भाषा/साहित्य

नेपाल । नाटककार बालकृष्ण समको जन्मजयन्ती मनाइएको छ । जरोटुप्पो संरक्षण साहित्य समाज नेपालद्वारा शनिबार आयोजित समारोहमा कथाकार डा। पुष्पा केसी भण्डारीको लघुकथा कृति ‘सन्तति’ समेत सार्वजनिक गरिएको थियो । लोकगायिका हरिदेवी कोइराला, नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका प्राज्ञ सदस्य नारायण मरासिनी, गण्डकीकी प्रेस रजिस्ट्रार विमला भण्डारी, गण्डकी प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति सूर्य खड्का ‘बिखर्ची’, हाम्रो लघुकथा केन्द्रकी गण्डकी संयोजक शुभ शर्मा र डा. नारायणप्रसाद अधिकारीले कृति सार्वजनिक गरे । लोकगायिका कोइरालाले नारी प्रतिभाको उपस्थिति पातलो रहेको लघुकथामा पुष्पाको लेखन सबैका लागि प्रेरणादायी बनेको बतउनुभयो । गण्डकी हाइटेकले प्रकाशन गरेको कृतिको मूल्य २५० रुपियाँ छ । यसमा ४७ लघुकथा सङ्गृहित छन् । कार्यक्रममा गण्डकीकी प्रेस रजिस्ट्रार विमला भण्डारी, गण्डकी प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति बिखर्ची, ...

-नेपाल (मकवानपुर ) । झरना साहित्यिक पारिवारको ३२३औं साहित्यिक शृङ्खला महेन्द्र मावि छतिवनमा माघ २३ गते कविता प्रशिक्षण कार्यक्रम गरी सम्पन्न भएको छ । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरकी अध्यक्ष गायत्री रुपाखेतीको सभाध्यक्षता तथा विद्यालयका प्रधानाध्यापक खेम विकको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा झसापका पूर्व अध्यक्ष उद्धवप्रसाद सापकोटाको आतिथ्य रहेको थियो । झस्सपका सदस्य हरिप्रसाद घिमिरेले सञ्चालन तथा उपाध्यक्ष कृष्ण घतानीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको उक्त कविता प्रशिक्षण कार्यक्रममा बकैया गाउँपालिकाका महेन्द्र मावि, बुद्ध मावि, प्रभात मावि, जनक मावि, प्रभात मावि, माटोकोरी आवि, गीतावर आवि र वाघभैरव आविसहित ८ वटा विद्यालयका गरी १२० को हाराहारीमा विद्यार्थी तथा शिक्षकहरूको सहभागिता रहेको रहेको थियो । झन्डै ३ घण्टासम्म चलेको लोकलयसम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रममा सहभागीहरूलाई छन्दकवि पुरु...

-आर. आर. चौलागाईं- एउटा जहाज ढलपलढलपल गर्दै हेलिँदै छ समुद्रमा । चढेका छन् असङ्ख्य यात्रीहरू रूँदै र चिच्याउँदै छन् कोही कोही अत्तालिएर खसेका छन् पानीमा कहीँ कतै देखिँदैन टापु माथिबाट कुनै विमान पनि आउँदैन उद्धार गर्न झन्झन् गहिरोमा पस्दै छ सके भुमरीमा पो फँस्दै छ सुनिन्छ ‘बरमुडा ट्रयाङ्गल’ पनि नजिकै छ । पटकपटक फेरिएका छन् चालकहरू सकेनन् कसैले ढङ्ग देखाउन छैन कोहीसँग ध्रुव पत्ता लगाउने ‘कम्पास’ सुइँको पनि छैन कोहीसँग गन्तव्यको कहिले एकनास पूर्वतिर हानिन्छन् र अकस्मात् पश्चिम फर्किन्छन् कहिले आँखा चिम्लेर उत्तर दौडिन्छन् र एकाएक दक्षिण मोडिन्छन् उहिल्यै हो जहाजमा प्वाल परेको र क्रमशः पानी भरिँदै छ । हाम्रो अवसानको प्रतीक्षामा गोहीहरू निर्लज्ज हाँस्दै छन् कत्ति कहालीलाग्दा छन् जिन्दगीका यी घिटिकघिटिक क्षणहरू कताकति मनका अन्तरकुन्तरहरूमा जे होस्, बाँच्ने अभिल...

-लक्ष्मण आचार्य- जनतालाई झुटा सपना देखाएर अग्लो मञ्चमा आसन जमाउँदै यथार्थ धरातलमा पाइलै नटेकी दौडधुपमा गाडीबाटै हात हल्लाउँदै कुटिल मुस्कानमा मुस्कुराउने आइपर्दा जनतासँग दुरी बढाउने नेता विकासका लागि खतरनाक हुन्छ ! यदि मैले जिते भनेँ भोलि नै देशलाई सिङ्गापुर बनाइदिन्छु रातारात मेचीकाली रेल कुदाइदिन्छु भन्दै यथार्थमा हावादारी कुरा गर्ने देशको अर्थतन्त्रको कत्ति विश्लेषण नगरी "छु मन्तर "मै समृद्धि ल्याइदिन्छु भनेर जादुयी कुरा गर्ने नेता साँच्चै ! हिटलरभन्दा बढी खतरनाक हुन्छ ! तपाईं हामी एउटै हौं भन्दै चुनाव अघि भोटको लागि हात जोडेर अनुनय विनय गर्ने सिंहदरबार छिरेपछि भने रङ्ग रुप फेरिएर अर्कै हुने नेता प्रजातान्त्रकै लागि खतरनाक हुन्छ ! हिजो जे जे भयो भुल भयो अब पक्कै सुधार गर्छु भनेर बाहिर बाहिर क्षमायाचना गर्ने तर भित्रभित्रै कैयन् षड्यन्त्रमा अघि सर्ने चुन...

नेपाल । काठमाडौँको बौद्धका रिन्जी लामाको घरबाट मङ्गलबार एक करोड चार लाख ५३ हजार बराबरका सुनका गहना चोरेर फरार भएका अभियुक्तलाई प्रहरीले गोली प्रहार गरी नियन्त्रणमा लिएको छ । प्रहरीले बुधबार राति नागार्जुन नगरपालिका–६ बाट बाँकेका प्रेम चौधरीलाई गोली हानेर पक्राउ गरेको हो । निजका साथबाट ६५ तोला सुनसमेत बरामद गरिएको प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक रमेश थापाले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार प्रहरीमाथि खुकुरी प्रहार गरेपछि बाध्य भएर प्रहरीले गोली प्रहार गरेको थियो । अभियुक्तको खुट्टामा गोली लागेको छ । हाल निजको ट्रमा सेन्टरमा उपचार भइरहेको छ । एक जना प्रहरी पनि घाइते भएका छन् ।...

नेपाल । नेपाली लघुकथाको उन्नयनमा समर्पित संस्था लघुकथा समाज नेपालले वार्षिक रूपमा प्रदान गर्दै आएको तीन सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरेको छ । समाजको हालै बसेको कार्यसमिति बैठकले ‘बाटुली–खिलध्वज लघुकथा सम्मान–२०८२’ लघुकथाका क्षेत्रमा पनि कलम चलाउँदै आएका साहित्यकार त्रिलोचन ढकाललाई, ‘सावित्री–केशर कथा सम्मान–२०८२’ कथाकार डा। दीनबन्धु शर्मालाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । त्यस्तै, समाजले कथाकार रत्न प्रजापतिलाई ‘धनमान कथा पुरस्कार–२०८२’ प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । उक्त तीनै सम्मान तथा पुरस्कारको निर्णय भएको समाजका अध्यक्ष तुलसीहरि कोइरालाले जानकारी गराए ।...

नेपाल । सातबुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै दुईदिने १०औँ थारू साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । थारू लेखक संघ नेपाल तथा थारू अतिथि सेवा सदन समितिको आयोजनामा पटेर्वा सुगौली गाउँपलिका–२, बेलवा पर्सामा सम्मेलन भएको थियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति विमल निभाले सबै भाषा, साहित्यको संरक्षण, सम्वर्द्धन गर्ने राज्यको दायित्व रहेको बताए । सोही क्रममा प्रज्ञाले धेरै भाषाको पत्रिका प्रकाशन थालेको उनले जनाए । थारू लेखक संघ नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष डा. कृष्णराज सर्वहारीले थरुहटका पालिकामा थारू जनप्रतिनिधि भएर पनि थारू भाषाको पठन पाठन हुन नसकेको जिकिर गरे । उनले थारू बालबालिकाको लागि पठनीय सामग्री नभएकाले पालिकाहरूले पाठ्यक्रम बनाइ सामग्री उत्पादन गर्न तथा लेखकहरूले बढीभन्दा बढी बालसाहित्य सिर्जना गर्नु पर्नेमा जोड दिए । कार्यक्रममा थारू लेखक संघबाट स्थापित ६० ह...

नेपाल । नइ एकेडेमीबाट नाटककार, आख्यानकार तथा कवि विजय मल्लको शताब्दी महोत्सवका अवसरमा नेपाल र भारतका सात जना स्रष्टालाई ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पुरस्कार’ प्रदान गरिने भएको छ । यी पुरस्कारका राशि जनही २५–२५ हजार रहेका छन् । मल्लका सिर्जनात्मक योगदानको अध्ययन र विद्यावारिधि अनुसन्धानमा समर्पित भई महत्त्वपूर्ण प्राज्ञिक कार्य गरेबापत यो पुरस्कार घोषणा भएको हो । ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पुरस्कार’बाट पुरस्कृत हुने प्राज्ञहरूमा डा. रमा शिवाकोटी, डा. साधना पन्त ‘प्रतीक्षा’, डा. लेखराज खतिवडा, डा. गोपालप्रसाद गैरे, डा. भगवानचन्द्र ज्ञवाली, डा. नित्यानन्द खतिवडा र प्राडा कृष्णराज घतानी हुनुहुन्छ । नइ एकेडेमीका कुलपति इन्दिरा प्रसाईँका अध्यक्षतामा भएको नइ एकेडेमीको बैठकले उक्त निर्णय गरेको सदस्यसचिव नरेन्द्रराज प्रसाईँले जानकारी दिनुभयो ।...

नेपाल । वैदिक तथा वैज्ञानिक पक्षबाट समयको विस्तृत विवेचना गरिएको पुस्तक ‘समय सूत्र’ काठमाडौँमा आयोजित एक समारोहबिच सार्वजनिक गरिएको छ । लेखक तथा सम्पादक श्रीश भण्डारीको उक्त पुस्तक भौतिकशास्त्रका विद्वान् प्राडा उदयराज खनाल, पूर्वीय दर्शनका ज्ञाता प्राडा आमोदवर्धन कौण्डिन्यायन, वरिष्ठ चित्रकार एवं नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानकी पूर्वकुलपति रागिनी उपाध्याय, वरिष्ठ चिकित्सक एवं गीतकार डा. भोला रिजाल, पत्रकार टीकाराम यात्री, इटर्नल पब्लिकेसन प्रालिकी प्रबन्ध निर्देशक यमुना पराजुली अधिकारी र लेखक भण्डारीलगायत समारोहमा उपस्थित सबैले एकसाथ सार्वजनिक गर्नुभएको हो । पुस्तकमा समयको भौतिक, अनुभवजन्य, जैविक र मनोवैज्ञानिक आयामबारे वैज्ञानिक र दार्शनिक चिन्तनसहितको चर्चा छ । यसमा समयको सार्थकता, वर्तमानको मूल्य, समयको अनिकाल, समय मापन र जीवन व्यवस्थापन जस्ता विषयवस्तु समावेश छन् । समारोहमा समयब...

नेपाल । सुरभि साहित्य प्रतिष्ठानले शनिबार एक कार्यक्रमबिच अभिनन्दन तथा पुरस्कार प्रदान गरेको छ । कार्यक्रममा प्राडा अभि सुवेदीलाई अभिनन्दन गरिनुका साथै गुरुप्रसाद मैनाली सुरभि आख्यान पुरस्कार खगेन्द्र सङ्ग्रोला, सुरभि बाजुराम आख्यान साधना पुरस्कार, सुशीला प्रधानाङ्ग, सुरभि विजय वाङ्ममय पुरस्कार, ठाकुर शर्मा भण्डारी र सुरभि रमा बद्री निबन्ध पुरस्कार रामप्रसाद पन्तलाई प्रदान गरिएको थियो । पुरस्कृत व्यक्तित्वका योगदानबारे संस्थाका संरक्षक तथा पुरस्कार निर्णायक समितिका संयोजक युवराज मैनालीले प्रकाश पार्नुभएको थियो । कार्यक्रममा मैनालीको लघुकथासङ्ग्रह ‘पात्र विघटन’ पनि लोकार्पण गरिएको थियो । डा. अर्जुनदेव पन्त, कर्णाद महर्षि, प्राडा खगेन्द्र लुइटेल, कवि प्रह्लाद पोख्रेल, प्राडा दिनेशराज पन्तलगायतको उपस्थिति रहेको कार्यक्रम प्रतिष्ठानका अध्यक्ष बाजुराम पौडेलको सभापतित्व तथा नगरप्रमुख दी...