भाषा/साहित्य

नेपाल (हेटौँडा) । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरले फागुन ५ र ६ गते बकैयाको छतिवनमा सातौँ बकैया कला साहित्य महोत्सव गर्ने भएको छ । महेन्द्र मावि प्राङगणमा हुने महोत्सवमा ३ सय २३ औँ साहित्य शृंखला, ३३ औँ वार्षिक उत्सवसँगै २०८२ का लागि विभिन्न ११ विधाका स्थानीय तथा राष्ट्रिय पुरस्कार पनि समर्पण गरिने बताइएको छ । झरनाले यसवर्ष समर्पण गर्ने २१ हजार १ सय २१ राशीको होमनाथ–टीकामाया प्रतिभा सम्मान पाँचथरका रमेश शुभेच्छुकलाई प्रदान गर्ने भएको छ । यो पुरस्कार साहित्यसेवी नुरप्रसाद गौतमले मातापिताको सम्मानमा स्थापना गरेका हुन् । यस्तै, मुक्तकमा योगदान गरेवापत प्रदान गरिने १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ राशीको शिव–सावित्री अधिकारी स्मृति मुक्तक सम्मान रुकुम पश्चिमका कर्णबहादुर खत्रीलाई प्रदान गरिने भएको छ । यो पुरस्कार झरनाका संस्थापक रमेशमोहन अधिकारीले मातापिताको नाममा स्थापित गरेका हुन् । यस्तै, जिल्लाम...

अमेरिका । अन्तरराष्ट्रिय नेपाली गीतकार संघले गीत, सङ्गीतका क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने सात स्रष्टालाई सम्मान गर्ने घोषणा गरेको छ । अमेरिकाको पेन्सल्भेनियामा आयोजना हुने संघको दोस्रो राष्ट्रिय सम्मेलनमा उहाँहरूलाई सम्मान गरिने सङ्घका संस्थापक अध्यक्ष डा हरि उप्रेतीले जानकारी दिनुभयो । कवि एवं गीतकार कवि दिनेश अधिकारीलाई ‘ज्ञानेन्द्र गदाल गीत सम्मान’ प्रदान गर्ने घोषणा गरिएको छ । बर्सेनि गीत, सङ्गीतको क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान पुर्‍याउने एक जना स्रष्टारकलाकारलाई उक्त सम्मान प्रदान गरिँदै आइएको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो । संस्थापक अध्यक्ष डा उप्रेतीका अनुसार नेपालतर्फ पुरू लम्साललाई गीतकार सम्मान, तृप्ती खड्कालाई सङ्गीत सम्मान र यशोधा पराजुलीलाई गायन सम्मान प्रदान गरिने छ । डायसपोरातर्फ अमेरिकाका सबु गदाल कार्कीलाई डायसपोरा गीतकार सम्मान, डम्बर खापुङ सुब्बालाई डायसपोरा गायन सम्मान तथा...

नेपाल । नेपाल मुक्तक प्रतिष्ठानले मुक्तककारहरू उषा शेरचन र डा. रुपक श्रेष्ठलाई पुरस्कारको घोषणा गरेको छ । प्रतिष्ठानका अनुसार शेरचनलाई ‘भीमदर्शन मुक्तक पुरस्कार’ र श्रेष्ठलाई ‘कृष्ण–रत्न–चेतन मुक्तक पुरस्कार’ प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको हो । पुरस्कारको राशि क्रमशः ५१ हजार र ३१ हजार रुपैयाँ रहेको छ । कवि साहित्यकार शेरचनका ‘अक्षरहरूका शिविरबाट’ र ‘त्रासदीका हिमनदी’ मुक्तकसंग्रहरूलगायत कथा, कविता र उपन्यास प्रकाशित छन् । श्रेष्ठका ‘पोख्तक’, ‘चौशूल’ र पोख्तकको अंग्रेजी अनुवाद मुक्तक कृतिसहित विभिन्न विधाका आधा दर्जन कृति प्रकाशित छन् ।...

-सुदीपभद्र खनाल- तिम्रो याद मिठो म भित्र छ कतै अम्लान अन्तर्यमा गाढा रूप छिपी छ यो नजरको नानी बनी नैनमा तिम्रै शुभ्र छटा म भित्र छ यहाँ हे मोहिनीझैँ परी तिम्रो मोहनमादमा लठ म छु पातालकी सुन्दरी तिम्रो गीत मिठो छ प्रेम रसको गुँज्दै अझै कानमा तिम्रो प्रीत मिठो पवित्र मनको खुल्दैछ उद्ध्यानमा तिम्रै पावन भावका लहरमा डुब्दै छु हे लैबरी तिम्रो मोहनमादमा लठ म छु पातालकी सुन्दरी तिम्रो नूतन सभ्यता लहरको आलोकले लोभिई तिम्रो अर्थ र ज्ञान शक्ति प्रविधि स्पृही बनी झुम्मिई तिम्रै उज्वल रश्मिका झिलिमिली हेरी रमाएँ परी तिम्रो मोहन मादमा लठ म छु पातालकी सुन्दरी वासन्ती कुसुमी कला हृदयकी आल्हादिनी पावन लाग्ने चन्द्र शरत् छटा कुमुदिनी हे मोहिनी यौवन तिम्रै प्रेम पहारका वश परी फस्दै गएझैँ चरी तिम्रो मोहनमादमा लठ म छु पातालकी सुन्दरी आभा जादुगरी बस्यो कि यसरी भुल्नै नसक्ने गरी जस्त...

-आर. आर. चौलागाईं- आमा ! म गएँ ल ? बाबा ! म मरेँ ल ? छोरो थिएँ म हजुरको फर्किनँ सकिनँ छोरी थिएँ म हजुरको आउन सकिनँ आमा ! मलाई माफ गर्नुहोला ल ? बाबा ! मसँग नरिसाउनुहोला ल ? बोल्न पाउनुपर्छ भन्दा मलाई गोली हानेर मारे कुशासन हट्नुपर्छ भन्दा मलाई रगतपच्छे बनाए आमा ! हत्याराहरूलाई नछोड्होला ल ? बाबा ! आततायीहरूलाई भाग्न नदिनुहोला ल ? सडकमै झरेको छ मेरो झोला टिपेर लानुहोला सडकमै खसेको छ मेरो कलम जतनले राख्नुहोला आमा ! मलाई सम्झेर धेरै नरुनुहोला ल ? बाबा ! मेरो हत्याको बदला लिनुहोला ल ? (२०८२ भदौ २३ र २४ गतेको जेन्जी विद्रोहमा मारिएका बालबालिका र युवाहरूको सम्झनामा) -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

-आरसी रिजाल- बा छँदा- मलाई "का " पार्टिमा भोट खसा भन्नू हुन्थ्यो मैले किन भन्दा - "यो पार्टिको राम्रो छ पारा घोषणापत्रमा छ - समाजवादको नारा ।" २/३ पटक भोट खसाएपछि बाले आजित भएर भन्नू भयो- अब "क" पार्टिमा भोट खसाउँ मैले किनभन्दा- "यसले समाजबाद मात्र हैन साम्यवादसमेत परिकल्पना गरेको छ।" २/३ पटक त्यसैमा खसायौँ- अनि बा भोटै खसाल्न नपाउनेगरि आफैँ खस्नु भयो। फेरि चुनावको चर्चा सुरुभयो अब स्वविवेक प्रयोग गर्दैछु -- फटाहामा कम फटाहा खोज्दैछु। -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

नेपाल । नेपाली कलासाहित्य डटकम प्रतिष्ठानले वर्ष २०८२ का लागि राष्ट्रिय कलाश्री सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरेको छ । प्रतिष्ठानका अध्यक्ष कवि तथा निबन्धकार मोमिलाको अध्यक्षतामा बिहीबार ललितपुरमा बसेको कार्यसमितिको बैठकले उक्त सम्मान तथा पुरस्कारको घोषणा गरेको हो । प्रतिष्ठानले जनाएअनुसार ‘अमूल्य राष्ट्रिय कलाश्री सम्मान’का लागि वरिष्ठ नाटककार तथा गीतकार मनबहादुर मुखियालाई चयन गरिएको छ । त्यस्तै ‘राष्ट्रिय कलाश्री पुरस्कार’ निबन्धकार, सम्पादक तथा साहित्यिक अभियन्ता श्रीओम श्रेष्ठ ‘रोदन’लाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । यसै गरी ‘स–सिद्धि राष्ट्रिय कलाश्री युवा पुरस्कार’ कवि तथा अनुवादक निमेष निखिललाई, ‘बद्री राष्ट्रिय कलाश्री पत्रकारिता पुरस्कार’ पत्रकार तथा सर्जक राजेश खनाललाई, ‘थिरछाया राष्ट्रिय कलाश्री ललितकला पुरस्कार’ मिथिला कलाका साधक चित्रकार एस। सी। सुमनलाई तथा ‘पद्मनेत्र राष्ट्र...

नेपाल । नियात्रा समाज नेपालले ‘पवन आलोक नियात्रा सम्मान—२०८१’ अग्रज नियात्राकार निर्मोही व्यासलाई प्रदान गरेको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा अग्रज नियात्राकार घनश्याम राजकर्णिकारले निर्मोही व्यास ९प्रा।डा। वेदव्यास उपाध्याय न्यौपाने०लाई उक्त सम्मान प्रदान गरे । सम्मानका साथ नगद राशि ५० हजार एक रुपैयाँसमेत प्रदान गरियो । सम्मानित व्यक्तित्व डा. व्यासले आफ्नो नियात्रा लेखनको थालनीबारे स्मरण गरे । उनले आफ्नो बानी रचना पटकपटक परिष्कार गर्दै जाने भएकोले, त्यसैले आफूलाई यहाँ उभ्याएको उल्लेख गरे । छनोट समितिका सदस्य साहित्यकार श्रीओम श्रेष्ठ रोदनले नियात्राकार व्यासको यस क्षेत्रमा योगदान अतुलनीय रहेको बताउँदै उनी आफ्नो सिर्जनामा हृदय पस्किने सर्जक भएको चर्चा गरे ।...

नेपाल । लेखक निर्दोष जीवनको मुक्तक संग्रह ’प्रेमको सुगन्ध’ प्रकाशनमा आउने भएको छ । गजल मञ्च चितवनले प्रकाशन गर्न लागेको मुक्तक संग्रहमा दुई सय वटा मुक्तक समेटिएको लेखक जीवनले जननकारी दिनुभयो । लेखकको यो कृति नवौं कृति हो । साहित्य लेखनसँगसँगै गायन र संगीतमा रुचि राख्ने उहाँ तीनवटै विधामा सक्रिय हुनुहुन्छ । गीत र मुक्तकबाट साहित्य लेखन सुरु गर्नुभएका निर्दोष जीवनको ‘आशीर्वादझ (गीत, मुक्तक र हाइकूसङ्ग्रह)’ पहिलो कृति हो । नयाँ जीवनझ, प्रार्थनाझ, मैयाँझ, कोर्राको चोटझ, फस्ट लभझ, प्रिय साथीझ, मेरो गीतझ र नोष्टाल्जियाझ गरी नौ वटा कृति प्रकाशित भइसकेका छन् ।...