भाषा/साहित्य

नेपाल । नरेन्द्रराज प्रसाईद्वारा लिखित ‘सीताराम दाइ’ नामक निबन्धसङ्ग्रहको लोकार्पण गरिएको छ । वरिष्ठ समालोचक प्राडा वासुदेव त्रिपाठीले एक समारोहबीच सो सङ्ग्रहको लोकार्पण गर्नुभएको हो । त्यस अवसरमा उहाँले ‘सिद्धहस्त जीवनीकार, निबन्धकार तथा गीतकार नरेन्द्रराज प्रसाईबाट सीताराम प्रसाईमाथि केन्द्रित भएर लेखिएको प्रस्तुत ग्रन्थलाई जीवनीकृति नै भने पनि हुन्छ’ भन्नुभयो । वानीरा फाउन्डेसनद्वारा आयोजित उक्त अवसरमा प्राडा भरतकुमार भट्टराईले ‘सीताराम दाइ’ नामक लामो निबन्ध कृतिको समीक्षा गर्नुभएको थियो। ‘सीताराम दाइ’ नइ एकेडेमीको १९४ ओैँ कृति हो भने नरेन्द्रराज प्रसाईको ९५ओैँ कृति हो । वानीरा फाउन्डेसनका अध्यक्ष इन्दिरा प्रसाईको सभापतित्वमा सञ्चालित सो समारोहमा सदस्यसचिव नरेन्द्रराज प्रसाई र कार्यक्रम संयोजक भगवती बस्नेतले कृतिबारे मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो ।...

-लक्ष्मण आचार्य- झरी परेको दिन आकाश होइन, मनभित्रै कता कता मौनतको बादल मडारिहन्छ झ्यालका सिसामा थोपा–थोपा बाछिट्टाले लेखिरहेछ तिम्रो नाम, र म बिस्तारै औँलाले छुन्छु पानीका थोपाहहरू तिम्रो सम्झना अझ गाढा बन्छ बाहिर रुखहरू भिजिरहेका छन्, बलेँसीमा तप्किरहेछ पानी मेरो मन त्यही पुरानो यादमा अल्झिरहेको छ, थाहा छ तिमीलाई हाम्रो त्यो सुखद् भेट त्यो दिन पनि त झरी परेको थियो तिमी छाता नलिई आएकी थियौ म पनि छाता नलिई गएको थिएँ र हामी प्रेममा निथ्रुक भिजेका थियौँ तिमीले केही भनिनौ, मैले पनि केही भनिनँ, तर थाहा छ प्रिया ? हामी दुबैको मौनताबीच हामी दुबैको हृदयमा प्रेम फक्रिएको थियोे ! आज फेरि उसैगरी झरी परिरहेको छ म तिमीलाई सम्झिई रहेको छु धेरै धेरै मिस्ड गरिरहेको छु लाग्छ , झरी जति पटक झरिरहन्छ आकाशबाट मेरो मनमा तिम्रो सम्झना उति उति गाढा बन्दै गइरहेको...

नेपाल । भेरी साहित्य समाज केन्द्रीय समितिले नेपालगन्जमा लघुकथा समाज नेपाल र स्रस्टा समाज नेपालका अध्यक्ष, गोरखापत्रका पूर्व प्रधानसम्पादक एवं मधुपर्कका पूर्वसम्पादक श्रीओम श्रेष्ठ “रोदन” र उपन्यास समाज नेपालका अध्यक्ष शंकर भारतीलाई सम्मानित गरेको छ । दुबैजना वरिष्ठ स्रस्टालाई नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्व सदस्यसचिव प्राज्ञ सनत रेग्मी तथा लुम्बिनी प्राविधिक विश्वविद्यालय सेवा आयोगका सदस्य प्रा।डा। कृष्णप्रसाद घिमिरेले संयुक्त रुपमा टिका, अबीर र खादामाला लगाई सम्मानपत्र अर्पण गरी सम्मान गर्नुभएको भेरी साहित्य समाज केन्द्रीय समितिका अध्यक्ष इन्द्रबहादुर बस्नेतले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार नेपाली साहित्यिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय भई “अर्थहीन अर्थहरु” र “समयका सम्भावनाहरु” निबन्धसंग्रह, “समुद्र वारि समुद्र पारि” र “नबिर्सने दिनहरु” नियात्रासंग्रह, “ललिता” कथासंग्रह, “आँखीझ्याल” लघुकथा...

नेपाल । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको नाममा स्थापित ‘माधव घिमिरे पुरस्कार’ वरिष्ठ गीतकार कालिप्रसाद रिजाललाई प्रदान गरिएको छ । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको १०७औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा आज मस्र्याङ्दी वाङमय प्रतिष्ठानले एक कार्यक्रमको आयोजना गरी उक्त पुरस्कार प्रदान गरेको हो । नगद रु एक लाख राशि, प्रमाणपत्र र दोसल्लासहित उक्त पुरस्कार नेपाली शिक्षा परिषद्की अध्यक्ष एवम् वरिष्ठ साहित्यकार रमा शर्मा र प्रतिष्ठानका अध्यक्ष विजयराज न्यौपानेले वरिष्ठ गीतकार रिजाललाई संयुक्त रुपमा हस्तान्तरण गर्नुभयो । कार्यक्रममा नेपाली शिक्षा परिषद्की अध्यक्ष शर्माले नेपाली साहित्य क्षेत्रको उन्नयनमा राष्ट्रकवि घिमिरेको योगदान महत्वपूर्ण रहेको बताउनुभयो । राष्ट्रकवि घिमिरे नेपाली काव्य र साहित्य क्षेत्रको सगरमाथा भएको उहाँको भनाइ थियो । ...

अमेरिका । प्राध्यापक शिवहरि मरहट्टाको पुस्तक 'परदेश र अनुभूति'को आइतबार संयुक्त राज्य अमेरिकाको रालेमा विमोचन गरिएको छ । नर्थ क्यारोलाइना नेपाली साहित्य समाजले आयोजना गरेको कार्यक्रममा प्राध्यापक मरहट्टाको उक्त पुस्तक विमोचन गरिएको हो । लेखक मरहट्टा, पत्नी उमादेवी मरहट्टा, भाषा साहित्य समिति, एनआरएनएका अध्यक्ष राजेन्द्र प्रसाद अर्याल, नर्थ क्यारोलाइना नेपाली साहित्य समाजकी अध्यक्ष गीता बस्नेत, सल्लाहकार ईश्वर देवकोटा, डा. बालकृष्ण शर्मा र नेपलिज कम्युनिटी अफ नर्थ क्यारोलाइनाका अध्यक्ष ददिन पाण्डेले संयुक्त रुपमा पुस्तकको विमोचन गर्नुभएको थियो । महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालयको उपकुलपति समेत भइसक्नुभएका प्राध्यापक मरहट्टाले पुस्तकमा अमेरिका र अष्ट्रेलियाको भ्रमणका अवसरमा देख्नुभएका विभिन्न पात्र, स्थान र चरित्रका बारेमा पद्यमार्फत सजीव चित्रण गर्नुभएको छ । देशको माया र सम्झना पनि उत्तिकै...

नेपाल । साहित्यकार तथा समाजसेवी गंगा सुवेदीको छैठौं कथाकृति ‘दृष्टिबोध’ एक कार्यक्रमबीच लोकार्पित भएको छ । यो सुवेदीको छैठौँ कथाकृति हो । ललितपुरमा आयोजित कार्यक्रममा प्रा।डा। दयाराम श्रेष्ठलगायतले कृति सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा समीक्षक प्रा।डा। भरतकुमार भट्टराईले कृतिको समीक्षा गर्दै पुस्तकका अधिकांश कथामा नारी चेतनाको सूक्ष्म विश्लेषण समेटिएको बताए । डा। भट्टराईले कृतिमा देखिएका कतिपय प्रसंगको चर्चा गर्दै कृतिभित्रका कमीकमजोरीमा सुधार गर्नुपर्ने सुझाव पनि दिए । नेपाल स्रष्टा समाजको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा समाजका संरक्षक पवन आलोकले विराटनगरमा बसेर पनि साहित्यमा कृतिकार सुवेदीको सक्रियताको चर्चा गरे । कृतिकार सुवेदीले आफ्नो लेखन सन्दर्भका विषयमा धारणा राखिन् । प्रा।डा। लक्ष्मणप्रसाद गौतमले कथाकारले नारी भोगाइलाई आफ्ना कथामा विहङ्गम रूपमा प्रस्तुत गरेको उल्लेख गरे ।...

नेपाल । उपन्यासकार प्रदीप जैशीको उपन्यास ‘काउले’ सार्वनजनिक भएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि प्राडा माधवप्रसाद पोखरेललगायतले उक्त उपन्यास सार्वजनिक गरेका हुन् । समीक्षक डा. अमृता शर्माले जैशीको उपन्यास ‘काउले’मा सुदूरपश्चिम क्षेत्रको अछाम जिल्ला वरिपरिका जीवन, जगत, समाज, संस्कृति र परिवेशलाई आञ्चलिकताको लेपन लगाएर प्रस्तुत गरिएको बताइन् । उनले उपन्यासले अछामको परिचय पाठकलाई दिने उल्लेख गरिन् । उनले कृतिका केही दुर्बल पक्षहरूबारे पनि चर्चा गरिन् । अर्का समीक्षक शिवप्रसाद जैशीले सांस्कृतिक दृष्टिकोणबाट उपन्यास अब्बल भएको उल्लेख गरे । कार्यक्रममा अछामका सांसदहरू रत्ना थापा, यज्ञबहादुर बोगटी, केशव पराजुली, डा. हर्क शाही, कृतिकार जैशी लगायतले आफ्ना धारणा राखे ।...

नेपाल । कवि मधु पाठकको पहिलो एकल कविताकृति ‘अग्नि–आलाप’ एक कार्यक्रमबिच लोकार्पण भएको छ । यसअघि उनको सामूहिक कविताकृति प्रकाशित छ । शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि प्राडा लक्ष्मणप्रसाद गौतम, डा. नवराज लम्साललगायतले कृति लोकार्पण गरे । प्रमुख अतिथि डा. गौतमले कविता लेखन आफैँमा साधना भएको उल्लेख गर्दै काव्यकारितामा कवि पाठकले पनि साधना गर्दै आएको बताए । समीक्षक डा. ज्ञानु अधिकारीले कविता आत्माको आवाज भएको चर्चा गर्दै मधुका कविताले पाठकलाई संवेदित बनाउने बताइन् । उनले मधुका कवितामा प्राकृतिक विम्ब मात्र नभएर जीवनको चिन्तन प्रस्तुत भएको बताइन् । नेपाल स्रष्टा समाजद्वारा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकार श्रीओम श्रेष्ठ रोदनले कविताका विषयमा गम्भीर बहस भएको बताउँदै मधुका कविता पठनीय भएको चर्चा गरे । कार्यक्रममा साहित्यकारहरू पवन आलोक, डा. शान्तिमाया गिरी, ऋषभदेव घिमिरेले कृत...

-लक्ष्मण आचार्य- कत्ति राम्रो घाम कत्ति राम्रो जून कत्ति जाती हुन्थ्यो पाएदेखि छुन मिठो बोल्नेलाई सबले माया गर्छन् कत्ति मिठो हुन्छ बाँसुरीको धुन जीवनमा केही लक्ष्य राख्नु पर्छ खोज राम्रो बन्न खोज राम्रो हुन हामीभित्रै हुन्छ देवता र दानव अघि बढ्न सधैं राम्रो बाटो चुन दुःखहरू आउँछन् पार लाउनुपर्छ हुन्न साथी हुन्न कुना पसी रुन -चन्द्रपुर, रौतहट ।...