२४ चैत्र २०८२, मंगलवार

भाषा/साहित्य

सानु गुल्मेलीको ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन

सानु गुल्मेलीको ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन

नेपाल । साहित्यकार राजकुमारी कुँवर (सानु गुल्मेली) को ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन भएको छ । कविता संग्रहमा ५५ वटा कविता समावेश छन् । श्रीमान र परिवारको सहयोगले आफुले कविता संग्रह प्रकाशन गर्न सफल भएको कुँवरले बताउनुभयो । उहाँले आफ्नो कृति अध्ययन गरेर सुझाव दिन समेत सबैलाई आग्रह गर्नुभएको छ । कृतिको आवरण आफ्नै छोरी आकृति खड्काले तयार गरेको उहाँले बताउनुभयो । गुल्मी पुर्कोटदहमा जन्मिनुभएको कुँवर क्षेत्र विकास माध्यमिक विद्यालय प्यूठान नगरपालिका–७ पुण्यखोलामा शिक्षण पेशामा आबद्ध हुनुहुन्छ । उहाँले स्नातकोत्तरसम्म शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ । साहित्यकार कुँवरले गत वर्ष ऐजेरु कथा संग्रह प्रकाशन गर्नुभएको थियो । उहाँ लुम्बिनी वाङ्मय प्रतिष्ठान प्यूठान शाखाको अध्यक्ष, नेपाल बाल साहित्य समाज लुम्बिनी प्रदेशको सचिव, साहित्य परिषद प्यूठानको सचिव, राप्ती साहित्य परिषद प्यूठान लगायत क्षेत्रमा आवद...
कर्णालीका कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा सम्मान

कर्णालीका कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा सम्मान

नेपाल (हेटौंडा) । झरना साहित्यिक परिवारले आफ्नो ३२५ औँ साहित्यिक शृङ्खलाका अवसरमा ३२औँ मुक्तक साँझ सम्पन्न गरेको छ । उक्त कार्यक्रममा रुकुम पश्चिमका मुक्तककार कर्णबहादुर खत्रीलाई साहित्यकार रमेशमोहन अधिकारीद्वारा आफ्ना आमाबुबाका स्मृतिमा स्थापित ‘शिव–सावित्री अधिकारी मुक्तकसम्मान–२०८२ नगद रु. १५५५५/– सहित समर्पण गरियो । यसै अवसरमा मकवनपुर जिल्लाभित्रका विभिन्न विद्यालयका कक्षा ९-१२ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूमध्ये उत्कृष्ट ९ जनालाई आआफ्नै मुक्तक वाचन गर्न लगाई प्रतियोगिता सञ्चालन गरिएकामा बुद्ध मावि हात्तीसुँडेकी छात्रा सुमिना दहाल सर्वोत्कृष्ट भएकीले नगद रु. ५५५५/- सहित 'शिव-सावित्री अधिकारी स्मृति मुक्तक नवप्रतिभा पुरस्कार' प्रदान गरिएको थियो । हेटौंडा क्याम्पसको सभाकक्षमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लामा रहेका मुक्तककारहरुमध्ये एकल मुक्तक कृति प्रकाशन गरेका १३ जना मुक्तकक...
भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ विमोचन

भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ विमोचन

नेपाल । साहित्यकार डा. देवेन्द्रप्रसाद भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ दुइटा कृति विमोचन भएका छन् । नेपाली साहित्य रचना, आध्यात्मिक चिन्तन र बौद्धिक ज्ञान एवं विचार विमर्श समेटिएका उक्त पुस्तक साहित्यकार प्राडा वासुदेव त्रिपाठी र वैष्णव परिषद् नेपालका अध्यक्ष स्वामी देवराज आचार्यले विमोचन गर्नुभएको हो । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा शुक्रबार आयोजित कार्यक्रममा सहभागी वक्ताले उक्त कृतिको प्रकाशनले साहित्य र समाज, वर्तमान शिक्षा, सामाजिक उत्तरदायित्व र आध्यात्मिक चिन्तनमाथि गहिरो सम्बन्ध बढाउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । अछामको घुघुरकोटस्थित कुमैस्थान निवासी साहित्यकार डा। भट्ट नेपाली भाषा र साहित्यका एक प्रतिष्ठित प्राध्यापक, अनुसन्धानकर्ताका रूपमा चर्चित हुनुहुन्छ । कार्यक्रममा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक नेत्र एटम, प्राडा नारायण गड्तौला, संस्कृत विभागका उप...
कथा दिवसको अवसरमा विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान

कथा दिवसको अवसरमा विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान

नेपाल । साहित्यिक पत्रकार संघले ४५औँ कथा दिवसको अवसर पारेर विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेको छ । संघले बिहीबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा ‘भवानी साहित्यिक पत्रकारिता सम्मान’ साहित्यिक पत्रकार रमेश पोखरेललाई प्रदान गरेको छ । उनी शब्द संयोजन मासिकका कार्यकारी सम्पादक हुन् । त्यस्तै साहित्यिक पत्रकार प्रवीण जोशी (शृङ्खला साहित्यिक मासिकको संपादक–प्रकाशक) लाई सम्मानित गरेको छ । कार्यक्रममा ‘लोकप्रिया पुरस्कार’ साहित्यकार प्रतिसरा सायमीलाई प्रदान गरियो । उक्त कार्यक्रममा कविहरू विमला तुम्खेवा र मीनकुमार श्रेष्ठ ‘नवोदित’लाई ‘व्यथित काव्य सम्मान’ प्रदान गरियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति केके कर्माचार्यले सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरे । संघले घोषित ‘व्यथित काव्य डायस्पोरा सम्मान’ कविहरू लालगोपाल सुवेदी र दीपा राई पुन अमेरिका...
गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान

गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान

अमेरिका । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली गीतकार संघ (आईएनएलए) र साहित्य कला संगम (एसकेएस) को संयुक्त आयोजनामा दोस्रो वार्षिक सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । अमेरिकाको पेन्सिल्भेनिया राज्यमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाली साहित्य तथा गीतसंगीतका क्षेत्रमा दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याएका स्रष्टा कवि गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान गरियो । अधिकारीलाई सम्मानसँगै नगद राशि एक हजार एक अमेरिकी डलरसमेत प्रदान गरिएको छ । उक्त अवसरमा अन्य सर्जकहरूलाई पनि सम्मानित गरिएको छ । कार्यक्रममा गायिका यशोदा पराजुलीलाई ‘आईएनएलए गायन सम्मान’ नगद राशि ५०१ डलरसहित प्रदान गरिएको छ । त्यस्तै, कवि गीतकार पुरुषोत्तम लम्साल (पुरु लम्साल) लाई ‘आईएनएलए गीत सम्मान’ नगद राशि ५०१ डलरसहित प्रदान गरिएको छ । साबु गदाल कार्कीलाई नगद राशि ५०१ सहित ‘आईएनएलए गीत सम्मान (डायस्पोरा)’ प्रदान गरिएको छ । उनी डायस्पोराम...
कविता: सँधैलाई रहन्न म

कविता: सँधैलाई रहन्न म

-सुदीपभद्र खनाल- डराए पनि बाँचिन्न मर्नै पर्दछ आखिर मृत्यु शास्वत हो सत्यबाट को भाग्न सक्छ र? न कसैले जितेको छ काललाई र जित्छु म सृष्टि हो कालको खाजा सधैँलाई रहन्न म अनित्य जो म आफैँ हूँ नित्यको खोज गर्दछु साक्षात् सत्य भए मात्रै इहलोक म तर्दछु राजा होस् रङ्क होस् मान्छे कालका अघि तन्नम सृष्टि हो कालको खाजा सधैँलाई रहन्न म नाश भौतिक हो सत्य आत्मा शाश्वत नश्वर दृश्य अदृश्य मात्रै हो चेत हो अजरामर स्वयं स्रष्टा स्वयं द्रष्टा सत्चितानन्द जङ्गम सृष्टि हो कालको खाजा सँधैलाई रहन्न म जो जन्मेथे मरेका छन् जन्मने मर्छ जान्दछु जान्दा जान्दै नजानेझैँ गर्छु यो पनि मान्दछु तोडिन्न मोह माया यो अविजेय छ यो तम सृष्टि हो कालको खाजा सँधैलाई रहन्न म धर्ती यो धर्मशाला हो हामी हौँ पाहुनाहरू कति आए गए सारा हामी झैँ अरबौँ अरू भेटिने मित्र यात्राका जान्छन् बिर्सेर सङ्गम सृष्टि हो कालको खाजा सँ...
लघुकथाः फोहरी हात

लघुकथाः फोहरी हात

-आरसी रिजाल- रामभक्तले बाटोबाट देखिने गरि मुलढोकाको दायाँबायाँ करिब ३/३ फिटको मातापिताको तस्बिर टाँगेका छन् । यो देख्दा बटुवाले उनको तारिफ गरेको सूनिन्छ ।.. एकदिन बिहान् म साथीसंग घुम्न निस्केको थिएँ ।बाटोमा रामभक्त श्रीमतीसंग आउँदै थिए।श्रीमतिले बुवा पशुपतिनाथको चन्दन लगाउनुस् भनिन् ।मैले टाउको निहुँर्‍याएँ।साथिले -- पर्दैन नानी हामी मन्दिर हिँडेका हौँ।उतै लगाउछु भने। अलिपर पुगेपछि साथिले -- तिम्रो घर अलिटाढा छ। म यिनको छिमेकी ।यिनहरुले वृद्ध पितालाई जिउँदो छँदा धर्धरी रुवाएको देख्याछु। ढोकामा झुन्ड्याको तस्वीर त पितृभक्त भएको नाटकमात्र हो। यिनहरुले केही सम्पत्ति जोडेका छैनन्। ऎले गुजारेका मस्तिको जीवन बाबुकै पसिना हो। बाबुको मृत्यु संस्कारमा पनि सारै कन्जुस्याइँ गरे। आमाबाबुको इज्जत गर्न नसक्नेले मन्दिरमा छिर्नुलाई म त पाप ठान्छु ।यिनिहरुले बाटो बिराइसके । भगवानसम्म पुग्ने बाटो त ...
कविता: हामी घोडा दुई कौडीका

कविता: हामी घोडा दुई कौडीका

-आर. आर. चौलागाईं- बस् भने बसिदिन्छौँ उठ् भने उठिदिन्छौँ हिँड भने हिँडिदिन्छौँ दौडीभने दौडीदिन्छौँ मालिक जेजे आदेश दिन्छ हामी त्यहीत्यही गरिदिन्छौँ हामी पशु फोहर छिँडीका हामी घोडा दुई कौडीका । कहिले मालिक मातेर आउँछ हाम्रो ढाडमा बान्ता गर्छ जथाभावी गाली गर्छ त्यस्सै सत्तोसराप गर्छ हामी चल्मलाउनुहुन्न उसलाई केही भन्नुहुन्न हामी पशु फोहर छिँडीका हामी घोडा दुई कौडीका । हाम्रो कुनै औकात छैन हाम्रो कुनै मूल्य छैन हाम्रो कुनै सपना छैन हाम्रो कुनै संसार छैन हाम्रो काम भारी बोक्ने हाम्रो काम मालिक रिझाउने हामी पशु फोहर छिँडीका हामी घोडा दुई कौडीका । हाम्रो मालिक भाषण गर्छ बहुत मिठो कुरा गर्छ दासप्रथाको विरोध गर्छ ठालुहरूको खोइरो खन्छ हाम्रो निम्ति आँसु झार्छ हाम्रै दानापानी खोस्छ हामी पशु फोहर छिँडीका हामी घोडा दुई कौडीका । गफमात्रै हाँक्नेसँग हाम्रो मालिक...
गणेश जिसीलाई ‘लक्षिमा-शेरबहादुर रानाभाट स्मृति पुरस्कार’

गणेश जिसीलाई ‘लक्षिमा-शेरबहादुर रानाभाट स्मृति पुरस्कार’

नेपाल । ‘लक्षिमा-शेरबहादुर रानाभाट स्मृति पुरस्कार’ यस वर्ष वरिष्ठ साहित्यकार गणेशबहादुर जिसीलाई प्रदान गरिएको छ । भेरी साहित्य समाज केन्द्रीय समिति, बाँकेको आयोजनामा सम्पन्न गरिएको पुरस्कार वितरण तथा सम्मान अर्पण कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार जिसीलाई साहित्य, पत्रकारिता तथा रेडियो नाटक क्षेत्रमा पु¥याएको योगदानका लागि उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएको हो । १५ हजार १११ रुपियाँ नगद राशिको सो पुरस्कार प्रगतिशील लेखक सङ्घ नेपालका पूर्वअध्यक्ष तथा नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वसदस्यसचिव जीवेन्द्रदेव गिरी एवं पुरस्कारका संस्थापकद्वय भरतबहादुर रानाभाट र भीमबहादुर रानाभाटले संयुक्त रूपमा प्रदान गर्नुभयो । त्यसै गरी सामाजिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएबापत ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्वविद्यालय नेपालकी उपाध्यक्ष तथा राजयोग क्षेत्रीय प्रशिक्षण केन्द्र नेपालगन्जकी प्रमुख दुर्गा दिदीलाई पनि सोही अव...
‘टीकापुर साहित्य महोत्सव-२०८२’ सम्पन्न

‘टीकापुर साहित्य महोत्सव-२०८२’ सम्पन्न

नेपाल । टीकापुर साहित्य समाज र सुदूरपश्चिम प्रज्ञा प्रतिष्ठानको संयुक्त आयोजनामा सुदूरपश्चिमको टीकापुरमा आयोजित तेस्रो संस्करणको तीनदिने ‘टीकापुर साहित्य महोत्सव–२०८२’ सम्पन्न भएको छ । यही चैत १३ गतेदेखि सञ्चालित तीनदिने महोत्सवले भाषा, साहित्य, कला, संस्कृति, शिक्षा, सामाजिक विकासका विविध सन्दर्भ तथा स्थानीय जनजीवनका अनेक आयामलाई एउटै मञ्चमा समेट्दै साहित्यिक तथा सांस्कृतिक उत्सवको रूप लिएको समाजद्वारा प्रेषित विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । महोत्सवको तेस्रो संस्करणमा ‘थारू साहित्य तथा सांस्कृतिक उत्सव’को विशेष सोचमा केन्द्रित थियो । नेपालका थारू समुदायको समृद्ध मौलिकता, परम्परा, लोकजीवन, भाषा, साहित्य, कला, संस्कृतिलाई राष्ट्रिय आकर्षण र विमर्शको केन्द्रमा ल्याउने उद्देश्यका साथ सम्पन्न महोत्सव पूरा भएको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ । महोत्सवमा विभिन्न विषयमा २१ वटा सत्र सञ्चालन गरिएका थिए । ती सत्रह...