२७ चैत्र २०८२, शुक्रबार

भाषा/साहित्य

महेशराज खरेलको आत्मकथात्मक उपन्यास ‘यात्रा जिन्दगीको’ प्रकाशित

महेशराज खरेलको आत्मकथात्मक उपन्यास ‘यात्रा जिन्दगीको’ प्रकाशित

नेपाल । साहित्यकार महेशराज खरेलको आत्मकथात्मक उपन्यास ‘यात्रा जिन्दगीको’ (भाग दुई) प्रकाशनमा आएको छ । खरेलको यो चौथो पुस्तक साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो । साहित्यकार तथा समालोचक प्राडा गोविन्दराज भट्टराईले कृतिमाथि आफ्नो धारणा राख्दै भनेका छन्, “अघिल्ला खण्डलाई मैले पनि आत्मपरक आख्यान हो भनेँ । यो त्यसैको क्रमलेखन हो । मैले सन् २०२२ कि नोबेल पुरस्कार विजेता फ्रान्सेली स्रष्टा आनी आर्नोको ‘आमाको कथा’ नामक उपन्यासिका पढेँ । त्यो उनकी आमाको जीवन र सँगसँगै आफ्नो अनुभूति थियो । उनले अन्त्यमा भनिन्– ‘आख्यानजस्तो तर हाम्रा पालाको इतिहास, सामाजिक र राजनीतिक सबैथोक मिसिएका कुरा । यसै बिच मेरी आमा र म पनि संघर्षपूर्ण स्थितिमा बाँचेको कथा हो ।’ त्यसैले म भन्छु– महेशको पनि त्यस्तै हो ।” महेशराज खरेलले बहुविधामा कलम चलाउँदै आएका छन् । उनको पहिलो कृति ‘मनको किरण’ कविताकृति हो भने आत्मकथात्मक उपन्य...
महेन्द्र नेउपानेको लघुकथाकृति ‘चुनावी सेरोफेरो’ सार्वजनिक

महेन्द्र नेउपानेको लघुकथाकृति ‘चुनावी सेरोफेरो’ सार्वजनिक

नेपाल । महेन्द्र नेउपानेको दोस्रो लघुकथाकृति ‘चुनावी सेरोफेरो’ एक कार्यक्रमबीच सार्वजनिक भएको छ । सिर्जना अभियान समाजद्वारा भक्तपुरमा आयोजित कार्यक्रममा डा. पुष्करराज भट्ट, डा. हरिप्रसाद भण्डारी लगायतले कृति सार्वजनिक गरे । कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि डा. भट्टले समकालीन लघुकथाको प्रवृत्तिबारे चर्चा गरे । कृतिमाथि समीक्षा गर्दै डा. भण्डारीले ‘चुनावी सेरोफेरो’ शीर्षक सार्थक रहेको उल्लेख गर्दै २०८२ को निर्वाचन परिवेशलाई लघुकथामा सान्दर्भिक र रोचक ढंगले प्रस्तुत गरिएको बताए । कार्यक्रममा लघुकथाकार लता केसीले कृतिकारको लेखनशैलीको प्रशंसा गर्दै छोटो समयमै दुई कृति प्रकाशन गर्नु उपलब्धिमूलक भएको बताइन् । लघुकथाकार नेउपानेले चुनाव घोषणादेखि मतदानसम्मका घटनालाई समेटेर ५९ लघुकथामार्फत कृतिलाई दस्ताबेजका रूपमा प्रस्तुत गरेको उल्लेख गरे । साहित्यकार ध्रुव मधिकर्मीले कृतिमा समेटिएका विषयहरू वर्तमान मा...
कोलोराडोमा गीतकार दिनेश अधिकारीको सम्मान र डा. ज्ञानेन्द्र गदालको कृति सार्वजनिक हुँदै

कोलोराडोमा गीतकार दिनेश अधिकारीको सम्मान र डा. ज्ञानेन्द्र गदालको कृति सार्वजनिक हुँदै

कोलोराडो । अनेसास कोलोराडो शाखाको आयोजनामा विशिष्ट कवि एवं लोकप्रीय गीतकार दिनेश अधिकारीको सम्मान तथा अनेसासका पूर्व केन्द्रीय अध्यक्ष डा. ज्ञानेन्द्र गदालको दुईवटा नविनतम कृति (बाल गीतसंग्रह र उपन्यास) को सार्वजनिकिकरण कार्यक्रम हुने भएको छ । कार्यक्रम कोलाराडोस्थित नेपाली घरमा यही अप्रिल १२ तारिक आईतबार दिउँसो १ बजे हुनेछ । बिशेषतः विशिष्ठ कवि दिनेश अधिकारीको सशक्त कविता एवं गीतहरु प्रत्यक्ष सुन्ने र बिचार आदानप्रदान गर्ने यो अमूल्य अवसर पनि हो, साहित्यमा रुचि राख्ने सबै कोलोराडोवासी महानुभावहरुलाई कार्यक्रममा उपस्थितिका निम्ति निमन्त्रण गरिएको छ ।...
केशव दाहालको नयाँ उपन्यास ‘इथा’ सार्वजनिक

केशव दाहालको नयाँ उपन्यास ‘इथा’ सार्वजनिक

नेपाल । लेखक तथा स्तम्भकार केशव दाहालको नयाँ उपन्यास सार्वजनिक भएको छ । इथाको कथा समावेश गर्दै तयार गरिएको गीति नाटकसहित उपन्यास सार्वजनिक भएको हो । कार्यक्रममा भूषिता वशिष्ठले ‘इथा’ उपन्यास केवल ऐतिहासिक आख्यानका रूपमा नभएर पौरस्त्य दर्शनका दृष्टिबाट हेरिनुपर्ने बताइन् । इतिहास, संघर्ष र महिला स्वाभिमानको सशक्त अभिव्यक्ति ‘इथा’ रहेको उनको भनाइ छ । उपन्यास ‘इथा’ ले करिब दुई हजार चार सय वर्षअघिको ऐतिहासिक, पौराणिक र किंवदन्तीमूलक परिवेशलाई आधार बनाउँदै वैशालीबाट लिच्छविहरू कसरी मञ्जुपट्टन पुगेर सौमरहरूमाथि विजय हासिल गरे भन्ने कथा समेटेको छ । इथा दाहालको चौथो कृति हो । ...
सानु गुल्मेलीको ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन

सानु गुल्मेलीको ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन

नेपाल । साहित्यकार राजकुमारी कुँवर (सानु गुल्मेली) को ‘उल्टो थपडी’ कविता संग्रह विमोचन भएको छ । कविता संग्रहमा ५५ वटा कविता समावेश छन् । श्रीमान र परिवारको सहयोगले आफुले कविता संग्रह प्रकाशन गर्न सफल भएको कुँवरले बताउनुभयो । उहाँले आफ्नो कृति अध्ययन गरेर सुझाव दिन समेत सबैलाई आग्रह गर्नुभएको छ । कृतिको आवरण आफ्नै छोरी आकृति खड्काले तयार गरेको उहाँले बताउनुभयो । गुल्मी पुर्कोटदहमा जन्मिनुभएको कुँवर क्षेत्र विकास माध्यमिक विद्यालय प्यूठान नगरपालिका–७ पुण्यखोलामा शिक्षण पेशामा आबद्ध हुनुहुन्छ । उहाँले स्नातकोत्तरसम्म शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ । साहित्यकार कुँवरले गत वर्ष ऐजेरु कथा संग्रह प्रकाशन गर्नुभएको थियो । उहाँ लुम्बिनी वाङ्मय प्रतिष्ठान प्यूठान शाखाको अध्यक्ष, नेपाल बाल साहित्य समाज लुम्बिनी प्रदेशको सचिव, साहित्य परिषद प्यूठानको सचिव, राप्ती साहित्य परिषद प्यूठान लगायत क्षेत्रमा आवद...
कर्णालीका कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा सम्मान

कर्णालीका कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा सम्मान

नेपाल (हेटौंडा) । झरना साहित्यिक परिवारले आफ्नो ३२५ औँ साहित्यिक शृङ्खलाका अवसरमा ३२औँ मुक्तक साँझ सम्पन्न गरेको छ । उक्त कार्यक्रममा रुकुम पश्चिमका मुक्तककार कर्णबहादुर खत्रीलाई साहित्यकार रमेशमोहन अधिकारीद्वारा आफ्ना आमाबुबाका स्मृतिमा स्थापित ‘शिव–सावित्री अधिकारी मुक्तकसम्मान–२०८२ नगद रु. १५५५५/– सहित समर्पण गरियो । यसै अवसरमा मकवनपुर जिल्लाभित्रका विभिन्न विद्यालयका कक्षा ९-१२ मा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूमध्ये उत्कृष्ट ९ जनालाई आआफ्नै मुक्तक वाचन गर्न लगाई प्रतियोगिता सञ्चालन गरिएकामा बुद्ध मावि हात्तीसुँडेकी छात्रा सुमिना दहाल सर्वोत्कृष्ट भएकीले नगद रु. ५५५५/- सहित 'शिव-सावित्री अधिकारी स्मृति मुक्तक नवप्रतिभा पुरस्कार' प्रदान गरिएको थियो । हेटौंडा क्याम्पसको सभाकक्षमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लामा रहेका मुक्तककारहरुमध्ये एकल मुक्तक कृति प्रकाशन गरेका १३ जना मुक्तकक...
भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ विमोचन

भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ विमोचन

नेपाल । साहित्यकार डा. देवेन्द्रप्रसाद भट्टका ‘काव्यऋषि मनिराजका अष्टदीप’ र ‘धर्तीमा झरेको दीप’ दुइटा कृति विमोचन भएका छन् । नेपाली साहित्य रचना, आध्यात्मिक चिन्तन र बौद्धिक ज्ञान एवं विचार विमर्श समेटिएका उक्त पुस्तक साहित्यकार प्राडा वासुदेव त्रिपाठी र वैष्णव परिषद् नेपालका अध्यक्ष स्वामी देवराज आचार्यले विमोचन गर्नुभएको हो । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा शुक्रबार आयोजित कार्यक्रममा सहभागी वक्ताले उक्त कृतिको प्रकाशनले साहित्य र समाज, वर्तमान शिक्षा, सामाजिक उत्तरदायित्व र आध्यात्मिक चिन्तनमाथि गहिरो सम्बन्ध बढाउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । अछामको घुघुरकोटस्थित कुमैस्थान निवासी साहित्यकार डा। भट्ट नेपाली भाषा र साहित्यका एक प्रतिष्ठित प्राध्यापक, अनुसन्धानकर्ताका रूपमा चर्चित हुनुहुन्छ । कार्यक्रममा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक नेत्र एटम, प्राडा नारायण गड्तौला, संस्कृत विभागका उप...
कथा दिवसको अवसरमा विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान

कथा दिवसको अवसरमा विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान

नेपाल । साहित्यिक पत्रकार संघले ४५औँ कथा दिवसको अवसर पारेर विभिन्न सर्जकहरूलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेको छ । संघले बिहीबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा ‘भवानी साहित्यिक पत्रकारिता सम्मान’ साहित्यिक पत्रकार रमेश पोखरेललाई प्रदान गरेको छ । उनी शब्द संयोजन मासिकका कार्यकारी सम्पादक हुन् । त्यस्तै साहित्यिक पत्रकार प्रवीण जोशी (शृङ्खला साहित्यिक मासिकको संपादक–प्रकाशक) लाई सम्मानित गरेको छ । कार्यक्रममा ‘लोकप्रिया पुरस्कार’ साहित्यकार प्रतिसरा सायमीलाई प्रदान गरियो । उक्त कार्यक्रममा कविहरू विमला तुम्खेवा र मीनकुमार श्रेष्ठ ‘नवोदित’लाई ‘व्यथित काव्य सम्मान’ प्रदान गरियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति केके कर्माचार्यले सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरे । संघले घोषित ‘व्यथित काव्य डायस्पोरा सम्मान’ कविहरू लालगोपाल सुवेदी र दीपा राई पुन अमेरिका...
गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान

गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान

अमेरिका । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली गीतकार संघ (आईएनएलए) र साहित्य कला संगम (एसकेएस) को संयुक्त आयोजनामा दोस्रो वार्षिक सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । अमेरिकाको पेन्सिल्भेनिया राज्यमा आयोजित कार्यक्रममा नेपाली साहित्य तथा गीतसंगीतका क्षेत्रमा दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याएका स्रष्टा कवि गीतकार दिनेश अधिकारीलाई ‘आइएनएलए ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान गरियो । अधिकारीलाई सम्मानसँगै नगद राशि एक हजार एक अमेरिकी डलरसमेत प्रदान गरिएको छ । उक्त अवसरमा अन्य सर्जकहरूलाई पनि सम्मानित गरिएको छ । कार्यक्रममा गायिका यशोदा पराजुलीलाई ‘आईएनएलए गायन सम्मान’ नगद राशि ५०१ डलरसहित प्रदान गरिएको छ । त्यस्तै, कवि गीतकार पुरुषोत्तम लम्साल (पुरु लम्साल) लाई ‘आईएनएलए गीत सम्मान’ नगद राशि ५०१ डलरसहित प्रदान गरिएको छ । साबु गदाल कार्कीलाई नगद राशि ५०१ सहित ‘आईएनएलए गीत सम्मान (डायस्पोरा)’ प्रदान गरिएको छ । उनी डायस्पोराम...
कविता: सँधैलाई रहन्न म

कविता: सँधैलाई रहन्न म

-सुदीपभद्र खनाल- डराए पनि बाँचिन्न मर्नै पर्दछ आखिर मृत्यु शास्वत हो सत्यबाट को भाग्न सक्छ र? न कसैले जितेको छ काललाई र जित्छु म सृष्टि हो कालको खाजा सधैँलाई रहन्न म अनित्य जो म आफैँ हूँ नित्यको खोज गर्दछु साक्षात् सत्य भए मात्रै इहलोक म तर्दछु राजा होस् रङ्क होस् मान्छे कालका अघि तन्नम सृष्टि हो कालको खाजा सधैँलाई रहन्न म नाश भौतिक हो सत्य आत्मा शाश्वत नश्वर दृश्य अदृश्य मात्रै हो चेत हो अजरामर स्वयं स्रष्टा स्वयं द्रष्टा सत्चितानन्द जङ्गम सृष्टि हो कालको खाजा सँधैलाई रहन्न म जो जन्मेथे मरेका छन् जन्मने मर्छ जान्दछु जान्दा जान्दै नजानेझैँ गर्छु यो पनि मान्दछु तोडिन्न मोह माया यो अविजेय छ यो तम सृष्टि हो कालको खाजा सँधैलाई रहन्न म धर्ती यो धर्मशाला हो हामी हौँ पाहुनाहरू कति आए गए सारा हामी झैँ अरबौँ अरू भेटिने मित्र यात्राका जान्छन् बिर्सेर सङ्गम सृष्टि हो कालको खाजा सँ...