भाषा/साहित्य

नेपाल । स्रष्टा तथा समाजसेवी सहायक रथी इन्जिनियर ‘यज्ञविक्रम राणा स्मृति ग्रन्थ’ लोकार्पण भएको छ । यज्ञविक्रम राणा वाङ्मय प्रतिष्ठानद्वारा सर्जक यज्ञविक्रम राणाको १४ औँ स्मृति दिवस र १०२ औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा शनिबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा प्राडा वासुदेव त्रिपाठी, डा. प्रेमसिंह बस्न्यात, शशिविक्रम राणा, प्राडा दयाराम श्रेष्ठलगायतले संयुक्त रूपमा लोकार्पण गर्नुभएको हो । यज्ञविक्रम राणाकी छोरी गीता बस्न्यातले पिताले जागिरे जीवन सँगसँगै सिर्जना, समाजसेवा, परिवारको मूली भएर निर्वाह गर्नुभएको भूमिकाका कारण बुवाप्रति समर्पित पुस्तक प्रकाशन गर्न परिवारलाई हौसला मिलेको बताउनुभयो । उहाँले उहाँहरूको कृतित्व, व्यक्तित्वको सुगन्ध घरको हरेक कुनामा मगमगाइरहेको विचार व्यक्त गर्नुभयो । प्राडा वासुदेव त्रिपाठीले हरेक सिर्जनशील व्यक्तित्व उहाँहरूले छोडेर गएको कृतिकै कारण अमर रहने बताउनुभयो । पुस्तक...

नेपाल । साहित्यकार तारा खत्री रोकायाको दोस्रो कृति प्रकाशित भएको छ । एक वर्षको अवधिमा उहाँको यो कृति प्रकाशित भएको हो । आफूले एक वर्षयता लेखिएका कविताको सङ्ग्रहका रूपमा ‘जितको उज्यालो’ दोस्रो साहित्यिक कृतिका रूपमा प्रकाशन गर्न सफल भएको साहित्यकार खत्रीले बताउनुभयो । उक्त कवितासङ्ग्रहमा दुई सय कविता रहेका छन् । प्रकाशित कवितासङ्ग्रहमा कविताका विषयवस्तु भने आफ्नै जीवनमा भोगेको भोगाइलाई बनाइएको उहाँले बताउनुभयो । कवितासङ्ग्रह बिक्रीबाट आउने रकम पूर्णतारा फाउन्डेसनमार्फत गरिब तथा जेहेनदार विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री सहयोग गरिने छ । ...

नेपाल । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) का केन्द्रीय अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेको कविता संग्रह ‘विम्ब’ विमोचन गरिएको छ। प्राडा सनतकुमार वस्ती, रामबाबु सुवेदी, अश्विनी कोइराला र राजकुमार श्रेष्ठले संयुक्त रूपमा उक्त कृति बिमोचन गर्नु भएको हो । अमेरिकाबाट लेखक सर्वज्ञ वाग्लेले पठाउनुभएको सन्देश अश्विनी कोइरालाले वाचन गरेर सुनाउनुभएको थियो । विदेशी भूमिमा समय र परिस्थितिका चुनौतीबीच पनि निरन्तर लेखनमा समर्पित रहँदै प्रकाशित ‘विम्ब’ केवल पुस्तक मात्र नभई संघर्षको प्रतिबिम्ब भएको उहाँको भनाइ छ । पारिवारिक शोकका कारण कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसकेकोमा उहाँले क्षमायाचनासमेत गर्नुभएको थियो । वाग्लेका यसअघि ‘जुवाघर’, ‘साँढे’ (हास्यव्यंग्य निबन्ध संग्रह), ‘क्यासिनो’, ‘युधिष्ठिर’ (कथासंग्रह), ‘पुनर्वास’ (उपन्यास( र ‘नेता बन छोरा नेता बन’ लगायत कृतिहरू प्रकाशित भइसकेका छन् । ‘विम्ब’ उहाँको ...

-लक्ष्मण आचार्य- महोदय ! तपाईंले याद गर्नुभएको छ एउटा कुरा ? देख्नुभएको छ ? सत्ता वरिपरि भुनभुनाइरहेका झिँगा ? झिँगा आफूलाई कत्ति फोहोरी छु भन्दैन ऊ त हरहमेसा भन्छ, भनिरहन्छ म फूलबारीमा पो बसेको हुँ भर्खर भर्खर नयाँ अवतार लिएर धर्तीमा खसेको हुँ आज पनि झिँगा झण्डा बोकेर उडिरहेछ घोषणापत्रमा बसिरहेछ टेलिभिजनको स्क्रिनमा भुनभुन गर्दै छ फेसबुक, इस्टा र टिकटकका डिपफेकहरूमा आफ्नो उडान भरिरहेछ एउटा झिँगा मन्त्रीजीको कानमा बस्छ र भुनभुन गर्दै सत्ताको सुराक गर्छ अर्को नेताको नाकैमा टाँसिन्छ र कमिसनमा आँखा लगाउँछ ठेक्का, कमिसन र सहमति योजना, बजेट अनि कार्यविधि जताततै झिँगा भुनभुन गरिरहेकै छ स्पष्ट छ झिँगाको धर्म जता जतै फोहोरी मिटिङ गर्दै हिँड्छ र राम्रो अब्बल कुराहरूलाई पनि कुहाउँछ महादेवले बोकेको मृत सतिदेवीको शरीरमा झै अ‍ौँसा पार्छ प्राय: अङ्ग अङ्ग पतनको खेती...

-आर. आर. चौलागाईं- यहाँहरूले दुःख नदिएको भए म यत्तिको बलियो हुँदैनथेँ । यहाँहरूले मलाई कहिले बाढीमा बगाउनु भो कहिले आगोमा जलाउनु भो कहिले फाँसीमा झुन्ड्याउनु भो कहिले खुकुरीले छप्काउनु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले भीरबाट धकेल्नु भो कहिले सिस्नुघारीमा फ्याँक्नु भो कहिले विष खुवाउनु भो कहिले बन्दूकले हान्नु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले खाल्डोमा पुर्नु भो कहिले सर्पले टोकाउनु भो कहिले हात्तीले कुल्चाउनु भो कहिले ग्याँस च्याम्बरमा हाल्नु भो तर म मरिनँ । यहाँहरूले मलाई कहिले बगरमा घिसार्नु भो कहिले घाममा सुकाउनु भो कहिले करेन्ट लगाउनु भो कहिले बमले उडाउनु भो तर म मरिनँ । म अहिले अजम्मरी भएको छु यहाँहरूले अब मार्न सक्नुहुन्न मलाई मलाई मार्न नसकेकोमा यहाँहरूलाई भोक लागेको छैन निन्द्रा लागेको छैन यहाँहरूलाई भोक निन्द्रा केही पनि लागेको छैन...

नेपाल । डा. वामदेव सिग्देलद्वारा लिखित उपन्यास ‘कमला’ लोकार्पण गरिएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा डा. तुलसी भट्टराई, पद्मावती सिंह, भागीरथी श्रेष्ठलगायत साहित्यकारले उपन्यास सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा डा. भट्टराईले उपन्यासको विविध पक्षमाथि चर्चा गर्दै नेपाल र अमेरिका दुवै देशको यथार्थ चित्रण गर्नु सक्नु उपन्यासकारको सबल पक्ष भएको बताए । समाजशास्त्री सम्झना वाग्ले भट्टराईले उपन्यासको चर्चा गरिन् । उपन्यासकार डा. सिग्देलले लेखकीय धारणा राखे । उपन्यास सुन्दर स्वदेश पब्लिकेशनले प्रकाशन गरेको हो ।...

नेपाल । साहित्यकार विमला ढुंगाना निरौलाको कथाकृति ‘प्रेमाश्रु’ एक कार्यक्रमबीच लोकार्पण भएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि साहित्यकार श्रीओम ‘रोदन’, प्राडा यज्ञश्वर निरौला, प्रमोद प्रधान, वसन्त वित्यासी थापालगायतले कृति सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा डा निरौलाले कृतिमाथि समालोचकीय टिप्पणी गरे भने साहित्यकार प्रधानले कृतिमाथि चर्चा गरे । प्रमुख अतिथि ‘रोदन’ले आफू कथाकार विमलाको लेखनीसँग परिचित रहेको बताउँदै पछिल्लो समय साधनाबिना नै धेरै व्यक्ति लेखनमा आउने गरेको चर्चा गर्दै कथाकार निरौला सानैदेखि यो क्षेत्रमा लागेर कृतिहरू पाठकमाझ ल्याएको उल्लेख गरे । कृतिकार ढुंगानाले आफूले बालसाहित्यमा अलिक धेरै कलम चलाएको प्रसंग उल्लेख गर्दै सार्वजनिक कथाकृतिले पाठकको मन जित्ने विश्वास व्यक्त गरिन् । सर्जक कृष्ण भुसालले ‘प्रेमाश्रु’का धेरै कथामा प्रेमलाई प्राथमिकता दिइएको उल्लेख गरे ।...

नेपाल । कवि दीपक चौलागाईंको कवितासङ्ग्रह ‘हतारमा छन् यात्री’ लोकार्पण गरिएको छ । राजधानीमा मङ्गलबार आयोजित कार्यक्रममा प्राज्ञ तथा कवि श्रवण मुकारुङ, निबन्धकार श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, कवि छविरमण सिलवाल, कवि मणि लोहनी, कवि शकुन्तला जोशी र लेखक दीपक चौलागाईंले संयुक्त रूपमा कवितासङ्ग्रह लोकार्पण गर्नुभयो । प्राज्ञ मुकारुङले यस कवितासङ्ग्रहमा अध्यात्म र भौतिक दुवै दर्शनका अन्तरघुलित प्रतिविम्ब प्रयोग भएका छन् भन्नुभयो । छ खण्डमा विभक्त ३८ कविता सङ्गृहीत कृति सुनकोशी वाङ्मय प्रतिष्ठानले प्रकाशन गरेको हो ।...

नेपाल । नइ एकेडेमीले नेपाली भाषा–साहित्यका सुविख्यात स्रष्टा विजय मल्लको शताब्दी महोत्सवका अवसरमा ३४ जना व्यक्तित्वलाई ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पदक’ समर्पण गर्ने निर्णय गरेको छ । विजय मल्लका सिर्जनात्मक कृतिको अध्ययन, अनुसन्धानका साथै नाट्य मञ्चन तथा चलचित्र निर्माणमा योगदान पुर्‍याउने महानुभावलाई यो पदक प्रदान गरिन्छ । यस्तै मल्लको सिर्जनात्मक योगदानको सम्प्रसार र संवर्धनका लागि उल्लेखनीय भूमिका खेल्ने ३४ जनालाई पदक दिने निर्णय भएको हो । ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पदक’ बाट विभूषित हुनेहरूमा अंशुमाला शाही, कृष्ण मल्ल, प्रा. केशव सुवेदी, गौतमरत्न तुलाधर, चन्द्रमाला शर्मा, चैत्यदेवी, टीका पहाडी, प्राडा दयाराम श्रेष्ठ, प्राडा देवीप्रसाद गौतम, प्राडा देवीप्रसाद सुवेदी, नगेन्द्र थापा, नारायणदेवी प्रधान, नीर शाह, प्रेमबहादुर बस्नेत, भुवन केसी, मदनदास श्रेष्ठ, प्राडा महादेव अवस्थी, मुरलीधर, रवीन्द्र ख...

नेपाल । नेपाली साहित्यिक जगतका नाट्यसम्राट बालकृष्ण समको १२४ औँ जन्मजयन्ती तथा कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको ६०औँ स्मृति दिवसको सन्दर्भमा गल्याङ काव्य उत्सव तथा स्रष्टा सम्मान गरिएको छ । गल्याङ नगरपालिका– १ मा गरिएको काव्य उत्सवमा पल्लव साहित्य प्रतिष्ठान, भरतपुर, चितवनका संस्थापक अध्यक्ष तथा वरिष्ठ साहित्यकार ऋषिप्रसाद लामिछाने (गोर्खे साइँलो) लाई “जगत्रदेवी साहित्य सम्मान– २०८२” दोसल्ला र कदरपत्रद्वारा सम्मान गरिएको थियो । जगत्रदेवी साहित्य सङ्गमले गरेको काव्य उत्सवमा आमेरिका बस्ने समाजसेवी डा। विश्व विके खड्कालाई समेत दोसल्ला र कदरपत्रले सम्मान गरिएको थियो । उत्सवमा सङ्गमका उपाध्यक्ष लिलाबल्लौ अर्यालले बालकृष्ण सम र लेखनाथ पौड्यालको साहित्यिक चर्चा गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा साहित्यकार दुर्गा राना, दिलीप मगर, गीता थापा, पितम खड्का, प्रेमबन्धु सुवेदी, झवनाथ बस्याल, नारायणप्रसाद न्यौपा...