भाषा/साहित्य

नेपाल । कवि दीपक चौलागाईंको कवितासङ्ग्रह ‘हतारमा छन् यात्री’ लोकार्पण गरिएको छ । राजधानीमा मङ्गलबार आयोजित कार्यक्रममा प्राज्ञ तथा कवि श्रवण मुकारुङ, निबन्धकार श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’, कवि छविरमण सिलवाल, कवि मणि लोहनी, कवि शकुन्तला जोशी र लेखक दीपक चौलागाईंले संयुक्त रूपमा कवितासङ्ग्रह लोकार्पण गर्नुभयो । प्राज्ञ मुकारुङले यस कवितासङ्ग्रहमा अध्यात्म र भौतिक दुवै दर्शनका अन्तरघुलित प्रतिविम्ब प्रयोग भएका छन् भन्नुभयो । छ खण्डमा विभक्त ३८ कविता सङ्गृहीत कृति सुनकोशी वाङ्मय प्रतिष्ठानले प्रकाशन गरेको हो ।...

नेपाल । नइ एकेडेमीले नेपाली भाषा–साहित्यका सुविख्यात स्रष्टा विजय मल्लको शताब्दी महोत्सवका अवसरमा ३४ जना व्यक्तित्वलाई ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पदक’ समर्पण गर्ने निर्णय गरेको छ । विजय मल्लका सिर्जनात्मक कृतिको अध्ययन, अनुसन्धानका साथै नाट्य मञ्चन तथा चलचित्र निर्माणमा योगदान पुर्‍याउने महानुभावलाई यो पदक प्रदान गरिन्छ । यस्तै मल्लको सिर्जनात्मक योगदानको सम्प्रसार र संवर्धनका लागि उल्लेखनीय भूमिका खेल्ने ३४ जनालाई पदक दिने निर्णय भएको हो । ‘विजय मल्ल नइ शताब्दी पदक’ बाट विभूषित हुनेहरूमा अंशुमाला शाही, कृष्ण मल्ल, प्रा. केशव सुवेदी, गौतमरत्न तुलाधर, चन्द्रमाला शर्मा, चैत्यदेवी, टीका पहाडी, प्राडा दयाराम श्रेष्ठ, प्राडा देवीप्रसाद गौतम, प्राडा देवीप्रसाद सुवेदी, नगेन्द्र थापा, नारायणदेवी प्रधान, नीर शाह, प्रेमबहादुर बस्नेत, भुवन केसी, मदनदास श्रेष्ठ, प्राडा महादेव अवस्थी, मुरलीधर, रवीन्द्र ख...

नेपाल । नेपाली साहित्यिक जगतका नाट्यसम्राट बालकृष्ण समको १२४ औँ जन्मजयन्ती तथा कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको ६०औँ स्मृति दिवसको सन्दर्भमा गल्याङ काव्य उत्सव तथा स्रष्टा सम्मान गरिएको छ । गल्याङ नगरपालिका– १ मा गरिएको काव्य उत्सवमा पल्लव साहित्य प्रतिष्ठान, भरतपुर, चितवनका संस्थापक अध्यक्ष तथा वरिष्ठ साहित्यकार ऋषिप्रसाद लामिछाने (गोर्खे साइँलो) लाई “जगत्रदेवी साहित्य सम्मान– २०८२” दोसल्ला र कदरपत्रद्वारा सम्मान गरिएको थियो । जगत्रदेवी साहित्य सङ्गमले गरेको काव्य उत्सवमा आमेरिका बस्ने समाजसेवी डा। विश्व विके खड्कालाई समेत दोसल्ला र कदरपत्रले सम्मान गरिएको थियो । उत्सवमा सङ्गमका उपाध्यक्ष लिलाबल्लौ अर्यालले बालकृष्ण सम र लेखनाथ पौड्यालको साहित्यिक चर्चा गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा साहित्यकार दुर्गा राना, दिलीप मगर, गीता थापा, पितम खड्का, प्रेमबन्धु सुवेदी, झवनाथ बस्याल, नारायणप्रसाद न्यौपा...

नेपाल । नाटककार बालकृष्ण समको जन्मजयन्ती मनाइएको छ । जरोटुप्पो संरक्षण साहित्य समाज नेपालद्वारा शनिबार आयोजित समारोहमा कथाकार डा। पुष्पा केसी भण्डारीको लघुकथा कृति ‘सन्तति’ समेत सार्वजनिक गरिएको थियो । लोकगायिका हरिदेवी कोइराला, नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका प्राज्ञ सदस्य नारायण मरासिनी, गण्डकीकी प्रेस रजिस्ट्रार विमला भण्डारी, गण्डकी प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति सूर्य खड्का ‘बिखर्ची’, हाम्रो लघुकथा केन्द्रकी गण्डकी संयोजक शुभ शर्मा र डा. नारायणप्रसाद अधिकारीले कृति सार्वजनिक गरे । लोकगायिका कोइरालाले नारी प्रतिभाको उपस्थिति पातलो रहेको लघुकथामा पुष्पाको लेखन सबैका लागि प्रेरणादायी बनेको बतउनुभयो । गण्डकी हाइटेकले प्रकाशन गरेको कृतिको मूल्य २५० रुपियाँ छ । यसमा ४७ लघुकथा सङ्गृहित छन् । कार्यक्रममा गण्डकीकी प्रेस रजिस्ट्रार विमला भण्डारी, गण्डकी प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपति बिखर्ची, ...

-नेपाल (मकवानपुर ) । झरना साहित्यिक पारिवारको ३२३औं साहित्यिक शृङ्खला महेन्द्र मावि छतिवनमा माघ २३ गते कविता प्रशिक्षण कार्यक्रम गरी सम्पन्न भएको छ । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरकी अध्यक्ष गायत्री रुपाखेतीको सभाध्यक्षता तथा विद्यालयका प्रधानाध्यापक खेम विकको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा झसापका पूर्व अध्यक्ष उद्धवप्रसाद सापकोटाको आतिथ्य रहेको थियो । झस्सपका सदस्य हरिप्रसाद घिमिरेले सञ्चालन तथा उपाध्यक्ष कृष्ण घतानीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको उक्त कविता प्रशिक्षण कार्यक्रममा बकैया गाउँपालिकाका महेन्द्र मावि, बुद्ध मावि, प्रभात मावि, जनक मावि, प्रभात मावि, माटोकोरी आवि, गीतावर आवि र वाघभैरव आविसहित ८ वटा विद्यालयका गरी १२० को हाराहारीमा विद्यार्थी तथा शिक्षकहरूको सहभागिता रहेको रहेको थियो । झन्डै ३ घण्टासम्म चलेको लोकलयसम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रममा सहभागीहरूलाई छन्दकवि पुरु...

-आर. आर. चौलागाईं- एउटा जहाज ढलपलढलपल गर्दै हेलिँदै छ समुद्रमा । चढेका छन् असङ्ख्य यात्रीहरू रूँदै र चिच्याउँदै छन् कोही कोही अत्तालिएर खसेका छन् पानीमा कहीँ कतै देखिँदैन टापु माथिबाट कुनै विमान पनि आउँदैन उद्धार गर्न झन्झन् गहिरोमा पस्दै छ सके भुमरीमा पो फँस्दै छ सुनिन्छ ‘बरमुडा ट्रयाङ्गल’ पनि नजिकै छ । पटकपटक फेरिएका छन् चालकहरू सकेनन् कसैले ढङ्ग देखाउन छैन कोहीसँग ध्रुव पत्ता लगाउने ‘कम्पास’ सुइँको पनि छैन कोहीसँग गन्तव्यको कहिले एकनास पूर्वतिर हानिन्छन् र अकस्मात् पश्चिम फर्किन्छन् कहिले आँखा चिम्लेर उत्तर दौडिन्छन् र एकाएक दक्षिण मोडिन्छन् उहिल्यै हो जहाजमा प्वाल परेको र क्रमशः पानी भरिँदै छ । हाम्रो अवसानको प्रतीक्षामा गोहीहरू निर्लज्ज हाँस्दै छन् कत्ति कहालीलाग्दा छन् जिन्दगीका यी घिटिकघिटिक क्षणहरू कताकति मनका अन्तरकुन्तरहरूमा जे होस्, बाँच्ने अभिल...

-लक्ष्मण आचार्य- जनतालाई झुटा सपना देखाएर अग्लो मञ्चमा आसन जमाउँदै यथार्थ धरातलमा पाइलै नटेकी दौडधुपमा गाडीबाटै हात हल्लाउँदै कुटिल मुस्कानमा मुस्कुराउने आइपर्दा जनतासँग दुरी बढाउने नेता विकासका लागि खतरनाक हुन्छ ! यदि मैले जिते भनेँ भोलि नै देशलाई सिङ्गापुर बनाइदिन्छु रातारात मेचीकाली रेल कुदाइदिन्छु भन्दै यथार्थमा हावादारी कुरा गर्ने देशको अर्थतन्त्रको कत्ति विश्लेषण नगरी "छु मन्तर "मै समृद्धि ल्याइदिन्छु भनेर जादुयी कुरा गर्ने नेता साँच्चै ! हिटलरभन्दा बढी खतरनाक हुन्छ ! तपाईं हामी एउटै हौं भन्दै चुनाव अघि भोटको लागि हात जोडेर अनुनय विनय गर्ने सिंहदरबार छिरेपछि भने रङ्ग रुप फेरिएर अर्कै हुने नेता प्रजातान्त्रकै लागि खतरनाक हुन्छ ! हिजो जे जे भयो भुल भयो अब पक्कै सुधार गर्छु भनेर बाहिर बाहिर क्षमायाचना गर्ने तर भित्रभित्रै कैयन् षड्यन्त्रमा अघि सर्ने चुन...

नेपाल । काठमाडौँको बौद्धका रिन्जी लामाको घरबाट मङ्गलबार एक करोड चार लाख ५३ हजार बराबरका सुनका गहना चोरेर फरार भएका अभियुक्तलाई प्रहरीले गोली प्रहार गरी नियन्त्रणमा लिएको छ । प्रहरीले बुधबार राति नागार्जुन नगरपालिका–६ बाट बाँकेका प्रेम चौधरीलाई गोली हानेर पक्राउ गरेको हो । निजका साथबाट ६५ तोला सुनसमेत बरामद गरिएको प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक रमेश थापाले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार प्रहरीमाथि खुकुरी प्रहार गरेपछि बाध्य भएर प्रहरीले गोली प्रहार गरेको थियो । अभियुक्तको खुट्टामा गोली लागेको छ । हाल निजको ट्रमा सेन्टरमा उपचार भइरहेको छ । एक जना प्रहरी पनि घाइते भएका छन् ।...

नेपाल । नेपाली लघुकथाको उन्नयनमा समर्पित संस्था लघुकथा समाज नेपालले वार्षिक रूपमा प्रदान गर्दै आएको तीन सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरेको छ । समाजको हालै बसेको कार्यसमिति बैठकले ‘बाटुली–खिलध्वज लघुकथा सम्मान–२०८२’ लघुकथाका क्षेत्रमा पनि कलम चलाउँदै आएका साहित्यकार त्रिलोचन ढकाललाई, ‘सावित्री–केशर कथा सम्मान–२०८२’ कथाकार डा। दीनबन्धु शर्मालाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । त्यस्तै, समाजले कथाकार रत्न प्रजापतिलाई ‘धनमान कथा पुरस्कार–२०८२’ प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । उक्त तीनै सम्मान तथा पुरस्कारको निर्णय भएको समाजका अध्यक्ष तुलसीहरि कोइरालाले जानकारी गराए ।...

नेपाल । सातबुँदे घोषणापत्र जारी गर्दै दुईदिने १०औँ थारू साहित्य राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । थारू लेखक संघ नेपाल तथा थारू अतिथि सेवा सदन समितिको आयोजनामा पटेर्वा सुगौली गाउँपलिका–२, बेलवा पर्सामा सम्मेलन भएको थियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति विमल निभाले सबै भाषा, साहित्यको संरक्षण, सम्वर्द्धन गर्ने राज्यको दायित्व रहेको बताए । सोही क्रममा प्रज्ञाले धेरै भाषाको पत्रिका प्रकाशन थालेको उनले जनाए । थारू लेखक संघ नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष डा. कृष्णराज सर्वहारीले थरुहटका पालिकामा थारू जनप्रतिनिधि भएर पनि थारू भाषाको पठन पाठन हुन नसकेको जिकिर गरे । उनले थारू बालबालिकाको लागि पठनीय सामग्री नभएकाले पालिकाहरूले पाठ्यक्रम बनाइ सामग्री उत्पादन गर्न तथा लेखकहरूले बढीभन्दा बढी बालसाहित्य सिर्जना गर्नु पर्नेमा जोड दिए । कार्यक्रममा थारू लेखक संघबाट स्थापित ६० ह...