भाषा/साहित्य

नेपाल । दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठान, नेपालले चार सर्जकलाई सम्मान एवं पुरस्कार प्रदान गरेको छ । शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकार महेश्वर शर्माले साहित्यकार तथा साहित्यिक पत्रकार रोचक घिमिरेलाई ५१ हजार १११ रुपैयाँ नगद राशिसहित ‘चूडामणि भाषाव्याकरण–कोश पुरस्कार’ प्रदान गरे । यस्तै, प्राडा लक्ष्मणप्रसाद गौतमलाई २५ हजार रुपैयाँसहित ‘कुमार–सरस्वती साहित्य पुरस्कार’, आख्यानकार मधुवन पौडेललाई २५ हजारसहित ‘शंकर कोइराला आख्यान पुरस्कार’ र साहित्यकार एवं रंगकर्मी किशोर पहाडीलाई ५५ हजार ५५५ सहित ‘रामप्रसाद पन्त वाङ्मय पुरस्कार’ प्रदान गरियो । कार्यक्रममा दायित्व पत्रिकाको १५६औँ अंकको लोकार्पण पनि गरिएको थियो ।...

नेपाल । कवि कथाकार रासाको नवीन कथाकृति ‘कहर वृत्त’ एक कार्यक्रमबीच लोकार्पण गरिएको छ । शनिबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा साहित्यकारहरू शैलेन्द्र साकार, नारायण तिवारी, राजव, श्यामल, अविनाश श्रेष्ठ, रासालगायतले कृति सार्वजनिक गरे । साहित्यकार साकारले कथाकार रासाको काव्यकारिताको चर्चा गर्दै उनको कथाकृति पढ्न उत्सुक रहेको बताए । कार्यक्रममा समालोचक डा। भरतकुमार भट्टराईले कृतिको चिरफार गर्दै रासाले छोटाछोटा कथामा नवीन विषयवस्तु उठाएको चर्चा गरे । कवि कथाकारहरू श्यामल, राजव, किशोर पहाडी, नारायण तिवारीले उनको कथाकारिताको प्रशंसा गरे । कथाकार रासाले आफूले कल्पनामा आधारित यथार्थ कथा लेख्न खोजेको बताए । आफ्ना कथामा कविता पनि होस् भन्ने चाहेको उनले उल्लेख गरे ।...

-आर. आर. चौलागाईं- हिजो उसको सेतो रङको कमिजमा अलिकति फोहर लागेको थियो मैले इसारा गरेँ उसलाई र फोहर सफा गर भनेँ ऊ मसँग रिसायो तर फोहर सफा गरेन अहिले उसको कमिजभरि फोहर लागेको छ र कमिजमा अलिकति पनि सेतो रङ बाँकी छैन अब त्यो कमिजलाई फालेर नयाँ कमिज सिलाउनुबाहेक ऊसँग अरू कुनै उपाय बाँकी छैन यदि उसले त्यसो गरेन भने कमिज पुरै फाट्छ अनि ऊ नाङ्गै हुने छ । -हेटौंडा मकवानपुर । ...

-आरसी रिजाल- छोराले घरभन्दा ४/५ कान्लो माथिदेखी " आमाआमा "भन्दै चिच्याएको सुनेर सुपार्नी बुढी आत्तिएर -- के भयो बाबू ? भन्दै आगनमा निस्किन्। छोरा -- आमा मलाई बिदेश जाने चिठ्ठा पर्‍यो । सुपार्नी बुढी -- कति रुपैयाँको बाबू ? छोरा -- कतिकति हजारौं ,लाखौं ! आमा अब इट्टाको गारो भएको घरमा तपाइँलाई राखौला।म पनि लाठे भैहालेँ।अब ४/५ बर्षपछि बुहारी पनि भित्र्याउला। तपाईंका दुखका खड्गो कटे आमा भन्दै खुट्टामा बारम्बार ढोक्याढोक्यै गर्‍यो । गाउँलेहरू " गर्भे टुहुराको दिन फिर्छ " भन्थे हो रैछ भनी गफ गर्नथाले । गोर्खाली त्यसमाथि हट्टाकट्टा गोराको फौजमा छनौट भयो। बेलाबेला युद्धभूमि गइरहेकै हो।यसपटक पनि अग्रपंक्तिमै थियो। तर "आमा" भनेर ढल्यो रे! सुपार्नी बुढी उबेलाँ गाउँको घरनबिराइ हाँस्दै " छोराले जागीर पायो " भन्दै हिँडेकी थिइन् । हिँड्न त ऎले पनि हिँडेकी छिन । तर विक्षिप्तभै झाँक्रो फिझाएर कराउँदै...

नेपाल । कवि नियात्राकार तथा समीक्षक छविरमण सिलवालको नयाँ नियात्राकृति ‘अमेरिकाको घाम’ लोकार्पित भएको छ । काठमाडौंमा बुधबार नियात्राकार सिलवालका साथै साहित्यकारहरू श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, सुमन सौरभ, केशव पराजुली, नन्दु उप्रेती, मधु पाठक र प्रदीप सापकोटाले कृति सार्वजनिक गरे । साहित्यकार ‘रोदन’ले सिलवालले पाठकलाई आफूसँगै अमेरिकाको यात्रा गराउन सक्षम भएको उल्लेख गरे । प्रकाशन संस्था भुँडीपुराणका सञ्चालक पराजुलीले कृति मीठासपूर्ण भएकोले पाठकको माया पाउनेमा विश्वस्त रहेको बताए । करिब १० कृति प्रकाशित गरिसकेका सिलवालको यो दोस्रो नियात्रा कृति हो । यस कृतिभित्र १३ वटा नियात्रा समावेश छ । सार्वजनिक कृतिका बारेमा समालोचक कुमारी लामा भन्छिन्, “जीवनका हर क्षण उत्सवमय बनाउन खप्पिस सिलवाल ‘अमेरिकाको घाम’मार्फत् पाठकलाई रमरमिलो महसुस गराउन सफल देखिएका छन् ।” यस कृतिको मूल्य २७५ रुपैयाँ रहेको छ ।...

नेपाल । नेपाल व्यावसायिक कलाकार संघको ३१औँ स्थापना दिवस र राष्ट्रिय विभूति अरनिकोको स्मृति दिवसका अवसरमा ललितकला क्षेत्रका १५ जना कलाकार सम्मानित एवं पुरस्कृत हुनुभएको छ । नेपाल व्यावसायिक कलाकार सङ्घद्वारा बुधबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा वरिष्ठ कलाकार शशिविक्रम शाह र नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति नारदमणि हार्तम्छालीलगायतले सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गर्नुभएको हो । कार्यक्रममा हेम–गङ्गा युवा कला प्रतिभा पुरस्कार सुदीप बस्याल, हेम–गङ्गा महिला कला प्रतिभा पुस्कार सम्झना राजभण्डारी र क्यान आइडियल कला पुरस्कार अजय देसारलाई प्रदान गरियो भने मुल्मी ग्राफिक डिजाइन पुरस्कार अशोकमान सिं अमात्य, कला पुरस्कार रत्नकाजी शाक्य, निर्वाणकला सम्मान मुकुन्द प्रयास, सुरेन्द्र प्रधान दीर्घकला साधक सम्मान वरिष्ठ कलाकार मदन चित्रकार, क्यान सिग्देल आर्ट मानकाजी श्रेष्ठ, क्रोधकला शिरोमणि हरिप्रस...

नेपाल । कवि नदीशको कवितासंग्रह ‘हिउँद’ लोकार्पण भएको छ । शनिबार बत्तीपुतलीस्थित शिल्पी थिएटरमा आयोजित कार्यक्रममा नाट्यअभिनेत्री पवित्रा खड्का, कवि डा. मुस्कान पोख्रेल, पर्यावरण अध्येता उमेश बलाल मगर र पत्रकार बसन्त बस्नेतका साथमा कवि नदीशका पिता गिरिप्रसाद भट्टराईले पुस्तक लोकार्पण गरेका हुन् । रिदम कँडेलको सांगितिक पार्श्वध्वनिमा ‘खर्बुजा’, ‘झरी पर्दा’, ‘कोकुन र रोकिन मन छ– नजाऊ भनिदिने कोही छैन’ शीर्षकका कविता पवित्रा खड्का, डा। मुस्कान पोख्रेल, उमेश बलाल मगर र बसन्त बस्नेतले वाचन गरे । त्यसैगरी, कवि नदीशले ‘नदीश यस्तो हुनु’, ‘अचेत सभ्यताको माझबाट’ र ‘बिरामी’ र ‘म फेरि आउँछु’ शीर्षकका कविता वाचन गरेका थिए । साथै, रिदम कँडेलले नदीशको एउटा कवितालाई गायनमा प्रस्तुत गरेका थिए । संगीत र कविताको फ्युजनमा समारोह काव्यिक बनेको थियो । नदीशका पछिल्लो कवितासंग्रह बुकहिलले बजारमा ल्याएको हो ।...

नेपाल । आँधीखोला गाउँपालिका– ६ फापरथुम स्याङ्जामा साहित्यिक तथा वैचारिक गोष्ठी र पुस्तक विमोचन गरिएको छ । आनन्दआश्रम ज्ञान केन्द्रले ३५ औँ अध्यायमा संस्थाका सदस्य हिमलाल पुरीद्वारा रचित कवितासंग्रह ‘आक्रोश’को विमोचन गरिएको हो । पुस्तकको वरिष्ठल साहित्यकार विश्वप्रेम अधिकारीले गर्नु भएको हो । आनन्दआश्रममा गरिने साहित्यिक गतिविधिले ग्रामीण क्षेत्रमा साहित्यिक जागरण ल्याएको अधिकारीले बताउनुभयो । पुस्तकको समीक्षा अग्रज कवि चिन्तु गिरीले गर्नुभएको थियो । यस्तै कार्यक्रममा पण्डित आनन्दमणि टुल्की नन्दकला स्मृति प्रतिष्ठानले प्रदान गर्ने उत्कृष्ट छात्रा र छात्र पुरस्कारको लागि विद्यार्थीहरूका बीचमा आँधीखोला शीर्षकमा कविता लेखन तथा वाचन गरिएको थियो । मूल्याङ्कनमा पूर्णामृत भवानी मावि वालिङ्की छात्रा स्मारिका अर्याल र प्रद्युम्नपनेरु मावि रङ्गेठाँटीका छात्र सम्पन्न पोखरेल उत्कृष्ट ठहरिनु भएको थियो...

नेपाल । उपन्यासकार नगेन्द्र न्यौपानेको उपन्यास ‘दरबारको कानुन’ लोकार्पण गरिएको छ । काठमाडौँमा शुक्रबार एक कार्यक्रमबिच साहित्यकार प्राध्यापक पुरुषोत्तम दाहालको अध्यक्षता र प्राडा शैलेन्दुप्रकाश नेपालको प्रमुख आतिथ्यमा उक्त उपन्यासको लोकार्पण गरिएको हो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि शैलेन्दुप्रकाश नेपालले नमिता–सुमिता काण्डको विषयमा आफूले धेरै पहिले कविता लेखेको स्मरण गर्दै दुई लाइन कविता सुनाउनुभएको थियो भने अहिले उक्त काण्डलाई प्लट बनाएर उपन्यास नै बजारमा आउनु चानचुने कुरा नभएको बताउनुभयो । कार्यक्रमका सभापति साहित्यकार प्राध्यापक पुरुषोत्तम दाहालले आफू पत्रकारिता पेसामा भएका कारण उक्त घटनाका विषयमा आफूले तात्कालीन समयमा धेरै नै समाचार प्रकाशित गरेको कुरा स्मरण गर्नुभयो । प्रा। दाहालले शक्तिको आडमा अहिले पनि त्यस्ता घटना भइरहेको कुरा जानकारी गराउँदै त्यस्ता घटनाका उदाहरणसमेत प्रस्तुत गर्नुभ...

-लालगोपाल सुवेदी- हिँडिएछ जिन्दगीमा बाटाहरू धेरै गाँसिएर जिन्दगीमा नाताहरू धेरै आफ्ना पनि पराइ भए पराई पनि आफ्ना भोगिएछ मिलन अनि फाटाहरू धेरै जो जो भेट्छु पिठै साट्न खोज्छन् चामलसंग बढेका छन् भित्री मनका बाठाहरू धेरै कति साथी मीठो बोल्छन् तर गर्छन् घात नूनखुर्सानी दल्छन् घाउमा खाटा भए धेरै चुँडाइदिए खुसी मेरा मानभाउ खोसे आगो झोसे कोमल मनमा घाटा भयो धेरै । -अमेरिका ।...