भाषा/साहित्य

-आर. आर. चौलागाईं- पुरानो अदालत र नयाँ सरकार केमिस्ट्री नै मिल्दैन देश बनाउन कि पुरानो अदालत र पुरानै सरकार हुनुपर्छ कि नयाँ सरकार र अदालत पनि नयाँ नै हुनुपर्छ देश बनाउन केमिस्ट्री मिल्नुपर्छ नत्र देश बन्दैन । -हेटौंडा, मकवानपुर ।

-आरसी रिजाल- डाक्टरले -- बुबालाई जँचाउन किन ढिलो गर्नुभएको ? शरीरमा रोग फैलिसकेको छ । तुरुन्त भर्ना गरिहाल्नुस् भने । ससुरा स्याहार्न बुहारीले जागिर छोडिन्। छोराले -- बुबाको रेखदेख गर्न एउटा मान्छे राखेर तिमिले जागिर नछोड्याभए बेसहुन्थो भने । बुहारिले-- आमाबाबुको सेवा गर्न पाउनु छोराबुहारीको अहोभाग्य हो। जागिर त पछि पनि पाइन्छ। अरुबाट स्याहार गराउदा बुवाले अपहेलित ठान्न सक्नुहुन्छ भनिन् । एक साँझ छोराबुहारीबिच यस्तो कुरा हुन्छ --: छोरा -- डाक्टरले बुबाको मिति बढिमा एकबर्ष तोक्या छ । अब अस्पतालको बेडमा सुताएर खर्च व्यहोर्नु बेकार हुन्छ । हामीले आफ्नो बच्चाको भबिस्य पनि हेर्नुपर्छ।यता सम्पत्ति स्वाहा उता बुबा ............! औषधि लिएर घरमै फर्कौ। भाबिले जति लेखेको छ त्यति भोग्नुहुन्छ भने। बुहारीले -- बुवाले तपाईलाई पढाईलेखाई सक्षम तुल्याउनु भयो। कर्मदिने बाबुलाई पैसासंग नजोड्नुस्। ८/१० ल...

-लालगोपाल सुवेदी- नदी संझन्छु लहरे पीपल संझन्छु दुबै किनारका फाँटहरू संझन्छु बगर संझन्छु रहर संझन्छु अक्कर संझन्छु ठक्कर संझन्छु पहराबाट हाम्फालेर पछारिएर.. संहालिएर नदी भएको हुँ म भिजाउनु छ दायाँ बगर भिजाउनु छ बायाँ बगर निदाएको छैन कसै कसै आँखामा छ लहलह फाँट आँखामै छ बिराट सभ्यता अर्को महानगर निदाएको छैन कसै कसै गतिशील छु भित्रभित्र गण्डकी नै हो जिन्दगी पनि आरोपित गरूँ स्वयंमा गण्डकी- चरित्र बुझ्दै छु कसरी बन्छ शालिग्राम ? को हुन् मोतीराम ? किन समास भयो मोतीमा राम ? भाषामै फेरिरहेछु सास भाषाभक्त हुँ म खास म भक्त हुँ भानुभक्तको भानुको अर्थ हो सूर्य सूर्य भन्नु उज्यालो सूर्य भन्नु ऊर्जा , अपरिहार्य ताप सम्मान छ भानुभक्तप्रति अगाध गण्डकीले ढुंगाहरूलाई कुँदी कुँदी बनाएको हो शालिग्राम शालिग्राममा झल्किन्छन्’ विष्णु ‘ टल्किन्छन् ‘राम ‘ किन मन पराए भानुभक्तले...

-सुदीपभद्र खनाल- बुझ्नेले नबुझे वुलन्द कविता लेखेर के हुन्छ र सुन्नेले नसुने सुशव्द सरिता पोखेर के हुन्छ र हेर्नेनै नभए गरेर रमिता मेला कहाँ हुन्छ र पानी शुद्द बिना शरीर कपडा धोएर धोइन्छ र ? हानी पत्थरले उचा शिखरमा के शैल होचिन्छ र काँडाले जति घेरिए पनि खुली के फूल फक्रन्न र मानी पत्थरलाई स्वर्ण गुणले त्यो स्वर्ण भैदिन्छ र छेक्दैमा नव पाइला समयको छेकेर छेकिन्छ र ? आगो हुन्न जलेर भष्म कहिल्यै जल्छन् मुढानै बुझ पाँगो बन्दछ वालुवा र कसरी उम्रन्छ खै सत्बीज झन्झावात कडा उठेपनि खडा हुन्छन् सधैँ पर्वत जस्तै होस् व्यवधान के प्रकृतिको यात्रा अडेको छ त ? फेरिन्छन् ऋतुझैँ हरेक पलमा सत्ता र नेताहरू होमिन्छन् चरुझैँ प्रभा-अनलमा थोत्रा पुरानाहरू यौटै शाश्वत सत्य हो सब छ जे फेरिन्छ यो हर्पल भित्री चक्षु अहं निशीथ नभए देखिन्छ सत झल्मल । -हाल अमेरिका ।...

नेपाल । लालबन्दी नगर वाङ्मय परिषद्‌द्वारा स्थापित ‘कृष्णलाल अधिकारी स्मृति पुरस्कार, २०८२’ सहितका पुरस्कार हालै प्रदान गरिएको छ । सर्लाहीको लालबन्दीमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाली कविता र गीतको क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान गरेबापत कवि तथा गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘कृष्णलाल स्मृति पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ । यस्तै, ‘भाषासाहित्य पुरस्कार’ उत्कृष्ट घोषित कथासंग्रह ‘एउटा मायी नगरमा’का निम्ति कवि तथा कथाकार रमेश क्षितिजलाई प्रदान गरियो । यी दुई पुरस्कारको राशि ५०र५० हजार रुपैयाँ छ । स्थानीय तहमा साहित्य र पत्रकारिताका क्षेत्रमा क्रियाशील कृष्ण समर्पणलाई ‘स्थानीय प्रतिभा पुरस्कार’ प्रदान गरिएको थियो । यो पुरस्कारको राशि २५ हजार रुपैयाँ रहेको परिषद्ले जनाएको छ । कार्यक्रममा लालबन्दी नगरपालिकाका प्रमुख वासुदेव अधिकारीले सर्जकलाई पुरस्कार हस्तान्तरण गरेका थिए । ...

नेपाल । मदन पुरस्कार विजेता लेखक विवेक ओझाको नयाँ कृति ‘मौन कोलाहल’ हालै सार्वजनिक गरिएको छ । नौ कथा समेटिएको यो कृतिलाई सांग्रिला बुक्सले प्रकाशन गरेको हो । ‘मौन कोलाहल’मा लेखक ओझाले समाजभित्र लुकेका कुरूप संवेदनालाई कलात्मक ढंगले उजागर गरेका छन् । संग्रहका कथाहरूले मानवीय अस्तित्व, सामाजिक ढोँग, नैतिक द्वन्द्व र चेतनाको अन्धकारलाई दार्शनिक शैलीमा प्रस्तुत गर्दै पाठकलाई गम्भीर आत्ममन्थनतर्फ डोर्‍याउने प्रयास गरेका छन् । ओझाले आफ्नो चर्चित उपन्यास ‘ऐँठन’का निम्ति २०७९ सालको मदन पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए । ‘ऐँठन’ र ‘ऐलानी’जस्ता चर्चित तथा पाठकमाझ लोकप्रिय उपन्यासपछि ‘मौन कोलाहल’ उनको पहिलो कथासंग्रह हो । पुस्तकको मूल्य ४९५ रुपैयाँ राखिएको छ ।...

नेपाल । लेखक गुरुराज घिमिरेका दुई पुस्तक ‘बुद्ध, बिपी र आजका नेता’ तथा ‘लिलिपुटका लघुमानव’ लोकार्पण गरिएको छ । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापा, उपसभापति पुष्पा भुसाल, उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मा र बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्र बानियाँलगायतले मङ्गलबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा ती पुस्तक संयुक्त रूपमा लोकार्पण गर्नुभएको हो । कार्यक्रममा नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले आफू राजनीतिमा पाइला चाल्दादेखि नै चर्चामा रहेका व्यक्तित्व घिमिरेले राजनीतिसँगै साहित्यका माध्यमबाट राजनीतिलाई सही दिशा देखाउन गर्नुभएको प्रयत्नको सराहना गर्नुपर्ने बताउनुभयो । उहाँले नेपाली कांग्रेस दलले नेपाली राजनीतिमा निरन्तर भोगेको अप्ठ्यारो सजिलो सबै परिस्थितिमा सहकार्यमा रहनुभएका महामन्त्री घिमिरेका विचार र कवितामार्फत उहाँको व्यक्तित्व झल्कने बताउनुभयो । नेपाली कांग्रेसका उपसभापति भुसालले बिपीको विचार र ...

नेपाल । मदन पुरस्कार गुठीले ‘मदन पुरस्कार–२०८२’ का लागि उत्कृष्ट १० कृतिको सूची सार्वजनिक गरेको छ । पुरस्कार मूल्याङ्कनका लागि विभिन्न विधाका २९८ पुस्तक आवेदनमा परेकामा गुठीले १० कृतिको मनोनयन सार्वजनिक गरेको हो । मनोनयन परेकामा अज्ञात (केशवराज ज्ञवाली), इथा (केशव दाहाल), उत्कर्ष (ललित विष्ट), नेपालमण्डलसँग जोडिएको सिमौनगढको सिमानाको इतिहास (रोशनकुमार झा), नेपाल समुदायका परम्परागत मृत्युगीत (वीणा जोशी (राजभण्डारी), परिधि (उमा सुवेदी) महायुग (सीमा आभास) सलह (श्रवण मुकारुङ), स्वप्नस्पर्श (डा नवराज केसी), हिउँद (नदीशा) रहेको गुठीका अध्यक्ष कुन्द दीक्षितद्वारा जारी विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।  ...

-आर. आर. चौलागाईं- पहिला पहिला हामी एक दिन सत्यको जीत हुन्छ भनेर खूब भाषण गर्थ्यौँ गीत गाउँथ्यौँ हो, आज सत्यको जित भएको छ उनीहरूले भ्रष्टाचार गरेको सत्य हो उनीहरूले बलात्कार गरेको सत्य हो उनीहरूले मान्छे मारेको सत्य हो अनि उनीहरूले मान्छे बेचेको पनि सत्य हो त्यही भएर त उनीहरू धमाधम छुटिरहेका छन् र विजय र्याली निकालिरहेका छन् किनकि आज सत्यको जीत भएको छ । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...