भाषा/साहित्य

नेपाल । मदन पुरस्कार गुठीले ‘मदन पुरस्कार–२०८२’ का लागि उत्कृष्ट १० कृतिको सूची सार्वजनिक गरेको छ । पुरस्कार मूल्याङ्कनका लागि विभिन्न विधाका २९८ पुस्तक आवेदनमा परेकामा गुठीले १० कृतिको मनोनयन सार्वजनिक गरेको हो । मनोनयन परेकामा अज्ञात (केशवराज ज्ञवाली), इथा (केशव दाहाल), उत्कर्ष (ललित विष्ट), नेपालमण्डलसँग जोडिएको सिमौनगढको सिमानाको इतिहास (रोशनकुमार झा), नेपाल समुदायका परम्परागत मृत्युगीत (वीणा जोशी (राजभण्डारी), परिधि (उमा सुवेदी) महायुग (सीमा आभास) सलह (श्रवण मुकारुङ), स्वप्नस्पर्श (डा नवराज केसी), हिउँद (नदीशा) रहेको गुठीका अध्यक्ष कुन्द दीक्षितद्वारा जारी विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।  ...

-आर. आर. चौलागाईं- पहिला पहिला हामी एक दिन सत्यको जीत हुन्छ भनेर खूब भाषण गर्थ्यौँ गीत गाउँथ्यौँ हो, आज सत्यको जित भएको छ उनीहरूले भ्रष्टाचार गरेको सत्य हो उनीहरूले बलात्कार गरेको सत्य हो उनीहरूले मान्छे मारेको सत्य हो अनि उनीहरूले मान्छे बेचेको पनि सत्य हो त्यही भएर त उनीहरू धमाधम छुटिरहेका छन् र विजय र्याली निकालिरहेका छन् किनकि आज सत्यको जीत भएको छ । -हेटौंडा, मकवानपुर ।...

नेपाल । साहित्यकार खेमराज पोखरेलको अर्को कथाकृति ‘अर्कै सत्य’ एक कार्यक्रमबिच लोकार्पण गरिएको छ । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि कथाकार भागीरथी श्रेष्ठ, पुष्कर लोहनी, प्राडा सुरेन्द्र केसी लगायतले कृति सार्वजनिक गरे । कृति सार्वजनिक गर्दै प्रमुख अतिथि भागीरथी श्रेष्ठले खेमराज पोखरेल साहसी कथाकार भएको उल्लेख गरिन् । यसैबीच उनका दुई तीन किताब सार्वजनिक भएको बताइन् । यौन कथा लेख्दै आएका पोखरेलको यस कथाकृतिले तरंग ल्याउने चर्चा गरिन् । समीक्षक अनिता कोइरालाले कथाकृतिको समीक्षा गर्दै कथाकार पोखरेलले नयाँ प्रयोगकासाथ कथा लेखेको बताइन् । उनले कृतिभित्रका कथाहरूको चर्चा गर्दै कथामा रहेका कमी कमजोरी माथि टिप्पणी गरिन् । समीक्षक डा. दीनबन्धु शर्माले पोखरेलका कथामा यौन धेरै आएको देखिए पनि त्यो माध्यम मात्र भएको साध्य नभएको बताए । साहित्यकार विश्वराज अधिकारीले पोखरेल नयाँनयाँ ...

नेपाल । साहित्यकार नगेन्द्रराज शर्माको ८९ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। काठमाडौँको गौरीनगरस्थित आफ्नै निवासमा बुधबार बिहान शर्माको निधन भएको हो । उनी ‘अभिव्यक्ति’ द्वैमासिकका संस्थापक सम्पादक एवं प्रकाशक हुन् । त्यस्तै, शर्माका ‘महापुरुष’ र दिवास्वप्न’ उपन्यास तथा ‘पिपलको बोटमुनि’ र ‘एकान्तका आफन्तहरू’ कृति प्रकाशित छन् । उनको बुधबारै पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिएको छ।...

नेपाल । उपन्यासकार मनहरि खड्का मनोहरको पहिलो उपन्यास ‘रहर’ सार्वजनिक भएको छ । काठमाडौंमा मञ्जरी पब्लिकेसनद्वारा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि डा. तुलसी भट्टराई, प्राडा गोविन्दराज भट्टराई, रमेश खनाल, लक्ष्मण गाम्नागे, युवराज मैनालीलगायतले उपन्यास लोकार्पण गरे । कार्यक्रममा कृतिमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै साहित्यकार अनिता कोइरालाले खड्काको उपन्यासले मनोवैज्ञानिक रूपमा जीवनका रहर अभिव्यक्त गरेको बताइन् । कोइरालाले अन्धकारपछि उज्यालो हुन्छ भन्ने सन्देश यस उपन्यासले दिएको चर्चा गरिन् । साहित्यकार गाम्नागेले कृतिकार खड्काको परिचय दिँदै उनको साहित्य यात्राबारे चर्चा गरे । डा. भट्टराई, वक्ताहरू खनाल, प्रा।डा। भट्टराई, मैनाली र उपन्यासकारले आफ्ना धारणा राखे ।...

नेपाल । डा. मित्रबन्धु पौडेलद्वारा लिखित ‘भावनात्मक बुद्धिमत्ताः प्राध्यापकहरूलाई टिकाइराख्ने विषयमा एक दृष्टिकोण’ नाम पुस्तकको लोकार्पण गरिएको छ । पुस्तकको ललितपुरमा आयोजित कार्यक्रमबिच एल ए एजुकेसन ग्रुपका संस्थापक उमेश श्रेष्ठ, पेन इन्टरनेसनल नेपाल च्याप्टरका अध्यक्ष भीष्म उप्रेती लगायतले लोकार्पण गर्नुभयो । राजेश श्रेष्ठले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको कार्यक्रममा पूर्व प्लेफ्टिनेन्ट जनरल पिबी लिम्बू, अध्येता सुजना घिमिरे, डा।रोशी लामिछाने, डा। पन्ना थापालगायतले पुस्तकले अनुसन्धान, सिद्धान्त र व्यवहारलाई प्रभावकारी रूपमा जोडेको उल्लेख गर्नुभयो । प्रमुख अतिथि उमेश श्रेष्ठले अहिलेको कृत्रिम बौद्धिकताको युगमा भावनात्मक बौद्धिकताको महत्त्व झन् बढेर गएको बताउनुभयो ।...

नेपाल । आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१३औँ जन्मजयन्ती असार २९ गते सोमबार देश तथा विदेशमा विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइँदैछ । संस्कृत भाषामा लेखिएको अयोध्याका राजा रामको जीवनीलाई भावानुवादसहितको ‘रामायण’ प्रस्तुत गरेर भानुभक्तले नेपालीलाई ठूलो गुन लगाएका छन् । उनले लेखेको रामायण अहिले पनि नेपालीको घरघरमा सस्वर लय हालेर पाठ गरिन्छ । पृथ्वीनारायण शाहले भौगोलिक रूपमा एकीकरण गरेको नेपाललाई आदिकवि भानुभक्तले भाषा, साहित्य र संस्कृतिमार्फत एकीकरण गरेको बताइन्छ । विसं १८७१ असार २९ गते तनहुँको चुँदीरम्घामा जन्मिएका भानुभक्तलाई एक सामान्य घाँसीले ‘जन्मेपछि राम्रो काम गरेर नाम कमाउनुपर्छ’ भनी अर्ती दिएकाले रामायणलाई नेपालीमा रचना गर्न प्रेरित भएका थिए । त्यसैगरी, ‘वधुशिक्षा’ उनको अर्को प्रसिद्ध कृति हो । ‘प्रश्नोत्तर’, ‘भक्तमाला’, ‘रामगीता’, फुटकर रचनालगायत उनका कृति छन् । नेपाली जातीय एकता, रा...

नेपाल (मकवानपुर) । नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपालले आफ्नो कार्यक्रमका सन्दर्भमा नवसर्जक अनुज्ञा नेपाल तथा समर्पण न्यौपानेका पाँच पाँचओटा कविता वाचन कार्यक्रम सम्पन्न गर्‍यो । यस कार्यक्रमको प्रारम्भमा जनार्दन खनाल तथा सबिना थापाले आआफ्ना कविता सुनाएका थिए । यसपश्चात् दीपक गौतमले रचना वाचकहरूको परिचय दिएका थिए । अनुज्ञा नेपालले आफ्ना पाँचओटा कविता तोटक, शिखरिणी, शार्दूलविक्रीडित, नर्कुटक, पञ्चचामर गरी फरक फरक छन्दमा सुनाइन् । यसै गरी समर्पण न्यौपानेले पाँचओटै गद्य कविता सुनाएका थिए । वाचित कविताहरूको समीक्षा सुवास खनाल तथा पुरुषोत्तम आचार्यले गरेका थिए । दुबै जना कविका कविताहरूमा राष्ट्रिय चेतना, विसङ्गति विरुध्दको आवाज, विद्रोहको भावना, स्वतन्त्रताको चाहना, परिवर्तनको अपेक्षा तथा सचेतताको आह्वान ब्यक्तिएका थिए । स्वस्तिका दाहालको उद्घोषण, बिबिसा रुम्बाको स्वागत तथा कृतिका लोडारीको सभाध्य...

नेपाल । कवि केशव निमेषको नवीन कवितासङ्ग्रह ‘मृत्युगञ्जको मौनता’ शनिबार काठमाडौँमा आयोजित एक विशेष समारोहबिच सार्वजनिक गरिएको छ। शिखा बुक्सबाट प्रकाशित उक्त कृतिको साहित्य, राजनीति र सामाजिक क्षेत्रका व्यक्तित्वको उपस्थितिमा विमोचन गरिएको हो। कार्यक्रममा नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका निवर्तमान कुलपति भूपाल राईले ुमृत्युगञ्जको मौनताु समकालीन नेपाली समाजका अन्तर्विरोध, मानवीय संवेदना र समयको गहिरो बेचैनीलाई कवितामार्फत सशक्त ढङ्गले अभिव्यक्त गर्ने कृति भएको बताउनुभयो। उहाँले केशव निमेषका कविताले युगीन चेतना, प्रतिरोध र मानवीय मूल्यलाई कलात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको उल्लेख गर्दै यो सङ्ग्रह समकालीन नेपाली कवितामा अर्थपूर्ण योगदान हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। सामाजिक अभियन्ता तथा कवि अस्मिता वादीले कवितासङ्ग्रहले समाजमा दबिएका आवाज, मौन बनाइएका जीवन र सीमान्तकृत समुदायका अनुभूतिलाई संवेदनशील रूपमा...