कृति हो । यस कृतिभित्र १३ वटा नियात्रा समावेश छ । सार्वजनिक कृतिका बारेमा समालोचक कुमारी लामा भन्छिन्, “जीवनका हर क्षण उत्सवमय बनाउन खप्पिस सिलवाल ‘अमेरिकाको घाम’मार्फत् पाठकलाई रमरमिलो महसुस गराउन सफल देखिएका छन् ।” यस कृतिको मूल्य २७५ रुपैयाँ रहेको छ ।...