भाषा/साहित्य

-लक्ष्मण आचार्य- कत्ति राम्रो घाम कत्ति राम्रो जून कत्ति जाती हुन्थ्यो पाएदेखि छुन मिठो बोल्नेलाई सबले माया गर्छन् कत्ति मिठो हुन्छ बाँसुरीको धुन जीवनमा केही लक्ष्य राख्नु पर्छ खोज राम्रो बन्न खोज राम्रो हुन हामीभित्रै हुन्छ देवता र दानव अघि बढ्न सधैं राम्रो बाटो चुन दुःखहरू आउँछन् पार लाउनुपर्छ हुन्न साथी हुन्न कुना पसी रुन -चन्द्रपुर, रौतहट ।...

नेपाल । नेपाली साहित्यका विराट प्रतिभा भैरव अर्यालको स्मृतिमा स्थापित विभिन्न तीन प्रतिष्ठित पुरस्कार प्राप्तकर्ताहरूको नाम भैरव पुरस्कार गुठीले सार्वजनिक गरेको छ । गुठीका उपाध्यक्ष एवं साहित्यकार गोपाल प्रसाद बरालको अध्यक्षतामा काठमाडौँमा बिहीबार सम्पन्न गुठीको बैठकले पुरस्कार प्राप्तकर्ताहरूको नाम अनुमोदन गरेको हो । २०८३ सालको भैरव पुरस्कार हेटौँडा निवासी वरिष्ठ हास्य व्यङ्ग्यकार आरसी रिजाललाई प्रदान गरिने भएको छ । यो पुरस्कारको राशि एक लाख ११ हजार १११ रुपियाँ रहेको छ । त्यस्तै एक लाख एक हजार १११ रुपियाँ राशिको भैरव वाङ्मय पुरस्कार वरिष्ठ चित्रकार टेकवीर मुखियालाई प्रदान गरिने गुठीले जनाएको छ । साथै ५१ हजार १११ रुपियाँ राशिको भैरव प्रतिभा पुरस्कार देवीप्रसाद चापागाईलाई प्रदान गरिनेछ । पुरस्कार यही असोज १८ गते आइतबार भैरव स्मृति भवनमा आयोजना गरिने जानकारी गुठीले दिएको छ । गुठीले पुरस...

-सुदीपभद्र खनाल- हराएँ खलामा गरामा थलामा वुभुक्षा पलाए सयौँ खोकिलामा छ अन्तर्य भित्री हिमाली ढलामा फसेँ तिर्सनाका परी नेल लामा बसेँ हेर्न जादू भुलेँ चञ्चलामा पला खेर फालेँ निदाएँ व्रिथामा त्यही स्वर्ण भूका छटा छन् हियामा सुखानन्द खोजी म भड्केँ धरामा लगाएर आएँ म माला गलामा छुट्यो आँत मेरो उतै कन्दरामा अझै देख्छु नक्सा त्यही अर्गलामा सरी शीत पानी बगेँ कर्कलामा त्यहाँँ देश दुख्दा दुख्यो भित्र छाति त्यहाँकै दशामा रुक्यो नीद राती हराएँ उतैको गरी नित्य सुर्ता तँ होस देश त्याग्ने भयो शव्द फिर्ता कहाँँ त्याग्नु मैले स्वयं नीति फेरे भिसा लाग्छ तेरो विदेशी तँ हो रे स्वयंनै विगारे स्वयं साँध कोरे पता हुन्छ के हूँ चिरी वक्ष हेरे -अमेरिका ।...

नेपाल । खेमलाल–हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठानले २०८२ सालको ‘पद्मश्री साहित्य पुरस्कार’ कवि तथा गीतकार श्रवण मुकारुङको उपन्यास ‘सलह’लाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । प्राप्त कृतिहरूमध्येबाट मूल्यांकन समितिले ‘सलह’लाई चयन गरेको प्रतिष्ठानका अध्यक्ष जीवा लामिछानेले जानकारी दिए । यस्तै, नेपाली साहित्यमा पाँच दशकदेखि साधनारत कृष्ण धरावासीलाई ‘पद्मश्री साधना सम्मान’ प्रदान गर्ने निर्णय प्रतिष्ठानले गरेको छ । यस वर्षको ‘पद्मश्री गौरव पुरस्कार’ प्राडा जयराज आचार्यलाई प्रदान गर्ने निर्णय समेत गरिएको छ । यी तीनै पुरस्कारको राशि जनही तीन लाख रुपैयाँ र सम्मानपत्र रहेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । ...

नेपाल । साहित्यकार डा. नवराज रिजालको गीतिसंग्रह ‘देखेको छु तिमीलाई’को एक कार्यक्रमबिच सडक विमोचन गरिएको छ । बुधबार काठमाडौंमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि अग्रज साहित्यकार दुर्गाप्रसाद श्रेष्ठलगायतले कृति सार्वजनिक गरे । सडक विमोचन अभियानको १७औँ शृङ्खलामा कृतिकार डा. रिजालले आफूले लेखेका गीतहरूका बारेमा बताए । यसमा राष्ट्रिय भावका गीतहरू रहेको उनले उल्लेख गरे । कार्यक्रममा साहित्यकारहरू प्रमोद प्रधान, डा।शैलेन्दुप्रकाश नेपाल, राजाराम बर्तौला, बद्रीप्रसाद ढकाल, छायादत्त न्यौपानेलगायतले बोलेका थिए । डा. रिजालको यो गीतको कृति अनुसन्धान विमर्श नेपालले प्रकाशनमा ल्याएको हो । ...

नेपाल । नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपाल, केन्द्रीय समितिद्वारा आयोजित ‘नवसर्जक मासिक शृङ्खला–४६’ अन्तर्गत भोटेकोशी बाढीपीडितप्रति श्रद्धाञ्जली, समवेदना एवम् रचनावाचन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपाल द्वारा आयोजित मासिक साहित्यिक कार्यक्रमको ४६औं शृङ्खला भोटेकोशी बाढीमा परी ज्यान गुमाउनुहुने तथा क्षतिग्रस्त हुनुहुने पीडितहरूप्रति श्रद्धाञ्जली र समवेदना व्यक्त गर्दै गुगल मिटमार्फत भव्यताका साथ सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रमको अध्यक्षता संस्थाकी केन्द्रीय अध्यक्ष कृतिका लौडारीले गर्नुभएको थियो। कार्यक्रममा अतिथिका रूपमा नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपालका संरक्षक एवम् परिकल्पनाकार दीपक गौतम, सल्लाहकार डीबी बर्तौला तथा नविन दर्लामी मगरको उपस्थिति रहेको थियो। कार्यक्रमका अतिथिहरूले भोटेकोशी बाढीपीडितहरूप्रति हार्दिक समवेदना व्यक्त गर्दै साहित्यको माध्यमबाट समाजलाई जोड्ने र पीडामा उभ...

नेपाल । चेरब स्मृति प्रतिष्ठानले वरिष्ठ साहित्यकार एवं लघुकथाकार पुष्करराज भट्टलाई चेरब स्मृति सम्मान–२०८२ प्रदान गरेको छ । प्रतिष्ठानको १३ औँ साधारण सभा तथा पाँचौँ अधिवेशनमा भएको उद्घाटन कार्यक्रममा सल्लाहकार रत्नकला घिमिरे र अध्यक्ष पुण्य घिमिरेले संयुक्त रूपमा भट्टलाई सम्मान प्रदान गर्नुभयो । सो कार्यक्रममा आशिष खनाल, सञ्जय लसोती, डा. तीर्थ भट्ट, निर्मणरमण पराजुली, श्याम श्रेष्ठ, भोजराज रेग्मी मुखाले, भानुभक्त न्यौपाने, केदार वाशिष्ठ, पदम खनाल, मधुश न्योपानेले कविता वाचन गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार महेश प्रसाईले शोकलाई शक्तिमा बदल्ने कार्य प्रतिष्ठानले गरिरहेको बताउनुभयो । यसै गरी अध्यक्ष घिमिरेले बाढीपीडितसँग समन्वय गरी प्रतिष्ठानले समयानुकूल सुरक्षासम्बन्धी कार्यक्रम र सामाजिक सेवा अगाडि बढाउने जानकारी दिनुभयो ।...

नेपाल । बज्जिका भाषामा नेपालमा लेखिएको पहिलो एकाङ्की सङ्ग्रहको भारतको बिहार राज्यस्थित वैशाली जिल्लाको प्राचीन स्थल कोल्हुआमा लोकार्पण गरिएको छ । बज्जिका भाषाका चर्चित साहित्यकार सञ्जय साह मित्रद्वारा लिखित पाँच ओटा एकाङ्कीको सङ्ग्रह “पंचामृत”लाई बज्जिका भाषाका पाँच साहित्यकारले लोकार्पण गरेका हुन् । भाषा, साहित्य, संस्कृति, इतिहास, भूगोल, पाठ्यपुस्तक, व्याकरणादि विभिन्न क्षेत्रका गरी मित्रका १९ कृति प्रकाशित छन् । रौतहटको गरुडा नगरपालिकाका साहित्यकार मित्रको २०औँ कृतिको रूपमा “पंचामृत” एकाङ्की सङग्रह प्रकाशित भएको हो । बज्जिका साहित्य सङ्गम रौतहटले प्रकाशित गरेको “पंचामृत” एकाङ्की सङ्ग्रहमा इतिहास, संस्कृति र पर्यावरणसित सम्बन्धित पाँच एकाङ्की रहेका छन् । नेपालमा बज्जिका भाषाको पहिलो एकाङ्कीको रूपमा “पंचामृत” प्रकाशन भएको हो । नेपालमा पहिलो बज्जिका साहित्यिक कृति पनि साहित्यकार मित्रकै...

नेपाल । बुढ्यौली साहित्य समाज रौतहट सर्लाहीले आफ्नो बाह्रौँ शृङ्खलाका अवसरमा युवाकवि मोतीराम भट्टलाई स्मरण गरेको छ । सो कार्यक्रममा उपस्थित मकवानपुर, रौतहट तथा सर्लाहीका स्रष्टाहरूले कविता, मुक्तक, हाइकू, गजल वाचन गरेका थिए । आफ्ना रचना सुनाउनेहरूमा मकवानपुरका राजकुमार लामिछाने, महोत्तरीका प्रेमकुमार घिमिरे, देवी घिमिरे, नारद काफ्ले, सुदर्शनप्रसाद भट्टराई, सर्लाहीका जीवन आचार्य, उत्तम दाहाल, केदार सिग्देल, गोपालसिंह, जीवन आचार्य, नित्यानन्द कँडेल, सुलोचना महतो, पार्वती गौतमलगायत थिए । यसै गरी मन्तव्य व्यक्त गर्नेहरूमा साहित्यकार रमेशमोहन अधिकारी, यामिनीकुमार दीप, रामशरण उप्रेती आदि थिए । कार्यक्रममा मीना देवकोटा, कृष्णबहादुर केसी, निरज झा, करुणा आले आदिको उपस्थिति थियो । चतुर्भुजेश्वर सामुदायिक पुस्तकालय सुखेपोखरी, हरिवनको सभाकक्षमा सम्पन्न यस कार्यक्रमको सञ्चालन कवि राम आचार्यले, स्वा...

नेपाल । रौतहटका साहित्यकार सञ्जय साह मित्रलाई भारतको वैशालीमा “राजा विशाल सम्मान”ले सम्मानित गरिएको छ । बज्जिका, हिन्दी र नेपाली भाषामा साहित्य तथा अनुसन्धान र समीक्षा लेखिरहेका मित्रलाई भारतको वैशाली जिल्लाको लालगंजमा “लिच्छवी साहित्य–संस्कृति तीर्थ”ले “राजा विशाल सम्मान” प्रदान गरेको हो । चर्चित साहित्यकार संजय पंकजको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा आयोजक संस्थाका कोषाध्यक्ष संतोष चौधरीले मित्रलाई दोसल्ला ओढाई पुष्पा गुच्छा र सम्मान प्रदान गरेका हुन् । कार्यक्रममा बिहार विधानसभामा पश्चिम चम्पारणको सिकटाका निर्वाचित विधायक माननीय समृद्ध वर्मा र वैशालीको लालगंज विधानसभा क्षेत्रका निर्वाचित विधायक माननीय संजयकुमार सिंहसहित विभिन्न जिल्लाका प्रतिष्ठित साहित्यकारको सहभागिता रहेको थियो । भारतको बिहारमा सम्मानित साहित्यकार मित्रका नेपाली र बज्जिका भाषामा विभिन्न विधाका गरी डेढ दर्जनभन्दा बढी क...