भाषा/साहित्य

-आर. आर. चौलागाईं- आगोमा डढिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! बाढीमा बगिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! अहिले खूब चेपारो घस्छौ मेरो नजिक आएर भीरमा खसिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! आफ्नैहरूबाट क्षतविक्षत भएर एकलासमा भुइँमा ढलिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! उताकोले मेरो हैन भन्छ अनि यताकोले पनि बीचमा लडिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! न त केही भनेको छु न त मैले केही गरेको छु बित्थामा मरिरहँदा मलाई कस्तो भयो होला ! -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-आरसी रिजाल- हितप्रसाद बाजेको मृत्यु भयो। केही बुढापाका मात्र उपस्थित छ्न् -- युवाहरु छैनन् ।बुढापाका आफ्नै छोराहरुलाई फोन गर्छन् ।छोराहरु -- बाँचुन्जेल नचाहिदो पार्टिमा लागे।हामिले सत्य र मानवताको पक्षमा वकालत गर्दा उल्टै जेलमा जाके ।त्यस्ता पातकीको मलामे जाँदा भोलि समाजमा कसरी मुख देखाएर हिड्नु ? साँच्चिकै स्वर्ग नर्क छ भने -- यिनलाई काँध थापे बापत हामीले नर्क भोग्नुपर्छ भने। बुढाहरुका अनुनय बिनयपछि केही युवा जम्मा भए। तर मृत शरीरलाई छुन कोहि अगाडि सरेनन् । हितप्रसादको आफन्तका अनुरोधलाई समेत टेरपुच्छर लाएनन्। अन्तमा कार्की बुढा जङ्गे -- हेर बाबू हो ! हिजोसम्म उहाँ कुनै पार्टीको पिछलग्गु भएर जस्तो व्यबहार गर्नुभो भो। मानौ उहाँमा दुष्ट आत्मा नै थियो रे! त्यो आत्माले त देहलाई त्यागीसक्यो। अब त उहाँ लास भैसक्नु भो । लासको कुनै पार्टी हुँदैन। तिमीहरु लासलाई काँध हाल्दैनौ भने हामी बुढाह...

-लक्ष्मण आचार्य- हार्नु यसरी कि हार्दै जाँदा हारहरू स्वयम् हार बनून् जितका पर्याय बनून् सङ्गीतका, गीतका, अतीतका के हार्नु र ? जुवाडेले सर्वस्व हारेर आफैँ रित्तिए जस्तो आफू स्वयमलाई पोखेर सर्वाङ्ग सिध्दिए जस्तो हार्नु प्रेमिकासँग ताकि प्रेमको सौरभ भेटियोस् हार्नु सन्ततिसँग ताकि उज्यालो भविष्य देखियोस् नहार्नु राज नलजस्तो युधिष्ठर जस्तो कि, हारले स्वयम् कलङ्कित नगरोस् घात प्रतिघात जस्तो घटना परिघटना महाभारत जस्तो ! -चन्द्रपुर, रौतहट ।...

नेपाल । नेपाली शिक्षा परिषद्ले यस वर्षको ‘आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार’ साहित्यकार भुवनहरि सिग्देललाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । पुरस्कारका साथ नगद राशि एक लाख २५ हजार प्रदान गरिने परिषद्ले जनाएको छ । परिषद् अध्यक्ष रमा शर्माको सभापतित्वमा बसेकोे प्रबन्ध समिति बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो । परिषद्ले राष्ट्रिय विभूति आदिकवि भानुभक्तको २१३औँ जयन्ती यही असार २९ गते भानु मा।वि। रानीपोखरीअगाडि स्थापित भानुभक्तको प्रतिमामा माल्यार्पण गरेर मनाउने जनाएको छ । साथै, अपराह्न लेखनाथ साहित्य सदन, सोह्रखुट्टे, काठमाडौंमा आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार समर्पण गरिने जनाएको छ । परिषद्‌बाट ‘आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार’ २०५२ सालदेखि हरेक वर्ष भानु जयन्तीका दिन प्रदान गरिँदै आएको छ ।...

नेपाल । सुनुवार राष्ट्रसेवक समाजले कवि तारादेवी सुनुवारद्वारा लिखित कविताकृति ‘जिर्मा’को विमोचन गरेको छ । उक्तअवसरमा समाजको दोस्रो स्मारिका पनि सार्वजनिक गरियो । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि कोसी प्रदेशका भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री प्रदीपकुमार सुनुवारले कृति सार्वजनिक गर्दै सुनुवार समुदायका कर्मचारीहरूले इमानदार, जिम्मेवार भई समर्पणका साथ काम गर्दै आएको तथा समाज र राष्ट्र निर्माणमा उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गरेको चर्चा गरे । सार्वजनिक कृतिमाथि डा. अशोक थापा, कुमारी लामा र अमरदीप सुनुवारले सार्वजनिक कविताकृतिले सुनुवार समुदायको भाषा, संस्कार, संस्कृति र सामाजिक जीवनका विविध पक्षलाई कलात्मक ढंगले प्रस्तुत गरेको बताए । आफ्नो सार्वजनिक कृतिबारे तारादेवी सुनुवारले ‘जिर्मा’ आफ्नै समाजलाई बुझ्ने, पढ्ने र अनुभूति गर्ने क्रममा सिर्जना भएका कविताहरू भएको बताइन् ।...

नेपाल । धनकुटाकी कवि सावित्री अधिकारीद्वारा लिखित ‘खरको कलम माटाको कापी’ कविता सङ्ग्रह लोकार्पण गरिएको छ। सल्लेरी मिडिया रिसर्च सेन्टर धनकुटाको आयोजनामा आइतबार आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच उक्त कविता सङ्ग्रह सार्वजनिक गरिएको हो । वरिष्ठ साहित्यकार कुन्ता शर्मा र धनकुटाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रुद्रादेवी शर्माले संयुक्त रूपमा सो कृतिको लोकार्पण गर्नुभएको हो । सार्वजनिक कविता सङ्ग्रहमा ३९ वटा कविता समावेश गरिएका छन् । पहिले–पहिले कलम र कापी सहजै नपाइने हुँदा माटोमा लेखेर अक्षर सिकेको पृष्ठभूमि र बाल्यकाल तथा जागिरे जीवनमा देखेका, सुनेका एवं भोगेका अनेकन् विषयवस्तुलाई समेटेर कविता सिर्जना गरिएको स्रष्टा अधिकारीले बताउनुभयो। विसं २००७ असोज ८ गते साविक कुरुलेतेनुपा गाविस (हाल चौबिसे गाउँपालिका–४) मा जन्मनुभएकी अधिकारी राष्ट्रिय वाणिज्य बैकमा २५ वर्ष सेवा गरी विसं २०६० मा सेवाबाट निवृत्त हु...

अमेरिका । कवि तथा गीतकार डा. नवराज लम्साल अमेरिकाको नर्थ क्यारोलाइनामा सम्मानित हुनुभएको छ। केही सातादेखि अमेरिका भ्रमणमा रहनुभएका मदन पुरस्कार विजेता साहित्यकार लम्साललाई शनिबार राति नर्थ क्यारोलाइना नेपाली साहित्य समाज र नेपाल सेन्टर फर नर्थ क्यारोलाइना (एनसीएनसी) ले संयुक्त रूपमा सम्मान गरेको हो। समाजका अध्यक्ष शिखर दुलाल, एनसीएनसीका अध्यक्ष ददीन पाण्डे तथा समाजका सल्लाहकार ईश्वर देवकोटाले उहाँलाई खादा ओढाएर सम्मान गर्नुभएको थियो। नेपाली महाकाव्य विधालाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन योगदान दिँदै आउनुभएका डा. लम्सालको ‘अग्नि’ महाकाव्यले मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको छ। उहाँका कर्ण, अग्नि, धरा र कल्प लगायत नौ वटा कृति प्रकाशित भइसकेका छन्। कार्यक्रममा साहित्यकार डा. ऋषि बस्ताकोटी र ईश्वर देवकोटाले डा. लम्सालको बहुआयामिक व्यक्तित्व र साहित्यिक योगदानबारे चर्चा गर्नुभएको थियो। समाजका अध्यक्ष शिख...

नेपाल । नवोदित उपन्यासकार शिक्षाश्री केसीको उपन्यास ‘चाँदू’ सार्वजनिक भएको छ। एसिड आक्रमणका कारण उत्पन्न सामाजिक समस्यालाई केन्द्रमा राखेर लेखिएको उपन्यासको शनिबार नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा आयोजित एक विशेष समारोहबिच विमोचन गरिएको हो। इन्जिनियरिङमा स्नातक गर्नुभएकी शिक्षाश्रीले नेपाली समाजमा एसिड प्रहारबाट भएका जघन्य घटनालाई समाजको ठुलो समस्याका रूपमा उपन्यासमा प्रस्तुत गर्नुभएको हो। उपन्यासको विमोचन गर्नुहुँदै प्रतिनिधि सभाका पूर्वसदस्य विन्द्यवासिनी कंशाकारले एसिड प्रयोग गरी महिलालाई पीडा दिने सामाजिक समस्याको निराकरणका लागि कडा कानुनको निर्माण र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक रहेको बताउनुभयो। उहाँले आफूलाई एसिडपीडितभन्दा पनि ‘एसिड योद्धा’ का रूपमा प्रस्तुत गर्ने गरेको स्मरण गराउँदै ‘चाँदू’ उपन्यासकी नायिका चाँदनीको कथा आफ्नै जस्तो लागेको सुनाउनुभयो। कार्यक्रममा प्रतिनिधि सभा सद...

(पुराना पार्टीका पुराना नेताहरूको सम्झनामा) -आर. आर. चौलागाईं- चिनिराखौँ चिनिराखौँ चिनिराखौँ चिनिराखौँ चिनिराखौँ चिनिराखौँ । मीठामीठा कुरा गरी हामीलाई फसाउने यिनै हुन् स्वर्गलोकको बाटो देखाई नर्क लैजाने यिनै हुन् । छिमेकीहरूसँग सम्बन्ध बिगार्ने मुखाले यिनै हुन् यत्रो वर्ष मालिक भई देश सिध्याउने यिनै हुन् । सुन्दर शान्त विशाल देशमा आगो झोस्ने यिनै हुन् दिन र रात जनता लुटी आफन्त पोस्ने यिनै हुन् । जनतालाई गोली हानी लुक्दैभाग्दै हिँड्ने यिनै हुन् काम गर्छु भन्नेहरूलाई काम गर्न नदिने यिनै हुन् । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...