भाषा/साहित्य

नेपाल । वरिष्ठ साहित्यकार गोविन्दराज विनोदीलाई ‘गोरखा सर्जक सम्मान’ प्रदान गरिएको छ । गोरखा सर्जक समाजको आठौँ स्थापना दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार विनोदीलाई रु १५ हजार ११५ नगद पुरस्कारसहित दोसल्ला र प्रमाणपत्रद्वारा सम्मान गरिएको हो । सम्मानित विनोदीले प्राध्यापनसँगै कविता लेखन, खण्डकाव्य, महाकाव्य, बालसाहित्यको क्षेत्रमा कलम चलाउँदै आउनुभएको छ । उहाँलाई त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व उपकुलपति तथा जापानका लागि पूर्वराजदूत केदारभक्त माथेमाले सम्मान गर्नुभयो । पूर्वउपकुलपति माथेमाले गोरखाको भाषा, साहित्य, धर्म, संस्कृतिको प्रवर्द्धनमा गोरखा सर्जक समाजले खेलेको भूमिका सराहनीय रहेको बताउनुभयो । नेपाली साहित्यलाई अगाडि बढाउन गोरखाका सर्जकले खेलेको भूमिका अतुलनीय रहेको उहाँको भनाइ छ । कार्यक्रममा समाजका संस्थापक अध्यक्ष स्व तुलसीप्रसाद न्यौपानेलाई मरणोपरान्त सम्मान गरिएक...

-आर. आर. चौलागाईं- गाली नगर गाली नगर हामीलाई गाली नगर भोट हाल्ने जनता हौँ हामीलाई गाली नगर । हात जोड्दै घरमा आयौ हामीले हुन्छ भन्यौँ खुट्टा ढोग्दै माफी माग्यौ हामीले हुन्छ भन्यौँ तिमी भ्रष्ट भैसकेका थियौ आश थिएन तिम्रो यो मनले मान्दै मानेन अनि भोट अन्तै हाल्यौँ । यत्रो वर्ष के गर्यौ तिमीले ? खाएर मात्रै बस्यौ पीर व्यथा खप्यौँ हामीले तिमी रमाएर बस्यौ नयाँले केही गर्छन् कि एक पटक हेर्न मन भो तिम्रो घमण्ड चकनाचूर पार्न भोट अन्तै हाल्यौँ । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-सुदीपभद्र खनाल- पानीमा यदि देश खोजुँ त भने पानी उतैनै बह्यो माटोमा यदि देश खोजुँ त भने माटो उतैनै गयो बाँच्यो देश भनेर भन्नु कसरी जे जे थियो त्यो गयो सक्यो देश भनेर भन्नु कसरी बाँकी छँदै देश यो हावामा यदि देश खोजुँ त भने हावा उतैको बह्यो यो आकाश न फेद देख्छु न टुपो सम्पूर्ण उस्कै छ यो आफ्नै श्वास उता पुग्यो कि छ यहीँ जाँच्ने जमाना छ यो उस्कै हैकमले चलेपछि कहाँ यो देश हाम्रो भयो हाम्रै हो तरवार हात उसको आदेश उस्कै भयो हाम्रो वक्ष परन्तु बन्दुक उतै तक्मा उसैको भयो हाम्रो खेत परन्तु अन्न उसको कानून उस्कै भयो हाम्रो मात्र शरीर तेल उसकै त्यो नून उस्कै भयो मुग्लाने दरवानको युगकथा मैले सुनेथेँ तर बाटो छैन अझै न साँघु छ कतै फिर्लान् कसोरी घर लामै काल वित्यो फिरेन मुलुकी हाला कठै जर्जर हाम्रो राष्ट्र मुहार फेर्न नउठे हामी अरू उठ्छ र ? -केन्द्रीय उपाध्यक्ष, अनेसास ।...

-आरसी रिजाल- आज एउटा खाजा पसलमा छिरेँ। पसल्नी अधबैंसे देखिन्छे। एकजना ७५ नाघेका बुढि आम्वैले हात कमाउँदै प्लेट धुँदै गरेको देखेँ। केहिबेरपछि बुढीलाई चाउमीन खानदिए।हात थरथराउँदै खादै थिइन्।चाउमिनका केही ल्यान्द्रो उनको धोतीमा खस्ते।मुस्किलले समाएर फेरि गिँजामात्रको मुखले पाकुम पाकुमगर्दै चपाउथिन्। यस्तो बुढीमान्छेलाई किन काम लगाएका होलान् भनेर मैले अगाडि बसेकी नियमित खाजाखान आउने महिला कर्मचारीलाई सोधेँ ।उनले -- यी आम्वै काम नगरी बस्नै सक्तिनन् रे! यिनको मायाले होला पसलको नामै "आमाको खाजाघर" राखेका छ भननिन्। म निस्कदा उनै कुप्री आमा चिनी लिएर फर्कदैँ थिइन् । मैले -- ए आमा यो उमेरमा आराम गरेर बस्ने हो,किन यत्रो दुख गर्नु भएको भन्दा बुढियाले-- के गर्नु बाबू!काम नगरे खानै दिँदैनन् भनिन् । मलाई लाग्छ-- यिनले काम गरेबापत त्यही चाउमिन खाजा र दिउँसो पकाएको वा हिजोदेखि नबिकेका बासी खाना स...

नेपाल । कवि विमुन्स पौडेलका दुई नयाँ कविताकृति सार्वजनिक भएका छन् । शनिबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि साहित्यकार मुकुन्दशरण उपाध्यायलगायतले पौडेलका दुई कविताकृति ‘सकस’ र ‘नसुनिने आवाज’ सार्वजनिक गरेका हुन् । कार्यक्रममा प्रा. पुरुषोत्तम दाहालले ‘नसुनिने आवाज’माथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै विमुन्सका कवितामा जीवन दर्शन अभिव्यक्त भएको बताए । यस्तै, रत्नमणि नेपालले पनि अर्को कृतिमाथि समीक्षात्मक मन्तव्य राखे । कार्यक्रममा एनआर भट्ट ‘अनार’को उपन्यास ‘खाम’ पनि सार्वजनिक गरिएको छ । उक्त कृतिमाथि साहित्यकार भुवन बोहराले पाठकीय मन्तव्य राखे । प्रमुख अतिथि उपाध्याय, शकुन्तला दाहाल, कवि पौडेल, उपन्यासकार भट्टलगायतले बोलेका थिए । कविहरू कल्पना भट्टराई, सरस्वती अर्याल, निश्चल पराजुली, कविराज भट्टले कृतिभित्रका कविता वाचन गरे ।...

नेपाल । साहित्यकार गोविन्द गिरी प्रेरणाको लामा कथाहरूको संग्रह ‘अ–विधवा’ सार्वजनिक गरिएको छ । गिरीले ०३४ सालदेखि साहित्य लेख्न थालेका हुन् । उनको ‘सुतेको समुद्र’, ‘अन्तराल’, ‘यात्राः अनन्त’, ‘छड्के तिलहरी’, ‘गन्तव्य गणबहाल’लगायत कथाकृति प्रकाशित छन् । सात लामा कथा संगृहीत पछिल्लो कृतिलाई इम्प्रिन्ट पब्लिसर्सले बजारमा ल्याएको हो ।...

- सर्वज्ञ वाग्ले- आजकल नयाँ वर्षले हर्षको साटो त्रास, भय र दुख लिएर आउँछ उमङ्गका चङ्गाहरु उड्दैनन् जीवन उल्लासमय हुन छोडेर निरासाको गर्तमा भासिएका छन् कसरी भनूँ म नयाँ वर्ष जसले नविन सोच होइन पुरातन मान्यताको वकालत गर्छ l खुशीको बहार भुलेर दुखको आँधी बोकी ल्याउने नयाँ वर्ष न हिजो, न आज कहिल्यै मेरो प्रिय बन्न सकेन जसरी म जन्मेको वर्ष वर्षातले मेरो सर्वस्व लग्यो मेरो जीन्दगीको पछ्यौरीमा खुशी, हाँसो अनि सुःखको घाम कहिल्यै उदाएन मेरो आस्थाको मझेरीमा कलिले किला ठोक्यो हरेक रात निद्रामा ऐठन बनेर महिषासुर आयो नयाँ वर्ष केवल यिनैको संगम लिएर उदायो l जब खुशीको पखेरामा डढेलो लाग्यो मनको मुस्कान त्यही क्षण हरायो एकपल मलाई नदिई मेरो विश्वासको झुप्रोमा सलाईको काँटी बल्यो मेरो कविताको अक्षरमा मसीको बोतल ढल्यो जसरी समयको ओठबाट जीवन मुस्कुराउनु पर्दथ्यो ठीक विपरीत दिश...