२९ कार्तिक २०८३, आईतवार

भाषा/साहित्य

कविता: यात्रा

कविता: यात्रा

-आर. आर. चौलागाईं- त्यो ठाउँमा छिट्टै पुगिन्छ भन्थे त्यहाँ पुगेपछि साह्रा दु:खहरू निमिट्यान्न हुन्छ भन्थे म पनि सामेल भएँ म पनि हिँडेँ पसिना बगाएँ रगत चुहाएँ अरूले पनि त्यस्तै गरे कति मरे कति बाँचे अत्तोपत्तो भएन धेरै वर्षपछि झल्याँस्स भएँ म अरू पनि भए जति हिँडे पनि जति दौडिए पनि हामी त्यहीँ रहेछौँ जहाँ हामी सबभन्दा पहिला उभिएका थियौँ हाम्रो यात्रा अहिलेसम्म शुरू भएकै रहेनछ । -हेटौंडा, मककवानपुर ।...
लघुकथाः कर्मखोटो

लघुकथाः कर्मखोटो

-आरसी रिजाल- नारन पाँचबर्षको भयो। उसले तिनबर्षे उमेरदेखि आमालाई आफ्नो छाप्रोमा झिलिमिली बत्ती नबालेको कारण तिहारमा लक्ष्मी माता नआएर हामी गरिब भएको हो कि भनी सोध्दै आएकोमा यसबर्ष आमाचैँले -- " होइन बाबु हाम्रो जन्मनै गरिब कुलमा भएर हो " भनिन्। छोराले-- " तपाइले बोतामा चामल राखेर पुरानो दियोमा बत्ती बाल्नु हुन्छ । छाप्रोभित्र दियोको मधुरो उज्यालो लक्ष्मी माताले नदेखेर न आउने हुन कि ? " भन्यो। भोलिपल्ट झिस्मिसेमा आमाले -- नारन आज तँ कति छिटो ब्युँझेको भनिन्। उसले -- "तपाइले लक्ष्मी पुजाको दिन गरीब धनी सबैको घरमा राती विभिन्न रुप धारण गरेर लक्ष्मी आउछिन भनेकोले हेर्न बसेको । म निदाएकै छैन्। मुसीको रुपमा आएकी हुन कि बोताको चामल सप्पै खाएर गइन " भन्यो । आमाचैंले -- ल हेर ! गणेशको बाहनले चामल भसक्कै पारेछ। देखेपछि खेदन पर्दैन। त्यही चामलको भात पकाएर खान दिउँला भनेको त । खाइस् अब भात तँलाई कर...
कविताः रक्षा

कविताः रक्षा

-सुदीपभद्र खनाल- धर्मको सत्यले रक्षा विद्या अभ्यास रक्षित रूपको सौम्यता रक्षा मनुष्याचार रक्षित ज्ञान हो धनको रक्षा रक्षा हो ध्यान ज्ञानको सदाचार स्वयं रक्षा प्रतिष्ठा स्वाभिमानको सफा नियत हो रक्षा सच्चाई र इमानको भ्रष्ट आचार हो रक्षा मूर्खको बेइमानको नेताको भोट हो रक्षा रक्षा कोट वकीलको पहाड वायुको रक्षा बाज रक्षा छ चीलको -अमेरिका ।...
‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन

‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन

नेपाल । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११८औँ जन्मजयन्तीको अवसर पारेर साहित्यकार बद्रीप्रसाद ढकालद्वारा लिखित अनुसन्धानात्मक कृति ‘देवकोटाका महाकाव्यमा मिथक’को सडक विमोचन गरिएको छ । काठमाडौं बागबजारमा सडक विमोचन अभियानको १९औँ शृङ्खलामा उपस्थित साहित्यकारहरूले एकसाथ कृति सार्वजनिक गरे । पुस्तकमा महाकवि देवकोटाको ६ वटै महाकाव्यमा प्रयुक्त मिथकको खोज अनुसन्धान गरिएको छ । अभियानका संयोजक डा. नवराज रिजालले नेपाली समालोचनाका क्षेत्रमा निरन्तर सक्रिय ढकालले महाकवि देवकोटाका सबै महाकाव्यमा प्रस्तुत मिथकको मिहिन तरिकाले अनुसन्धान र विश्लेषण गरेको बताए । भाषा आयोगका सदस्य डा। पुष्करराज भट्टले ढकालको लेखनीको चर्चा गर्दै अरू पनि खोजमूलक कृतिका लागि सुझाव दिए । साहित्यकार राजाराम बर्तौलाले महाकवि देवकोटाको सम्झना गर्दै देवकोटाका महाकाव्यमा प्रस्तुत मिथकको खोज महत्वपूर्ण भएको बताए ।...
दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा

दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा

नेपाल । दैवज्ञराज न्यौपाने स्मृति प्रतिष्ठानबाट २०८३ सालमा अर्पण गरिने सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरिएको छ । दैवज्ञ विशिष्ट स्रष्टा सम्मानबाट वरिष्ठ कवि कञ्चन पुडासैनी, दैवज्ञ साहित्य पुरस्कारबाट वरिष्ठ कवि एवं नियात्राकार निर्मोही व्यास (प्राडा वेदव्यास उपाध्याय न्यौपाने), दैवज्ञ बालसाहित्य पुरस्कारबाट वरिष्ठ साहित्यकार एवं बालसाहित्य स्रष्टा तेजप्रकाश श्रेष्ठ र दैवज्ञ समाजसेवा पुरस्कारबाट नेपाली शिक्षा परिषद् (अध्यक्ष, साहित्यकार रमा शर्मा) सम्मानित एवं पुरस्कृत हुनुहुने भएको छ । प्रतिष्ठानले प्रेरणा पुरुष कवि दैवज्ञराज न्यौपानेको ८५औँ जन्मदिवस तथा पन्ध्रौँ स्मृतिदिवसका सन्दर्भमा मंसिर २९ गते एक समारोहको आयोजना गरी उक्त सम्मान तथा पुरस्कार समर्पण गरिने जानकारी गराएको छ ।...
‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण

‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण

नेपाल । पत्रकार एवं लेखक सुशीला तामाङको अध्ययन अनुसन्धानमा तयार गरिएको पुस्तक ‘डम्फु सेलो शतक यात्रा’ लोकार्पण भएको छ । पूर्वमन्त्री परशुराम वाइबा तामाङ, पूर्वमन्त्री सूर्यमान दोङ, तामाङ संस्कृतिविद् बुद्धिबहादुर ङ्यासुर तामाङ, कवि बिना थिङ, सेलो गायक रोजबहादुर मोक्तान, लेखक रवीन्द्र तामाङलगायतले संयुक्त रूपमा पुस्तकको लोकार्पण गर्नुभएको हो । डम्फु सेलोद्वारा आयोजित कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री तामाङले पुस्तकमा तामाङ समुदायको संस्कार संस्कृतिसँगै डम्फु सेलो कार्यक्रमको योगदानलाई अभिलेखीकरण गरेको बताउनुभयो । तामाङ संस्कृतिविद् बुद्धिबहादुरले पुस्तकमा समेटिएको विषयवस्तुले सेलो भाकालाई नयाँ युगलाई चिनाउने विचार व्यक्त गर्नुभयो । यसै गरी कवि थिङले डम्फु सेलो कार्यक्रममा गीतका भाकामा समेटिने विषयवस्तुलाई मसिनो गरी केलाइएको चर्चा गर्नुभयो । गायक मोक्तानले डम्फू सेलो शृङ्खलामा गीत गाउँदा शब्द चयनम...
‘लक्ष्मी सडकका कविता २०८३’ कृति विमोचन

‘लक्ष्मी सडकका कविता २०८३’ कृति विमोचन

नेपाल । धरानमा ‘लक्ष्मी सडकका कविता २०८३’ कृति विमोचन गरिएको छ। कृति विमोचन, महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको योगदानमाथिको परिचर्चा तथा स्रष्टा सम्मान कार्यक्रममा कृतिका प्रधान सम्पादक शङ्कर भण्डारीले सडक कविता यात्राका क्रममा सिर्जना गरिएका कवितालाई सङ्कलन र संरक्षण गरी भावी पुस्तासम्म पुर्‍याउने उद्देश्यले कृति प्रकाशन गरिएको बताए। उनले साहित्यिक सिर्जनाको संरक्षण, नयाँ प्रतिभाको प्रोत्साहन र साहित्यिक चेतना अभिवृद्धिमा यस्ता प्रकाशनले योगदान पुर्‍याउने उल्लेख गरे। वर्तमानमा सिर्जना भएका रचनाले भविष्यमा साहित्यिक सम्पदाको रूप लिन सक्ने भएकाले तिनको सङ्कलन र संरक्षण आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो। महाकवि देवकोटाको ११८औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा उनको साहित्यिक योगदानको चर्चा गर्दै भण्डारीले ‘मुनामदन’, ‘शाकुन्तल’ र ‘सुलोचना’ जस्ता कृतिमार्फत देवकोटाले नेपाली साहित्यको अभिव्यक्ति क्षमता वि...
साहित्यकार मोतीशोभा श्रेष्ठद्वारा लिखित पाँच कृति एकैसाथ विमोचन

साहित्यकार मोतीशोभा श्रेष्ठद्वारा लिखित पाँच कृति एकैसाथ विमोचन

नेपाल । साहित्यकार मोतीशोभा श्रेष्ठद्वारा लिखित नेपाली, नेपाल भाषा र अङ्ग्रेजी भाषाका पाँच कृति आज एकैसाथ विमोचन गरिएको छ । पूर्वअर्थमन्त्री शङ्कर कोइराला, नेपाल सरकारका पूर्वमुख्यसचिव डा बिमल कोइराला तथा वरिष्ठ साहित्यकार एवं पत्रकार श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’ले संयुक्त रूपमा ती कृतिको विमोचन गर्नुभएको हो । पूर्वसहसचिवसमेत रहनुभएकी श्रेष्ठका नेपाली भाषाका ‘सपनाको उडान’ कथासङ्ग्रह र ‘यात्राको वेगः अनुभूतिको संवेग’ नियात्रासङ्ग्रह, नेपाल भाषाका ‘रङ्गीचङ्गी स्वांनं छाय्पियातःगु क्यब’ र ‘तक्यंगु सुका’ तथा अङ्ग्रेजी भाषाको ‘मदर हु नेम्ड मी सत्य’ पुस्तक विमोचन गरिएको हो । पूर्वअर्थमन्त्री शङ्कर कोइरालाले नेपाली साहित्यको विकासमा श्रेष्ठको योगदान प्रशंसनीय रहेको बताउनुभयो । उहाँले राष्ट्रसेवक कर्मचारीले अवकाशपछि पनि साहित्य सिर्जनामार्फत समाज र साहित्य क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याउनु सकारात्मक भएको उल...
चन्द्रनिगाहपुरमा स्रष्टा सम्मान तथा रचना वाचन कार्यक्रम सम्पन्न

चन्द्रनिगाहपुरमा स्रष्टा सम्मान तथा रचना वाचन कार्यक्रम सम्पन्न

नेपाल (रौतहट) । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको ११८ ओैँ जयन्तीको अवसरमा शनिबार शिवसावित्री प्रतिष्ठान नेपाल तथा बुढ्यौली साहित्य समाज रौतहट—सर्लाहीको संयुक्त आयोजनामा रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा स्रष्टा सम्मान तथा रचना वाचन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । बुढ्यौली साहित्य समाज रौतहट–सर्लाहीका सदस्य राम उदितले सञ्चालन गरेको सो कार्यक्रममा बुढ्यौली साहित्य समाज रौतहट–सर्लाहीका अध्यक्ष घनश्याम पन्तले स्वागत गरेका थिए । सो कार्यक्रममा बुसास मधेस प्रदेशकी उपाध्यक्ष रेणु गुप्तालाई नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा मनोनीत प्राज्ञ सदस्यका रूपमा मनोनीत भएकामा बधाईपत्र अर्पण गरिएको थियो । उक्त कार्यक्रममा बुसास मधेस प्रदेशका सचिव रामचन्द्र पौडेल, झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरकी अध्यक्ष गायत्री रुपाखेती तथा गौरीशङ्कर मिथिला वाङ्मय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष प्रेम घिमिरेले रचनाहरू वाचन गरेका थिए । सोही कार्यक्रममा लील...
गजल: कुनै मोह छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न…

गजल: कुनै मोह छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न…

-आर. आर. चौलागाईं- कुनै मोह छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न कुनै लोभ छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न । भो पुग्यो तिम्रा कुरा कति सुनुँ थाकिसकेँ म कुनै भोक छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न । बरु यही ठीक छ म आफ्नै स्वतन्त्रतामा छु कुनै सोच छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न । सबैतिर रावण भनी तिम्रै नाम लेखिएको छ कुनै लोक छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न । भन्छौ एउटा अनि गर्छौ अर्कै विश्वास छैन कुनै सोख छैन अब मलाई तिमीसँग भेट्न । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...