भाषा/साहित्य

नेपाल । लामो समयदेखि फोटो पत्रकारितामा जुटिरहनुभएका अनिल रञ्जितको ‘रेजिस्ट्यान्स अफ खोना (खोकना) दी स्ट्रगल अगेन्स्ट ल्यान्ड इन्क्रचमेन्ट’ पुस्तक शुक्रबार विमोचन गरिएको छ । पाटन सङ्ग्रहालयमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा ललितपुर महानगरपलिकाका मेयर चिरीबाबु महर्जनले सो पुस्तकको लोकार्पण गर्नुभएको हो । विमोचन गरिएको पुस्तक नेपाली, नेपाल भाषा र अङ्ग्रेजी गरी तीन भाषामा लेखिएको छ । मेयर महर्जनले सम्पदाप्रेमीहरूका लागि यो पुस्तक अमूल्य दस्ताबेज रहेको बताउनुभयो । यसै गरी उहाँले खोनासहित बुंग र सुनाकोठीलाई सांस्कृतिक नगर घोषणा गर्न प्रस्ताव गरिसकेको जानकारी दिनुभयो । लेखक रञ्जितले करिब पाँच वर्ष खोकनाको अध्ययन गरी यो पुस्तक तयार पारिएको जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार यस पुस्तकमा खोनाको सांस्कृतिक पक्षलाई मात्र नभई ‘दमन’ र ‘हाखः’ जस्ता सामुदायिक आन्दोलन र असार २० धान रोपाइँ प्रतीकात्मक विरोध जस्ता ...

नेपाल । साहित्य, संस्कृति र कलाको उत्सव, काठमाडौँ उत्सव सुरु भएको छ । उत्सवको उद्घाटन सत्रमा नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति भूपाल राई, वैरागी काइँला, सुलोचना मानन्धर, विप्लव प्रतीक, उषा शेरचन, तुलसी दिवस, होमनाथ सुवेदी र दिनेश अधिकारीले आफ्ना कविता सुनाउनुभएको थियो । दुई दिनसम्म चल्ने उत्सवमा जम्मा १५ सत्र हुने छन् । उत्सवको पहिलो दिनको पहिलो सत्र काठमाडौँकै संस्कृति विशेष भएको थियो । ‘सम्पदा, संस्कृति र सभ्यता’ शीर्षकमा अरुण गुप्तो, नानी हेरा शाक्य र रवीन्द्र पुरीले काठमाडौँको संस्कृतिको ऐतिहासिक तथा मौलिक पक्षबारे छलफल गर्नुभएको थियो । उक्त सत्रको सहजीकरण पत्रकार राजेन्द्र बानियाँले गर्नुभएको थियो । त्यस्तै लेखक धु्रवचन्द्र गौतम र वसन्त चौधरीबिच ‘अक्षरका आयामहरू’ शीर्षकमा छलफल भएको थियो । गायिका शान्तिश्री परियारको सङ्घर्षदेखि लोभलाग्दो सफलतासम्मका कुराहरू पनि उत्सवमा सुनिएका...

–मसान उपासक (हेटौंडा) । झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरको ३२ औ वार्षिकोत्सव तथा ३१३ औँ साहित्य श्रृङ्खलाका अवसरमा बकैया गाउँपालिका– ५ कर्मचुली स्थित कर्म प्राप्ति माध्यमिक विद्यालयमा शुक्रबारबाट बकैया कला साहित्य महोत्सव सुरु भएको छ । बकैया गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष भक्तबहादुर खत्रीको प्रमुख अतिथ्यता तथा वरिष्ठ साहित्यकार प्राध्यापक डाक्टर कपिल लामिछानेको विशिष्ट अतिथ्यतामा सम्पन्न कार्यक्रममा बकैया वडा नम्बर ५ का वडा अध्यक्ष लक्ष्मी जिम्बा, वडा नम्बर ६ का वडा अध्यक्ष फुलमान भोम्जन, कार्यपालिका सदस्यहरू लक्ष्मी माझी तथा लोकेन्द्र माझी, विभिन्न विद्यालयका शिक्षक, विद्यार्थी तथा स्थानीय बासिन्दाहरूको उपस्थिति रहेको थियो । शुक्रबारका विशेष कार्यक्रमहरूमा बकैयाका विभिन्न विद्यालयका विद्यार्थीहरूको बीचमा कविता प्रतियोगिता, गायन तथा नृत्य प्रस्तुति, चित्रकला प्रदर्शनी लगायतका कार्यक्रमहरू समावेश भ...

नेपाल । बुढ्यौली साहित्य समाज सप्तरीको फागुन १५ गते राखिएको भेलाले नयाँ कार्य समिति चयन गरेको छ । कवि मेघराज पौड्यालको अध्यक्षतामा बनेको समितिमा उपाध्यक्ष, सचिव, सहसचिव तथा कोषाध्यक्षमा क्रमशः मीना साह, मनोहर पोखरेल, शिवा अधिकारी तथा दुर्गा दाहाल रहेका छन् । यसै गरी सदस्यहरूमा गणेशबहादुर बस्नेत तथा रामकुमार चौधरी छनोट गरिएका छन् । सो कार्यक्रममा नन्दलाल आचार्य, राजकुमार लामिछाने, मीना साह, मेघराज पौड्याल, दुर्गा दहाललगायतले आआफ्ना रचना वाचन गरेका थिए । यसैगरी फणीन्द्र श्रेष्ठ, विश्वनाथ न्यौपाने, नागेन्द्र श्रेष्ठलगायतले शुभकामना मन्तव्य दिएका थिए । डेफोडिल इङ्लिस स्कुल कञ्चनपुरमा भएको सो कार्यक्रममा यात्रा संस्मरणकार रमेशमोहन अधिकारीको प्रमुख आतिथ्य रहेको थियो भने तीर्थ पोखरेलको सभाध्यक्षता रहेको थियो ।...

-धनराज गिरी- --- " यार सुखौरीकान्त अयोध्या,तिमी यहाँ ?" वीरेन्द्र कलेज भरतपुरमा सात बर्षअघि बिछोड भएको रुमपार्टनर देखेर, लाहानराज सिन्धुलीय,यी दुई अङ्ग्रेजी र नेपालीका उपप्राधापक, उही आयोगबाट सफल,यसपालि। " आहा,यार मज्जा आयो,तिमी पनि?" " हो त, म पनि,प्रेमसागर साथीले मिलाए,आइयो। " सुखौरी अतरियाको, सिन्धुलीय सिराहाको। क्वाटर पाए। छिमेकी बने। एक्लै,एक्लै। एक महिना बित्यो। दुई मित्र नै पहिला अति रमाइला,तर यतिखेर भित्र भित्र केहीले सताएजस्तो। विदा आज,शनिवार। सौराहा गए। हल्का पिए। रापतीको किनारमा। " हामीले आपसमा केही लुकाएजस्तो लाग्यो यार!" सुखौरी। लागेछ। " केही छ र तिमीसित त्यस्तो ?" लाहानराज। " भनेर के हुन्छ? " उसको मनले सोच्यो। एक बोतल बियर थपे। " यार,बिहे भएन र?" सुखौरी। उदास ऊ पनि। अनि किस्सा सुनायो सिन्धुलीयले। " यार,मेरी एक प्रेमिका थिई,बाअमाले अर्कै खोजेका, मैले भन्न भ्याइन। जबर्जस्ती...

नेपाल । बुढ्यौली साहित्य समाज सिराहाको आयोजनामा बन्दीपुरमा फागुन १४ गते एकै दिन दुई समयमा दुइटा कार्यक्रमहरू सम्पन्न भएका छन् । बिहान विद्यालय तहका विद्यार्थीहरूका लागि यात्रा संस्मरणलेखन कार्यशाला भएको थियो भने दिउँसो रचना वाचन कार्यक्रम भएको थियो । यात्रा संस्मरणको सहजीकरण यात्रा संस्मरणकार रमेशमोहन अधिकारीले गर्नुभएको थियो । दिउँसोको कार्यक्रम बुसास सिराहाका अध्यक्ष गणेशकुमार अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको थियो भने प्रमुख आतिथ्य कर्जन्हा नगरप्रमुख भोला पोखरेलको रहेको थियो । यात्रा संस्मरणतर्फ उत्कृष्ट स्थान सगुन काफ्लेले प्राप्त गरेकी थिइन् भने कवितातर्फ प्रेषिका खतिवडा, सगुन काफ्ले तथा मानवी अधिकारीले प्राप्त गरेका थिए । कार्यक्रममा रचना वाचन गर्ने प्रौढहरूमा रामचन्द्र पौडेल, प्रेम घिमिरे, नारद काफ्ले, जमुनाप्रसाद पन्जियार, देवी घिमिरेलगायत थिए । सचिव प्रचण्ड कटुवालले उद्घोषण गरेको सो...

नेपाल । नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषा व्याकरणका मूर्धन्य विद्वान् चूडामणि गौतमको ८१ वर्षको उमेरमा सोमबार मेडिसिटी अस्पतालमा निधन भएको छ । उहाँ मिर्गौला रोगबाट पीडित हुनुहुन्थ्यो । विसं २००० साल असोज १ गते तेह्रथुममा जन्मनुभएका गौतम ग्रामर गुरुका रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो । नेपाली र अङ्ग्रेजी व्याकरणका सिद्धहस्त उहाँका दर्जनौँ पुस्तक प्रकाशित छन् । नेपाली व्याकरण तथा रचना, विद्यालय नेपाली शब्दकोश, अक्षरको उच्चारण गर्ने यसरी, बृहत्तर नेपाली शब्दकोश, शुद्ध नेपाली लेख्ने यसरी, हायर लेभल इङ्ग्लिस ग्रामर, कम्पोजिसन एन्ड प्रोनाउन्सेसन, राम्रो अङ्गे्रजी बोलचाल अभ्यासलगायत नेपाली र अङ्ग्रेजी व्याकरणसम्बन्धी पुस्तक निकै चर्चित छन् । गौतमका एक श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी हुनुहुन्छ । उहाँको सोमबार नै पशुपति आर्यघाटमा अत्येष्टि गरिएको छ ।...

नेपाल । कालिभक्त–कृष्णा पन्त स्मृति प्रतिष्ठान नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय लोकसाहित्य पुरस्कार यसवर्ष बागलुङका साहित्यकार प्रेम छोटालाई प्रदान गर्ने भएको छ । पुरस्कारको राशी एक लाख एक हजार रुपियाँ छ । नेपालको लोकवार्ता र संस्कृतिको क्षेत्रमा अध्ययन, अनुसन्धान गर्ने, कृतिहरू प्रकाशन गर्ने, लोकवार्ता र संस्कृतिको प्रचार–प्रसार र विकासमा योगदान पुर्‍याएको भन्दै पूर्व प्राज्ञसमेत रहनुभएका छोटालाई पुरस्कृत गर्ने निर्णय गरिएको प्रतिष्ठानका अध्यक्ष प्राडा। पार्थिवेश्वरप्रसाद तिमिल्सिनाले जानकारी दिनुभयो । यस्तै सञ्चारमाध्यम र साहित्यमार्फत योगदान पुर्‍याएको भन्दै ओमबहादुर भण्डारीलाई १० हजार, पर्वतको फलेवास नगरपालिकास्थित शारदा माविका छात्रा सोनिया पौडेल, लिमिठाना माविका सुस्मा सुनार र फलेवास–६ का अनिता नेपालीलाई जनही आठ हजार रुपियाँसहित पुरस्कृत गर्ने निर्णय भएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । प्रतिष्ठान...