भाषा/साहित्य

नेपाल । साहित्य सन्ध्याले पाँच स्रष्टा एवं अभियानकर्मीलाई वर्ष २०८२ को पुरस्कार तथा सम्मान आज प्रदान गरेको छ । काठमाडौँमा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकार एवं पूर्वमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली, पूर्वमन्त्री एवं साहित्यकार शान्ता मानवी, सन्ध्याका अध्यक्ष राम विनयसहितले ती सम्मान र पुरस्कार प्रदान गर्नुभएको हो । सो क्रममा दाङकी साहित्यकार डा बिन्दु शर्माले २१ हजार १०० राशिको साहित्य सन्ध्या पुरस्कार तथा सम्मान र ओखलढुङ्गाका साहित्यकार ओमप्रसाद कोइरालाले पाँच हजार राशिको साहित्य सन्ध्या सहभागिता पुरस्कार तथा सम्मान प्राप्त गर्नुभयो । यस्तै सामाजिक रुपान्तरण अभियानकी अभियन्ता तथा जनप्रतिनिधि सान्नानी मिजारलाई १० हजार राशिको साहित्य सन्ध्या-मन पुरस्कार तथा सम्मान प्रदान गरियो । त्यसैगरी, नुवाकोट स्थायी घर भई हाल भीमसेनगोला माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत जेहेनदार विद्यार्थी लक्ष्मी तामाङ...

नेपाल । साहित्यकार लक्ष्मीप्रसाद पौडेलको पहिलो कृति ‘प्रश्नोत्तर’ लघुकथासङ्ग्रह आइतबार राजधानीमा सार्वजनिक गरिएको छ । नेपाल वाङ्मय परिषद्, धनगढी, कैलालीद्वारा आयोजित कार्यक्रममा डा. पुष्करराज भट्ट, कथाकार ध्रुव मधिकर्मी, डा. हरिप्रसाद भण्डारी, डा. नवराज रिजाल, मनोहर लामिछाने, लघुकथाकार लता केसीलगायतले सो कृति सार्वजनिक गर्नुभएको हो । सार्वजनिक कृतिमाथि डा. शेखरकुमार श्रेष्ठ र शेखर अर्यालले लघुकथाका विविध आयामबारे समीक्षात्मक मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो । समीक्षक शेखर अर्यालले समाजका विकृति र विसङ्गति तथा नैतिक मूल्यमान्यताका विषयलाई लक्ष्मीप्रसाद पौडेलका लघुकथाले जोडदार रूपमा उठाएको चर्चा गर्नुभयो । समीक्षक डा. शेखरकुमार श्रेष्ठले मिथकको प्रयोग र आख्यानका सैद्धान्तिक पक्षलाई समेत ख्याल गरी लघुकथालेखिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।...

नेपाल । कवि विनयकुमार भण्डारीको ‘कतै कुनै यस्तो पनि एउटा संसार होस्’ नामक कवितासङ्ग्रह लोकार्पण भएको छ । शब्द मिडिया प्रालिले प्रकाशन गरेको कवितासङ्ग्रहमा ७४ कविता रहेको छ । राजनीतिक व्यवस्था, सामाजिक पक्ष, संस्कृति, नेवारी भाषाको कविता, ऐन नियम, किसान, सङ्गीतलगायतका कवितासङ्ग्रहमा रहेको छ । कवि भण्डारीद्वारा अन्य प्रकाशित कवितासङ्ग्रह ‘समात्नलाई राजा नरेन्द्रदेवको हाड पाइरहेको छैन’ ९२०८१० र ‘तिम्रो देह मेरो जन्मदिन हो’ (२०७९) हुन् ।...

नेपाल । लघुकथाकार अल्पविराम पोखरेली (विष्णुकुमार श्रेष्ठ) ‘पूर्णप्रसाद ब्राह्मण लघुकथा पुरस्कार’ बाट पुरस्कृत हुनुभएको छ । लघुकथा समाजको १९ औँ वर्ष प्रवेशको अवसरमा शुक्रबार सर्जक पोखरेलीलाई १० हजार १११ रुपियाँसहित उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएको हो । लघुकथा समाजका संस्थापक अध्यक्ष श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, सर्वनाम थिएटरका संस्थापक नाटककार अशेष मल्ल, समाजका अध्यक्ष तुलसीहरि कोइराला र पूर्णप्रसाद ब्राह्मणका छोरा सुरेशराज शर्माले संयुक्त रूपमा नगदसहित उहाँलाई सम्मान गर्नुभयो । वरिष्ठ नाटककार अशेष मल्लले संस्था खोल्न सजिलो भए पनि त्यसलाई निरन्तरता दिन निक्कै कठिन भएको अवस्थामा लघुकथा समाजले १९ औँ वर्षमा लक्ष्य अनुसारको काम गरिरहेको भन्दै प्रशंसा गर्नुभयो । लघुकथा समाजका संस्थापक अध्यक्ष ‘रोदन’ ले पुरस्कृत व्यक्तित्व श्रेष्ठका छोरा गायक विवेक श्रेष्ठले गीत गाएर चर्चित हुनुभएपछि छोरोको नामबाट चिनिनु...

-सुदीपभद्र खनाल- सम्झनेले आफैँलाई अहं ब्रह्मास्मी भनेर सम्प्पूर्णता सम्झेपनि भो यौटा सानो कण सम्झेर धूल सम्झेपनि भो खुल्ला आकाश या सानो त्रिणविन्दु सम्झेपनि भो खासमा उसले तपाईलाई मलाई र उसलाई अझ भनौँ हामीलाई कसरी हेर्छ ? के सम्झन्छ उ युक्लिड एथेना कृष्न क्राइष्ट बुद्द र इब्लिस जो पनि हुनसक्छ बर्बरिकको शक्ति सन्जयको दृष्टि र प्रभाको किरण जस्तो पनि बन्नसक्छ आखिर सर्वोत्तम शक्ति उही नै त हो जसले राजालाई रङ्क र रङ्कलाई राजा बनायो कौडीको भाउमा नबिक्ने ढुङ्गोलाई हिरा र चमकदार हिरालाई कालापत्त्थर बनायो जो काल हो र सृजन पनि उसैलाई सोधे थाहा हुन्छ आजभोलि कस्को मूल्य कति छ ओजन कति छ ताप र तौल कति छ किनभने उहीनै हो जसले संवेदनहीन ढुङ्गालाई ईश्वर र सर्वज्ञ ईश्वरलाई ढुङ्गा बनायो आज उसैको यक्ष प्रश्न तपाईँतिर सोझिएको छ ! भन्नुहोस् तपाईँ ढुङ्गो बन्ने कि ईश्वर ?...

-आर. आर. चौलागाईं- खबरदार ! तपाईँ जे पायो त्यही नलेख्नुहोला सज्जन मान्छेहरूलाई भ्रष्टाचारी नभन्नुहोला । देश बनाउन भोकतिर्खा नभनी खटेका छन् तपाईँ उनीहरूलाई कैले तनाव नदिनुहोला । हामीले के गरेका छौँ र एक भोट दिएका हौँ जितेर जानेहरूलाई गालीगलौज नगर्नुहोला । बिचरा ! कामले गर्दा सुकेर सिट्ठो भएका छन् बरु आफूले अलिकति काँध थापिदिनुहोला । आज हेर्नोस् त हाम्रो ठाउँ स्वर्ग भैसकेको छ ती महापुरुषलाई फूलमालाले सिँगार्नुहोला । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-आरसी रिजाल- म सानो छँदा केही काम गर्न खोज्दा बाले -- ए तँलाई केही थाहा छैन् ? भन्दै हकार्नु हुन्त्यो म बबुरो-- होला भनी ठान्थेँ। जवानीमा बिबाह भयो केहि दिनपछि श्रीमतिले -- तपाईलाई केही आउँदैन केही थाहा छैन भन्न लागिन म गोज्याङ्रे-- हो कि क्याहो ठान्थेँ। अब घरले जा,घाटले आभन्ने उमेरमा छोराबुहारी मात्र होइन नातिनातिनाले समेत-- हजुरबाको दिमाग सुकिसक्यो जमाना कहाँबाट काँ पुगिसक्यो हजुरलाई केही थाहै छैन् भन्छन्। अब म भन्दिनँ तपाईहरु नै भन्नुस्-- मैले थाहा पाउने कहिले ? के म थाहै नपाई मर्ने ? -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-लक्ष्मण आचार्य- नेताले नयाँ चस्मा लगाए। कार्यकर्ताले खुसामद गर्दै सोधे, “कस्तो देखिएको छ, हजुर ?” नेताले झ्यालबाट बाहिर पर परसम्मको दृश्य नियालेर हेरे । त्यहाँ सडकका खाल्डाखुल्डीहरू देखिएनन्। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा वैदेशिक रोजगारमा जान लागेका युवाहरूको लाम देखिएन। अस्पतालको बिरामीहरूको ताँती देखिएन। ग्याँस डिपोहरूमा खाली सिलिन्डरहरूको कुनै लाम देखिएन । मल र सिँचाइको अभावमा खग्रङ्ग सुकेर धाँजा फाटेको किसानको सुक्खा खेत पनि देखिएन। “अहा! यो त गज्जबको चस्मा रहेछ ।" नेताजीले अ‍ौधि खुसी व्यक्त गरे । "होइन हाम्रो देश त गज्जबै राम्रो रहेछ त।" कार्यकर्ताले मुस्कुराउँदै भने, “हो नि हजुर ! , यो कहाँ साधारण चस्मा हो त ! यो त विशेष चस्मा पो हो त । सत्ताको चस्मा !" जवाफमा नेताजी मुसुक्क मुस्कुराउँदै चस्मा सुमसुम्याउन थाले । -चन्द्रपुर, रौतहट ।...

नेपाल । ‘डिगो आठौँ बाह्रखरी कथा प्रतियोगिता, २०८३’ का निम्ति कथा आह्वान गरिएको छ । बिहीबार काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलन गरी बाह्रखरी मिडियाले प्रतियोगिताको आठौँ संस्करण घोषणासँगै कथा आह्वान गरेको हो । नेपाली भाषामा कथा लेखनको सम्वर्द्धन र प्रवर्द्धनमा बाह्रखरी मिडियाले विगत सात वर्षदेखि यो प्रतियोगिता आयोजना गर्दै आएको छ । विश्वभरिका नेपाली भाषामा कथा लेख्ने कथाकार प्रतियोगितामा सहभागी हुन सक्नेछन् । तोकिएको सर्त पूरा गरी आउँदो असोज ३ गतेभित्र कथा पठाउन आह्वान गरिएको हो । “नेपालको कथा लेखन प्रतियोगिताको सबैभन्दा ठूलो पुरस्कार राशि रहेको यस कथा प्रतियोगितामा यही असोज ३ गतेसम्म सम्पूर्ण प्रतियोगीहरूले [email protected] मा इमेल गरेर कथा पठाउनुपर्नेछ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नेपाली भाषाका सर्जकहरूले संसारभरिबाट कथा पठाउन सक्नेछन् ।” प्रतियोगितामा सर्वोत्कृष्ट तीन कथालाई क्रमशः दुई लाख, ...

नेपाल । साहित्यिक पत्रकार संघले आफ्नो ५५औँ वार्षिकोत्सवको अवसर पारेर विभिन्न क्षेत्रका पाँच साधकहरूलाई सम्मानित गरेको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि अग्रज चित्रकार तथा ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति केके कर्माचार्यले साधकहरू मदन चित्रकार (चित्रकला), प्रा.डा. पुरुषोत्तमलोचन श्रेष्ठ (इतिहास र संस्कृति), ज्ञान उदास (काव्य), चैत्य देवी (अभिनय) र सन्तोष पन्त (हास्य अभिनय)लाई ‘सापस विशिष्ट सर्जक सम्मान’बाट सम्मानित गरे । संघले ‘व्यथित काव्य डायस्पोरा सम्मान’ कवि दीपा राई पुनलाई प्रदान गरेको छ । यो पुरस्कार पहिले नै घोषणा भएको तर कवि राई विदेशमा रहेकोले नेपाल आएको अवसर पारेर प्रदान गरिएको हो । उक्त अवसरमा प्रमुख अतिथि कर्माचार्यले संघले आयोजना गरेको कार्यक्रम गरिमापूर्ण भएको उल्लेख गरे । कार्यक्रममा साहित्यकार प्रमोद प्रधानले सम्मानित व्यक्तित्वहरूको संक्षिप्त परिचय ...