३ मंसिर २०८३, बिहीबार

भाषा/साहित्य

बाह्रखरी कथा लेखन प्रतियोगिताका लागि प्राप्त कथाहरूमध्येबाट उत्कृष्ट २५ चयन

बाह्रखरी कथा लेखन प्रतियोगिताका लागि प्राप्त कथाहरूमध्येबाट उत्कृष्ट २५ चयन

नेपाल । आठौँ संस्करणको डिगो बाह्रखरी कथा लेखन प्रतियोगिता—२०८३’का लागि प्राप्त कथाहरूमध्येबाट उत्कृष्ट २५ कथाहरू चयन भएको छ । बाह्रखरी कथा लेखन प्रतियोगिता २०८३ को मूल निर्णायक समूहका संयोजक अग्रज कथाकार भुवन ढुङ्गाना तथा सदस्यहरू समालोचक तथा साहित्यकार डा। ज्ञानु अधिकारी र लेखक तथा चलचित्रकर्मी खगेन्द्र लामिछाने सम्मिलित टोलीले उत्कृष्ट २५ कथा चयन गरेको हो । यस वर्षका उत्कृष्ट २५ मा पर्न सफल कथाका कथाकारहरूमा अनिता कोइराला, अपेक्षा कार्की, आशीष श्रेष्ठ, कान्ति न्यौपाने, कुशल गौतम, गरिमा आचार्य, चेतनाथ आचार्य, चेबन शर्मा, दीपेन्द्र विष्ट, निर्मल ढुंगाना, प्रकाश राई, प्रवीण याम्फु, बद्री अधिकारी, मधुर भट्टराई र ममता राई रहेका छन् । त्यस्तै अन्य कथाकारमा मसान उपासक, युवराज भट्टराई, रजनी ढुंगाना, राकेशकुमार वर्णवाल, राजेन्द्र तारकिणी, श्रेयज सुवेदी, सपना अधिकारी, सरस्वती सरस, सुधन सुवेदी र...
१४ विधामा ‘नइ उत्कृष्ट पुरस्कार’ प्रदान

१४ विधामा ‘नइ उत्कृष्ट पुरस्कार’ प्रदान

नेपाल । नइ एकेडेमी अस्ट्रेलियाले सन् २०२६ का लागि १४ विधामा ‘नइ उत्कृष्ट पुरस्कार’ प्रदान गरेको छ । नइ एकेडेमी अस्ट्रेलियाले विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपाली समुदायको पहिचान, सांस्कृतिक सम्पदा र सामाजिक विकासमा योगदान पुर्‍याउने व्यक्ति तथा संस्थालाई गएको चार वर्षअघिदेखि पुरस्कार प्रदान गर्दै आएको छ । एकेडेमीबाट बहुसांस्कृतिक नेतृत्व तथा सामुदायिक विकास विधामा डा. कृष्ण हमाललाई सम्मानित गरेको छ । त्यस्तै, मानसिक स्वास्थ्य तथा आत्महत्या रोकथाम सचेतना विधामा भरत नेपाललाई पुरस्कृत गरिएको छ । नेपाली तथा अस्ट्रेलियन समुदायको विकासमा योगदान पुर्‍याएबापत सञ्जीवकुमार शर्मालाई ‘नइ उत्कृष्ट पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ । नेपाली साहित्यमा लेखनका लागि प्रकाश पन्थीलाई ‘नइ पारिजात पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ । त्यस्तै, सञ्चार तथा मिडियामार्फत सामुदायिक सम्बन्ध सुदृढ बनाउन योगदान दिने डा। भरत पौडेललाई एक हजार ...
दुई अग्रज सर्जकलाई ‘पवन आलोक नियात्रा सम्मान’ प्रदान

दुई अग्रज सर्जकलाई ‘पवन आलोक नियात्रा सम्मान’ प्रदान

नेपाल । नियात्रा समाज नेपालले नियात्रा क्षेत्रका दुई अग्रज सर्जकलाई ‘पवन आलोक नियात्रा सम्मान’बाट प्रदान गरेको छ । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा अग्रज साहित्यिक पत्रकार रोचक घिमिरेले नियात्राकार घनश्याम राजकर्णिकारलाई ०८२ सालको र नियात्राकार नरेन्द्रराज पौडेललाई ०८३ को ‘पवन आलोक नियात्रा सम्मान’ प्रदान गरे । दुवै सम्मानका साथ नगद राशि ५०५० हजार रुपैयाँ प्रदान गरियो । घिमिरेले नेपालमा यात्रा साहित्यको इतिहासको चर्चा गरे । उनले गगनीराज र जंगबहादुर राणाको यात्रा संस्मरण प्रारम्भताका आएको उल्लेख गरे । नियात्राको नामकरण भाषाविद् बालकृष्ण पोखरेलले गरेका भन्दै उनले नियात्राकारहरू राजकर्णिकार र पौडेलसँगका केही स्मृति सुनाए । नियात्राकार विष्णु शर्मा पराजुलीले दुवै सम्मानित नियात्राकारको परिचय दिँदै राजकर्णिकारले करिब ६० वर्षदेखि यस क्षेत्रमा कलम चलाएको बताए । पौडेलको पनि साहित्यक यात्राक...
मोहन गोलेका दुई पुस्तक ‘तामाङ राष्ट्रको राजनीति’ र ‘तामाङ संस्कार संस्कृति’ को लोकार्पण

मोहन गोलेका दुई पुस्तक ‘तामाङ राष्ट्रको राजनीति’ र ‘तामाङ संस्कार संस्कृति’ को लोकार्पण

नेपाल । लेखक तथा अभियन्ता मोहन गोले तामाङका दुई पुस्तक ‘तामाङ राष्ट्रको राजनीति’ र ‘तामाङ संस्कार संस्कृति’ को लोकार्पण भएको छ । तामसालिङ सङ्घर्ष समितिद्वारा काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा जापानका लागि पूर्वराजदूत गणेश योन्जन, लेखक युग पाठक, उपप्राध्यापक कुमारी लामा, भाषाविद् अमृत योन्जन र लेखक गोलेले उक्त पुस्तकको संयुक्त रूपमा लोकार्पण गर्नुभयो । सो अवसरमा डा. योन्जनले गोलेका पुस्तकले तामाङ समुदायको चेतना फराकिलो बनाउन र तामाङ संस्कार संस्कृतिलाई योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उपप्राध्यापक एवं निबन्धकार लामाले तामाङ संस्कार संस्कृतिसम्बन्धी पुस्तकको समीक्षा गर्दै तामाङ समुदायमा विगतमा अभ्यास हुँदै आएका प्रथा, चलनलाई लेखक तामाङले पुस्तकमा उल्लेख गर्नुभएको बताउनुभयो । भाषाविद् योन्जनले राष्ट्रिय जनगणना अनुसार तामाङको जनसङ्ख्या करिब १६ लाख भए पनि तामाङसम्बन्धी पुस्तक वार्षिक ...
कविता: यात्रा

कविता: यात्रा

-आर. आर. चौलागाईं- त्यो ठाउँमा छिट्टै पुगिन्छ भन्थे त्यहाँ पुगेपछि साह्रा दु:खहरू निमिट्यान्न हुन्छ भन्थे म पनि सामेल भएँ म पनि हिँडेँ पसिना बगाएँ रगत चुहाएँ अरूले पनि त्यस्तै गरे कति मरे कति बाँचे अत्तोपत्तो भएन धेरै वर्षपछि झल्याँस्स भएँ म अरू पनि भए जति हिँडे पनि जति दौडिए पनि हामी त्यहीँ रहेछौँ जहाँ हामी सबभन्दा पहिला उभिएका थियौँ हाम्रो यात्रा अहिलेसम्म शुरू भएकै रहेनछ । -हेटौंडा, मककवानपुर ।...
लघुकथाः कर्मखोटो

लघुकथाः कर्मखोटो

-आरसी रिजाल- नारन पाँचबर्षको भयो। उसले तिनबर्षे उमेरदेखि आमालाई आफ्नो छाप्रोमा झिलिमिली बत्ती नबालेको कारण तिहारमा लक्ष्मी माता नआएर हामी गरिब भएको हो कि भनी सोध्दै आएकोमा यसबर्ष आमाचैँले -- " होइन बाबु हाम्रो जन्मनै गरिब कुलमा भएर हो " भनिन्। छोराले-- " तपाइले बोतामा चामल राखेर पुरानो दियोमा बत्ती बाल्नु हुन्छ । छाप्रोभित्र दियोको मधुरो उज्यालो लक्ष्मी माताले नदेखेर न आउने हुन कि ? " भन्यो। भोलिपल्ट झिस्मिसेमा आमाले -- नारन आज तँ कति छिटो ब्युँझेको भनिन्। उसले -- "तपाइले लक्ष्मी पुजाको दिन गरीब धनी सबैको घरमा राती विभिन्न रुप धारण गरेर लक्ष्मी आउछिन भनेकोले हेर्न बसेको । म निदाएकै छैन्। मुसीको रुपमा आएकी हुन कि बोताको चामल सप्पै खाएर गइन " भन्यो । आमाचैंले -- ल हेर ! गणेशको बाहनले चामल भसक्कै पारेछ। देखेपछि खेदन पर्दैन। त्यही चामलको भात पकाएर खान दिउँला भनेको त । खाइस् अब भात तँलाई कर...
कविताः रक्षा

कविताः रक्षा

-सुदीपभद्र खनाल- धर्मको सत्यले रक्षा विद्या अभ्यास रक्षित रूपको सौम्यता रक्षा मनुष्याचार रक्षित ज्ञान हो धनको रक्षा रक्षा हो ध्यान ज्ञानको सदाचार स्वयं रक्षा प्रतिष्ठा स्वाभिमानको सफा नियत हो रक्षा सच्चाई र इमानको भ्रष्ट आचार हो रक्षा मूर्खको बेइमानको नेताको भोट हो रक्षा रक्षा कोट वकीलको पहाड वायुको रक्षा बाज रक्षा छ चीलको -अमेरिका ।...
‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन

‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन

नेपाल । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११८औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारेर साहित्यकार बद्रीप्रसाद ढकालद्वारा लिखित अनुसन्धानात्मक कृति ‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन गरिएको छ । काठमाडौं बागबजारमा सडक विमोचन अभियानको १९औँ शृङ्खलामा उपस्थित साहित्यकारहरूले एकसाथ कृति सार्वजनिक गरे । पुस्तकमा महाकवि देवकोटाको ६ वटै महाकाव्यमा प्रयुक्त मिथकको खोज अनुसन्धान गरिएको छ । अभियानका संयोजक डा. नवराज रिजालले नेपाली समालोचनाका क्षेत्रमा निरन्तर सक्रिय ढकालले महाकवि देवकोटाका सबै महाकाव्यमा प्रस्तुत मिथकको मिहिन तरिकाले अनुसन्धान र विश्लेषण गरेको बताए । भाषा आयोगका सदस्य डा। पुष्करराज भट्टले ढकालको लेखनीको चर्चा गर्दै अरू पनि खोजमूलक कृतिका लागि सुझाव दिए । साहित्यकार राजाराम बर्तौलाले महाकवि देवकोटाको सम्झना गर्दै देवकोटाका महाकाव्यमा प्रस्तुत मिथकको खोज महत्वपूर्ण भएको बताए ।...
दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा

दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा

नेपाल । दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट २०८३ सालमा अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरिएको छ । दैवज्ञ विशिष्ट स्रष्टा सम्मानबाट वरिष्ठ कवि कञ्चन पुडासैनी, दैवज्ञ साहित्य पुरस्कारबाट वरिष्ठ कवि एवं नियात्राकार निर्मोही व्यास (प्राडा वेदव्यास उपाध्याय न्यौपाने), दैवज्ञ बालसाहित्य पुरस्कारबाट वरिष्ठ साहित्यकार एवं बालसाहित्य स्रष्टा तेजप्रकाश श्रेष्ठ र दैवज्ञ समाजसेवा पुरस्कारबाट नेपाली शिक्षा परिषद् (अध्यक्ष, साहित्यकार रमा शर्मा) सम्मानित एवं पुरस्कृत हुनुहुने भएको छ । प्रतिष्ठानले प्रेरणा पुरुष कवि दैवज्ञराज न्यौपानेको ८५औँ जन्मदिवस तथा पन्ध्रौँ स्मृतिदिवसका सन्दर्भमा मंसिर २९ गते एक समारोहको आयोजना गरी उक्त सम्मान तथा पुरस्कार समर्पण गरिने जानकारी गराएको छ ।...
‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण

‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण

नेपाल । पत्रकार एवं लेखक सुशीला तामाङको अध्ययन अनुसन्धानमा तयार गरिएको पुस्तक ‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण भएको छ । पूर्वमन्त्री परशुराम वाइबा तामाङ, पूर्वमन्त्री सूर्यमान दोङ, तामाङ संस्कृतिविद् बुद्धिबहादुर ङ्यासुर तामाङ, कवि बिना थिङ, सेलो गायक रोजबहादुर मोक्तान, लेखक रवीन्द्र तामाङलगायतले संयुक्त रूपमा पुस्तकको लोकार्पण गर्नुभएको हो । डम्फु सेलोद्वारा आयोजित कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री तामाङले पुस्तकमा तामाङ समुदायको संस्कार संस्कृतिसँगै डम्फु सेलो कार्यक्रमको योगदानलाई अभिलेखीकरण गरेको बताउनुभयो । तामाङ संस्कृतिविद् बुद्धिबहादुरले पुस्तकमा समेटिएको विषयवस्तुले सेलो भाकालाई नयाँ युगलाई चिनाउने विचार व्यक्त गर्नुभयो । यसै गरी कवि थिङले डम्फु सेलो कार्यक्रममा गीतका भाकामा समेटिने विषयवस्तुलाई मसिनो गरी केलाइएको चर्चा गर्नुभयो । गायक मोक्तानले डम्फू सेलो शृङ्खलामा गीत गाउँदा शब्द चयनम...